Dünya
Nahçıvan koridoru Türkiye’yi Orta Asya’ya bağlayacak
Nahçıvan koridorunun Türkiye ile Orta Asya arasında köprü olacağını belirten uzmanlar, Türkiye’nin Türk devletleriyle bugüne kadar kurmuş olduğu bütün inisiyatiflerin bu tarihten sonra yeni bir anlam kazanacağını ve büyük bir canlanma yaşanacağını belirttiler.
Dağlık Karabağ harekatını sona erdiren ateşkes anlaşmasının en önemli kazanımının Nahçıvan-Azerbaycan arasında koridor açılması olduğu, bu sayede Türkiye ile Orta Asya arasında jeopolitik ve jeoekonomik anlamda yeni bir dönemin başladığı belirtildi. Dağlık Karabağ’da 44 gün süren askeri harekatın ardından Rusya-Azerbaycan-Ermenistan arasında yapılan anlaşmaya göre, Azerbaycan’la Nahçıvan’ı birleştiren yeni koridor oluşturulacak. Ermenistan’ın İran sınırına yakın topraklarında açılacak koridor ile Türkiye ve Azerbaycan tam bir asır sonra ilk kez karayolu ile birbirine bağlanacak.
“Türkiye’nin Türk dünyası ile irtibatını sağlayacak”
Nişantaşı Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nurşin Ateşoğlu Güney, Dağlık Karabağ’da çatışmayı sona erdiren ateşkes anlaşmasının en büyük kazanımının, Azerbaycan’ın işgal altındaki topraklarının kurtarılması ve Nahçıvan koridorunun açılması olduğunu söyledi. Türkiye’nin Azerbaycan’a verdiği desteğin sahada sonuç verdiğini belirten Güney, “Bu gelişmeler Türkiye’nin sahada oyun kurucu ve sonuç belirleyici önemli bir aktör olduğunu da ortaya koydu. Türkiye’nin sadece Doğu Akdeniz’de, Libya’da, Suriye’de değil Kafkasya’da etkinliğini ortaya koyması stratejik anlamda çok önemli. Türkiye, ABD seçimleri ve pandemi krizini Azerbaycan’a verdiği destekle iyi değerlendirdi. Kendi derdine düşen Batı’yı Kafkasya’da bypas etti. ABD, Fransa ve Rusya’dan oluşan Minsk grubu gibi büyük bir gücü etkisiz hale getirdi” dedi.
Türkiye ve Azerbaycan’ın Güney Kafkasya’yı arka bahçesi olarak gören Rusya gibi bir gücü anlaşmaya razı etmesinin büyük bir başarı olduğunu vurgulayan Güney, şöyle konuştu: “Dolayısıyla ateşkesin Rusya, Ermenistan, Türkiye ve Azerbaycan tarafından onaylanması çok önemli bir gelişmedir. Rusya bu anlaşmayla Ermenistan’a ‘Buralarda benim sözüm geçer, Batı’nın değil’ mesajını da vermiş oldu. Eskisi kadar olmasa bile hâlâ dünyanın süper gücü Rusya ile Libya’da, Suriye’de karşıt pozisyonlarda yer almamıza rağmen onunla böyle bir zor bir meselede anlaşmaya varmamız Ankara diplomasisinin büyük bir başarısı ve bir dönüm noktasıdır.”
Türk devletleriyle büyük bir canlanma yaşanacak
Güney, Türkiye ile Azerbaycan’ın sahada ve masada elde ettiği kazanımların Nahçıvan koridorunun açılmasıyla Türk dünyasına psikolojik kazanım getirerek meseleye bambaşka bir boyut kazandırdığını dile getirdi. Nahçıvan koridoru ile sadece Azerbaycan ile doğrudan kara bağlantısının değil, bundan daha da önemlisinin Türkiye’nin Türk dünyası ile irtibatının da sağlanacağını kaydeden Güney, “Nahçıvan koridoru ile ‘Türkiye-Orta Asya hattı’ kurulmuş olacak. Bu bağlamda Türkiye’nin Türk Keneşi başta olmak üzere Türk devletleriyle bugüne kadar kurmuş olduğu bütün inisiyatifler bu tarihten sonra yeni bir anlam kazanacak ve büyük bir canlanma yaşanacaktır” değerlendirmesinde bulundu. Güney, Orta Doğu, Avrupa ve Kafkasya olarak tanımlanan üç havzadaki irtibatı Türkiye’nin sağladığını, sahada büyük bir güç ortaya koyarak Minsk grubunun bölgedeki etkinliğini de tersine çevirdiğini söyledi. Güney, Türkiye’nin Nahçıvan koridorunun açılmasıyla bölgede yeni ittifaklar kuracağını, bunun jeopolitik ve jeoekonomik haklarını koruması açısından elini güçlendireceğini belirtti.
Nahçıvan koridoru Doğu ile Batı arasında köprü olacak
Uluslararası Türk Akademisi Başkanı Prof. Dr. Darhan Kıdırali ise, “Dağlık Karabağ topraklarının tekrar Azerbaycan Cumhuriyeti’ne dönmüş olması, Türk dünyasının haritada da birleşmesine vesile olacaktır” dedi. Kıdırali, Nahçıvan’a koridorun açılması sadece Azerbaycan’dan Türkiye’ye uzanan koridorun meydana gelmesi değil, Doğu ile Batı arasında köprü vazifesini tekrar üstlenmesi bakımından önemlidir” dedi. Türkiye’yi Türk cumhuriyetleriyle birbirine bağlayan tek toprak parçasının Nahçıvan olduğunu kaydeden Kıdırali, bu koridorun Orta Asya’dan Hazar üzerinden direkt Türkiye’ye ulaşımı açarak Türk dünyasının bütünleşmesini sağlayacağını vurguladı.
Prof. Dr. Darhan Kıdırali, “Ekonomi ve turizm alanlardaki ilişkiler bakımından yeni bir devrin kapısı olan Nahçıvan koridorunun açılması, Dağlık Karabağ’daki zaferin ardından ulaşım alanında da yeni kazanımlara yol açacağı aşikardır. Bu da Bakü-Tiflis-Kars güzergahına güçlü destek oluşturarak tarihi İpek Yolu’nun canlanmasına katkı sağlayacaktır” diye konuştu.
Asker cenazeleri karşılıklı iade edildi
Azerbaycan ve Ermenistan, Şuşa etrafındaki çatışmalarda hayatını kaybeden askerlerin cesetlerini karşılıklı olarak iade etti. Azerbaycan Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, Dağlık Karabağ’da görevli Rus askerlerin aracılığıyla savaş alanında kalan Ermenistan askerlerinin cesetlerinin iade edildiği bildirildi. Açıklamada, 6 şehit askerin naaşının da Azerbaycan’a iade edildiği kaydedildi. Azerbaycan ve Ermenistan’ın Rusya’nın arabuluculuğunda imzalanan ateşkes anlaşmasında tarafların ceset ve esirleri değiştireceği belirtilmişti. Azerbaycan ordusu, Şuşa şehrini 8 Kasım’da işgalden kurtarmıştı.