STK Oxfam tarafından çarşamba günü yayınlanan rapora göre, dünya nüfusunun %13'ünü temsil eden bir grup zengin ülke, gelecekteki Covid-19 aşı dozlarının yarısını önceden satın aldı.

Raporda dünya nüfusunun bir kısmının salgının ilk döneminde aşı bulmada yaşayacağı zorluk belirtildi.

Aynı raporda Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından desteklenen ülkelerin bir araya gelip başlattığı Covax aşı çalışması Washington tarafından boykot edildiğine de vurgu yapılıyor.

Mayıs ayı itibariyle Amerika Birleşik Devletleri, ardından Birleşik Krallık, Avrupa Birliği, Japonya ve diğer zengin ülkeler, devam eden klinik deneyler başarılı olması koşulu ile, dozların üretimini ve dağıtımını önceden garanti eden çok sayıda sözleşme imzaladı.

Hatta Amerikalılar, aşı dozlarını 24 saat içinde dağıtmaya hazır olmak için ekim ayının başlarında aşı dozlarına sahip olacaklar. 

Oxford Üniversitesi'nin bir ortağı olan AstraZeneca grubu, bu sözleşmelerin çoğunu kamuya açık olarak imzaladı, ancak Sanofi, Pfizer, Johnson & Johnson, Amerikan biyoteknoloji Moderna, Çin laboratuvarı Sinovac ve Rus enstitüsü Gamaleïa da yerel üreticilerle ortaklık şeklinde olmak üzere dünya çapında yüz milyonlarca doz önceden sattı.

"Aşı milliyetçiliği"

AFP sayımına göre Donald Trump'ın Amerika Birleşik Devletleri (330 milyon kişi) altı üretici şirketinden toplam 800 milyon doz ayırdı ve Avrupa Birliği (450 milyon kişi) en az 1,5 milyar doz satın aldı. 

Oxfam'dan Robert Silverman, "Aşılara hayati erişim nerede, bu durum yaşadığınıza veya ne kadar paranız olduğuna bağlı olmamalıdır" dedi. Halk sağlığı uzmanları, çeşitli küresel dağıtım yöntemleri önermişlerdir: DSÖ, her ülkeye nüfusunun %20'sini aşılamaya yetecek kadar vermek istemektedir; bir grup etikçi, virüsün en çok öldürdüğü ülkelere öncelik verilmesini önerdi.

Amerika Birleşik Devletleri, aşıyı sadece savunmasız ve yaşlılara değil, tüm sakinlerine sunmayı planladığını duyurdu. Bu tür bir "aşı milliyetçiliği", çok sayıda halk sağlığı yetkilisi ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen tarafından çarşamba sabahı Avrupa Parlamentosu'nda yaptığı bir konuşmada kınandı.