İSTANBUL (AA) - FATİH TÜRKYILMAZ - SAADET FİRDEVS APARI - Her yıl kasım ayının ikinci pazartesi günü başlayan ve tüm yurtta kutlanan "Dünya Çocuk Kitapları Haftası" kapsamında, çeşitli kurum ve kuruluşlarca düzenlenen etkinliklerin yanı sıra çocukların kitap okuma alışkanlıklarına dikkat çekiliyor.

Çocuk edebiyatı yazarları, çocuk edebiyatının çocuklar için önemi ve çocuklar için kültür ve sanat alanında neler yapılması gerektiğine ilişkin AA muhabirlerine açıklamalarda bulundu.

"Çok Serin Hikayeler", "Gazoz Kapağı" ve "Bir Miyav, İki Hav Hav" kitaplarının da aralarında bulunduğu çok sayıda çocuk eserine imza atan yazar H. Salih Zengin, çocukların kablolara bağlı bir çocukluk yaşadığını söyleyerek, "Çocuk edebiyatının çocuklar için önemini anlamak için çocukları bağlı oldukları prizden çekmek yeterli. Her şeyin parmakların ucunda gezindiği bir dünyada, çocuklara kitapla seslenmek biraz romantik kaçabilir. Ama söyler misiniz, romantik olmanın zararı ne? Büyümemek ve hayal kurmaya devam etmek; çocuklar için yapılan edebiyatın esprisi budur. Bir yazar olarak ben de büyümüş insan taklidi yapıyorum ve bu sırada durup çocuklara yazıyorum." dedi.

Zengin, çocukların ruhsal ihtiyaçlarını karşılamanın önemine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Çocuk hayalle büyür. Çocuğun bu dünyayı anlama serüveninde, kitaplar birer arkadaş ve kılavuzdur. İyi bir edebiyat, dilin doğru kullanımı, duyguları harekete geçiren üslup ve bu hayali tamamlayan illüstrasyonlar, çocuğun zihinsel duygularını besler. Çocuklarımızın büyümeleri için nasıl ki her tür yiyecek ve beslenme ihtiyacını karşılıyor ve üzerlerine titriyorsak aynı şekilde ruhsal beslenmeleri için de benzer özeni göstermek durumundayız. Çocuğun dil, ruh ve zihinsel gelişimini kitaplardan daha iyi besleyecek başka bir kaynak yoktur. Bir çocuğu geleceğe güzel bir mesaj olarak göndermek istiyorsanız çocuk kitaplarına sarılmaktan başka şansınız yok. Kitaplar da dost gibi az, fakat iyi seçilmiş olmalıdır. İyi bir insanın dostluğundan alacağımız pay ne ise iyi bir kitaptan alacağımız pay da benzerdir."

- "Çocuk hayatın başlangıcıdır"

Çocuklar için kültür-sanat alanında yapılacak şeylerin büyükler için yapılanlardan çok daha fazla olması gerektiğini aktaran Zengin, "Çünkü yetişkinler artık hayata oturmuş yargı ve algılarla bakar. Oysa çocuk hayatın başlangıcıdır ve çocuğun kültür-sanat denizinde beslenip büyümesi ve serpilmesi için çok iyi örneklerle karşılaşması gerekir. Edebiyattan müziğe, tiyatrodan sinemaya, resimden plastik sanatlara kadar kültür-sanat şemsiyesinin altına giren her alanda, çocuksu bir bakış, evrensel bir dil ve çocuğu yakalayacak çalışmalarla onlara bir çerçeve çizip yön vermemiz gerekiyor. Çocukların fiziksel, bilişsel, sosyo-duygusal gelişimini bir bütün olarak destekleyen sanatsal çalışmalar, onlardaki yeteneğin ortaya çıkmasına ve dünyaya söyleyecek sözlerinin peşine düşmelerine de vesile olur." ifadelerini kullandı.

