Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) mayıs sonunda açıkladığı yüzde 4.5’lük Türkiye ekonomisi birinci çeyrek büyüme verisinin ardından nisan, mayıs ve haziran aylarını kapsayan büyüme rakamlarının pandemi etkisiyle düşük gelmesi beklenirken, toparlanma sinyallerinin güçlü şekilde alınmaya başlandığı yılın ikinci yarısından itibaren pozitif yönlü sonuçların yansıması beklentisi artıyor. Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın “Yılı pozitif büyüme ile tamamlayacağız” mesajını destekleyici verilerin art arda açıklanacağı gelecek aylarda; güven endeski, üretim kapasiteleri ve istihdama dayalı olumlu gelişmelerin yaşanması ihtimali ağırlık kazanmaya başladı. Türkiye ekonomisini zayıflatmak için Londra üzerinden gerçekleştirilen operasyonlara rağmen ekonomi yönetimi ile piyasa kurucularının aldığı tedbirler etkisini gösteriyor. Sonbaharda ivmelenecek olan sanayi üretimi, inşaat faaliyetleri, ihracatla istihdama katkı sağlanması, yerli üretim ve tüketime öncelik verilmesi, TL’nin yeniden güçlenmesi gibi gelişmelerin etkisiyle üçüncü ve dördüncü çeyrek büyüme rakamlarının pozitif olması beklentisi güçleniyor. Buna karşılık dünyanın en güçlü ekonomileri büyüme hedeflerini sürekli revize etmek zorunda kalıyor. ABD’den, İngiltere’ye, Almanya’dan Japonya’ya ekonomisi güçlü olduğu bilinen ülkelerde küçülmenin devam edeceği tahmin ediliyor.

Küçülen küçülene

Avrupa Birliği (AB) ekonomisi, COVID-19 salgını nedeniyle bu yılın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 11,9 küçüldü. Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) verilerine göre Euro Bölgesi’nde mevsimsellikten arındırılmış GSYH, 2020’nin ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 12,1 azaldı. GSYH, ikinci çeyrekte birinci çeyreğe kıyasla İspanya’da yüzde 18,5, Fransa’da yüzde 13,8, İtalya’da yüzde 12,4, Almanya’da yüzde 10,1, Belçika’da yüzde 12,2, Avusturya’da yüzde 10,7, Portekiz’de yüzde 14,1 oranında geriledi. Böylece, AB ve Euro Bölgesi’nde söz konusu büyüme verilerinin ölçümüne başlanan 1995 yılından beri en sert düşüş ölçüldü. Birinci çeyrekte Euro Bölgesi yüzde 3,6, AB de yüzde 3,2 küçülmüştü.

ABD’de Trump’ı sarsacak küçülme

Dünyanın en büyük ekonomisi olan ABD’de en kötü veriler geçtiğimiz günlerde açıklandı. ABD Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı nisan-haziran dönemine ait öncü Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) verileri de iç açıcı değil. ABD’de GSYH, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32,9 azaldı. Bu dönemde tarihi bir daralma kaydeden ABD ekonomisine dair piyasa beklentisi, yüzde 34,1 küçülmesi yönündeydi.

Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını ve salgına karşı alınan karantina önlemleri nedeniyle yılın ikinci çeyreğinde rekor seviyede daralan ülke ekonomisi, yılın ilk çeyreğinde yüzde 5’lik küçülme kaydetmişti. GSYİH, Nisan-Haziran arasında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 9,5 küçüldü. ABD ekonomisindeki daralmada en çok seçime hazırlık yapan Başkan Donald Trump’ı düşündürüyor. 

İngiltere de çare arıyor

İngiliz ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 20,4 daralarak 11 yıl sonra resesyona girdi. Ülke ekonomisi nisan ayında da yüzde 20,4 küçülerek, en büyük aylık daralmayı yaşamıştı. Düşüşün devam etmemesi için hükümet tedbirlerini artırsa da COVID-19’un en çok sarstığı ülkeler arasında İngiltere ilk sıralarda yer aldı.

Almanya yüzde 7.1 küçülecek

Yılın ikinci çeyreğinde, bir önceki çeyreğe göre yüzde 10,1 oranında küçülen ve resesyon tehlikesiyle karşı karşıya kalan Almanya’da açıklanan son veriler, Merkel hükümetin moralini bozdu. Almanya Merkez Bankası (Bundesbank), geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, Alman ekonomisinin bu yıl pandemi nedeniyle yüzde 7,1 küçüleceğini öngördü.

Fransa’da tarihi küçülme

Fransız ekonomisinde, koronavirüs salgını nedeniyle 2020 yılının ikinci çeyreğinde tarihi bir küçülme yaşandı. Euro Bölgesi’nin ikinci büyük ekonomisi, pandeminin etkisini göstermeye başladığı yılın ilk aylarında yüzde 13,8 küçüldü.

Çin önce geriledi sonra toparlandı

Coronavirüs salgınının merkezi ve dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olarak bilinen Çin’in ekonomisi birinci çeyrekte yüzde 6.8 geriledi, yatırımlar ise 16.1 düştü. İkinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 3,2 büyüyen Çin’deki toparlanma sürecinin yılsonu verilerine de yansıması bekleniyor.

İtalya ekonomisi çöktü

Turizme dayalı gelirlerini pandemi etkisiyle kaybeden İtalya’da ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 4,7 daralarak 1995’ten bu yana en keskin küçülmeyi kaydetti. Ülkedeki toparlanmanın zaman alması bekleniyor.

Rusya ekonomisi de küçülüyor

Rusya Federal İstatistik Kurumu (Rosstat) tarafından açıklanan öncü verilere göre pandemi nedeniyle ülkede tarım dışında tüm ana sektörlerde küçülme yaşandı. Ülkede Covid-19 salgınından ikinci çeyrekte en çok etkilenen sektörler, emtia, perakende, ulaşım ve hizmet olurken, Rus ekonomisi de yüzde 8,5 küçülme kaydetti. Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığınca bir süre önce yayınlanan raporda, ekonominin ikinci çeyrekte yüzde 9,6 küçüleceği öngörüsünde bulunulmuştu.

Paketler kâr etmiyor

Milyarlarca dolarlık destek paketinin açıklandığı ülkelerden birisi olan Japonya’da ise ekonomi ilk çeyrekte, yüzde 2.2 küçüldü. Bugünlerde açıklanması beklenen ikinci çeyrek verisinin ülke ekonomisinde yüzde 20’den fazla küçülme beklentisi hâkim.