Salih Zengin, çocukları AVM yerine tiyatro, konser, sinema ve sergi gibi kültürel etkinliklere götürmek gerektiğini vurgulayarak, şöyle devam etti:

"Toplam nüfusumuzun yüzde 28’ini çocuklarımızın oluşturduğunu düşününce, aynı zamanda harekete geçirecek ne kadar güçlü ve büyük bir potansiyele sahip olduğumuz da ortaya çıkıyor. Bu potansiyeli harekete geçirirsek emin olun dünyayı dönüştürücü güce sahip olabiliriz ilerideki yıllarda. Ama bu alanda daha çok, içi boş, güdük ve sadece eğlence ve para kazanmaya yönelik çalışmalar öne çıkıyor ülkemizde. Bu yüzden çocuklar için yeni bir kültür-sanat projeksiyonuna ihtiyacımız var. Bir yol haritası çizmeli ve çocukları bu yola sevk etmeliyiz. Çünkü dünyayı sadece çocuklar kurtarır."

- "Edebiyat her yaş için gerekli, çocuklar için önceliklidir"

Aralarında "Mavikuş"un da yer aldığı çok sayıda çocuk dergisinin kuruluşunda bulunan ve çocuk oyunları derlemeleriyle tanınan yazar ve kamuoyu araştırmacısı Erol Erdoğan, edebiyatın her yaştaki insanın anlama, anlamlandırma ve anlatma çabasının vazgeçilmez rehberi olduğunu belirterek, "Edebiyat her yaş için gerekli, çocuklar için önceliklidir. Edebiyatın rehberliğinde, çocuklara yönelik hazırlanmış metin ve içerikler, onların ilk yaşlardan itibaren dil estetiğine ve zevkine, anlama ve anlatma rikkatine kavuşmalarını sağlar." diye konuştu.

Erdoğan, edebiyatı kitaplardan dergilere, filmlerden tiyatro oyunlarına, dini sohbetlerden kültür içerikli anlatılara, reklamlardan online oyunlara, türkü ve şarkılardan manilere kadar geniş bir yelpazede düşünmek gerektiğinin altını çizerek, şu bilgileri verdi:

"Hem edebi türler hem tüm metinler, edebiyatın ufuk açıcı, hayal geliştirici, bazen keskinlik, bazen müphemlik katan rehberliğiyle demlenir. Edebiyat ile yoldaşlığı olmayan söz, derinde değil yüzeydedir, ham olduğu için akla ve gönle tesiri eksiktir. Çocuklar için üretilmiş edebiyat ürünlerini çocukların yanı sıra çocukla ilgili herkes okumalıdır. Aileler, eğitimciler, siyasetçiler, sivil toplum kuruluşlarının yöneticileri, çocuklara yönelik çabaları olan hayır dernekleri ve gönüllü kuruluşların mensupları da edebiyatın rehberliğinde hazırlanmış çocuk kitaplarını ve çocuk dergilerini okumalı, filmleri izlemeli, masalları dinlemeli."

Çocuk Kitapları Haftası için yetişkinlere ve çocuklara tavsiyelerde bulunan yazar Erdoğan, şunları söyledi:

"Akraba, arkadaş ve komşularının çocuklarına, onların seçtiği kitap ve dergiler hediye verilebilir. Aileler evde çocuklarıyla kitap okuma şenliği düzenleyebilir. Çocuklar okur, yetişkinler dinler ya da büyükler okur, çocuklar dinler. Kitap yazarları, kitap isimleri ve kitap kahramanlarını konu edinen yarışmalar yapılabilir. Çocuk kitapları yazarlarının dijital mecralarda yapacakları sohbetler, söyleşiler, seminerler izlenebilir."

- "Kitaplar, çocuğun eğitiminde doğrudan rol oynar"

Yazar Arzu Kadumi, çocuk edebiyatının, dil gelişimine katkı sağlamasının yanı sıra çocukları zorlu hayat şartlarına da hazırladığını kaydederek, "Annesinden duyduğu ninniler, nine ve dedelerinin anlattığı masallar ve kıssalarla büyüyen çocuklar, yetişkin olduğunda yaşadığı sorunlar karşısında güz yaprakları gibi savrulmaz. Ninnilerden, masallardan sonra bu tatlı öğretici görevi kitaplar alır. Kitaplar, onlara, sosyal yaşam ve insan ilişkilerini öğretir, çocuğun eğitiminde doğrudan rol oynar." ifadelerini kullandı.

Kitap okumanın, kitaplardan ve sanattan konuşulan bir çevrede büyümenin çocuklar için önemine de değinen Kadumi, çocuklar için kültür ve sanat alanında çeşitli kurumların güzel işlere imza attığını söyledi.

Yazar Aliye Akan da son dönemde çocukların iç ve dış dünyası arasında tercümanlık yapabilen eserlerin arttığına işaret ederek, "Bu harikulade bir şey. Bunun aksine, sanki kasten iki dünyayı da kirletmek, sığlaştırmak üzere yazılmış ve basılmış bir sürü kağıt yığını da var. Bunlar için bir süpürge ve o süpürgeyi tutacak yetkin ve kararlı eller gerek." değerlendirmesinde bulundu.

Akan, kültürün temelinde dil olduğunu aktararak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Önce dili düzgün oturtmak gerekiyor. Muazzam bir kelime ordusuna sahip çocukların, bu orduyla hangi seferlere çıkıp hangi fetihleri gerçekleştireceğini ise zaman içinde, onların gözlerine ve özlerine değen insanların, mekanların ve olayların belirleyeceğini düşünüyorum. Onlara sağlanacak kültür sanat atmosferini oluşturmak üzere vazifeli yetişkinleri, daha özenli yetiştirmek gerekebilir."

- "Çocuğun bugün bulunduğu ortamlar yarınını oluşturur"

Yazar Koray Avcı Çakman, insanların pek çok alışkanlığı çocukken edindiğine dikkati çekerek, çocuk edebiyatının kitap okuma sevgisi kazandıracağını dile getirdi.

Çakman, George Bernard Shaw'ın "Yüzünüzü görmek için aynaya, ruhunuzu görmek için sanat yapıtlarına bakarsınız." sözüne işaret ederek, "Çocuğun bugün bulunduğu ortamlar, yarınını oluşturur. Çocuklarımızı, kütüphanelere, kitapçılara, kültürel gezilere, müzelere, konserlere götürmeliyiz. Geleceğin mutlu, üretken, yaratıcı bireylerini yetiştirmenin yolu, sanatla iç içe bir eğitim, öğretim modelinden geçer." diye konuştu.

Yazar Nehir Aydın Gökduman ise çocuk edebiyatının bütün özeliklerine dikkat edilerek yazılmış bir çalışmanın, çocuklara öncelikle okuma zevkini kazandırdığını vurgulayarak, "Okuma keyfi gelişen çocuk, hem kişilik gelişiminde hem hayata bakışında, olayları irdelemede, her yönden değerlendirmede, daha geniş perspektiften bakmada, başına gelen bir sorunu çözmede, kendisini ifade edebilmede yol alır." dedi.

Kitap okumanın çocukların hayal dünyasını geliştirmede de çok büyük etkileri olduğunu belirten Gökduman, okuyan çocukların çizdikleri resimlerden anlattıkları hikayelere kadar, okumayan çocuklara kıyasla çok daha geniş bir hayal gücüne sahip olduklarını söyledi.

Bir kitap okuduğunda insanın üzerindeki tesiri hemen göremeyeceğini ifade eden Gökduman, "Okuduğumuz metinlerin davranışlarımıza yansımasını hemen alamayabiliriz fakat zaman içerisinde okuduğumuz kitaplar izler bırakır, vicdanlı, merhametli, ahlaklı olmayı öğretir. Kişiliğimize olumlu etkiler yapar. Bunun hangi kitaptan hangi satırdan sirayet ettiğini belki anlamayız fakat zaman içerisinde güzel insanlara dönüştüğümüzü görürüz. Okumak uzun bir yolculuktur aslında." diye konuştu.

"Dünya Çocuk Kitapları Haftası" 15 Kasım'a kadar devam edecek.