ANKARA (AA) - Türkiye ve dünyada yılın ikinci yarısında enerji sektörü önemli gelişmelere sahne oldu.

AA muhabirlerinin yaptığı derlemeye göre, bu dönemde, Fatih sondaj gemisi Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası'nda yer alan Tuna-1 lokasyonunda Türkiye tarihindeki en büyük doğal gaz keşfini gerçekleştirdi. Keşfedilen gaz miktarı 21 Ağustos'ta 320 milyar metreküp olarak açıklanırken, 17 Ekim'de aynı bölgede bulunan 85 milyar metreküp doğal gaz rezerviyle bu rakam 405 milyar metreküpe ulaştı. Yapılan hesaplamalara göre, söz konusu keşfin potansiyel ekonomik değeri mevcut fiyatlarla yaklaşık 85-90 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "müjde" olarak açıkladığı keşif, bu yıl dünyada gerçekleştirilen en büyük ikinci, açık denizlerde ise en büyük gaz keşfi olarak kayıtlara geçti.

Ülkenin son dönemde denizlerde yoğun bir şekilde yürüttüğü sismik arama ve sondaj faaliyetlerinin ilk somut meyvesi olan keşif, Türkiye'nin bugüne kadar kara ve deniz sahalarında gerçekleştirdiği 16,6 milyar metreküplük toplam üretiminin 25 katı seviyesinde bulunuyor. 2023'te başlaması hedeflenen doğal gaz üretimiyle Türkiye'nin yıllık doğal gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 30'unun karşılanabileceği hesaplanıyor.

Türkiye'nin geçen yıl sonu itibarıyla 12 milyar doları aşan doğal gaz ithalatının bu üretimle yılda yaklaşık 4 milyar dolar azalması bekleniyor.

Söz konusu keşfin uluslararası şirketlerin Karadeniz'e olan ilgisini artırması beklenirken, bölgedeki dengeleri değiştirebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

- Türkiye yenilenebilir enerjide Avrupa ülkelerini geride bıraktı

Türkiye'nin geçmiş yıllarda yenilenebilir enerjide yaptığı yatırımlar ve yerli kaynaklara yönelim çabaları sayesinde yılın ilk 10 ayında üretilen 252 milyar kilovatsaat elektriğin yaklaşık yüzde 60'ı yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılandı. Bu dönemde devreye alınan 2 bin 950 megavat kurulu gücün tamamına yakınını yenilebilir enerji kaynakları oluştururken, bu miktar Avrupa'daki 20 ülkenin toplam yenilenebilir enerji kurulu gücünü geride bıraktı.

Enerji talebinde daha "temiz" kaynaklara yönelim artarken, özellikle yenilenebilir enerji yatırımlarında kullanılan teknolojinin millileştirilmesi konusu ajandanın ilk sıralarındaki yerini korudu.

Türkiye'nin ilk nükleer güç santrali (NGS) projesi Akkuyu NGS'nin üçüncü ünitesi için inşaat lisansı verildi. Santralin ilk ünitesinin 2023 yılında devreye alınacağı açıklandı.

- OPEC+ ülkelerinden günlük petrol üretimini artırma kararı

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı petrol üreticisi ülkelerden oluşan OPEC+ grubu, 3 Aralık'ta ocak ayı için günlük petrol üretimini 500 bin varil artırma kararı aldı. OPEC+ üyesi 23 ülkenin enerji ve petrol bakanlarının, video konferans yöntemiyle bir araya geldiği 12. Bakanlar toplantısında alınan kararla mevcut durumda uygulanan günlük 7,7 milyon varillik üretim kesintisi 7,2 milyon varile düşürüldü.

Piyasa beklentisi mevcut kesintilerin 3 ay daha devam etmesi yönündeyken, OPEC+ grubu nisandaki anlaşma uyarınca 1 Ocak 2021 itibarıyla üretim miktarını 2 milyon varil artırma planından vazgeçmiş oldu. Grup ayrıca, gelecek yılın ilk çeyreğinde her ay yapılacak toplantıyla bir sonraki ay için üretimini günlük 500 bin varili geçmeyecek şekilde artırabilecek.

Enerjide 2020'nin ikinci yarısında öne çıkan bazı gelişmeler şöyle:

5 Temmuz

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından işletmeye alınan 52 hidroelektrik santralin toplu açılış töreni Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın video konferans yöntemiyle katılımıyla gerçekleştirildi.

15 Temmuz

- OPEC, ham petrol üretim kesintisi miktarını günlük 2 milyon varil azaltma kararı aldı.

20 Temmuz

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Fatih sondaj gemisinin Karadeniz'deki ilk sondajına Tuna-1 lokasyonunda başladığını duyurdu.

28 Temmuz

- Avrupa Yatırım Bankası tarafından Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP) için Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ'ye (BOTAŞ) 270 milyon dolar kredi verildiği bildirildi.

1 Ağustos

- Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Yeşil Tarife uygulaması devreye alındı. Uygulamayı kullanan tüketicilerin elektrik faturalarında, kullanılan enerjinin temiz kaynaklardan üretildiğini gösteren özel bir işaret bulunacak.

6 Ağustos

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, 36 ilde güneş enerjisine dayalı küçük ölçekli 74 Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) ihalesi gerçekleştirileceğini açıkladı.

10 Ağustos

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, MTA Oruç Reis sismik araştırma gemisinin yeni görevi için Akdeniz'de çalışma yapacağı alana ulaştığını bildirdi.

15 Ağustos

- Dünyanın en büyük 12 petrol şirketi, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının etkisiyle yılın ilk yarısında 80 milyar dolar zarar açıkladı.

19 Ağustos

- Türkiye'nin ilk entegre güneş paneli üretim fabrikası Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez'in katıldığı törenle açıldı. Türkiye'nin ilk, Avrupa ve Orta Doğu'nun tek entegre güneş paneli üretim tesisi olan Kalyon Güneş Teknolojileri Fabrikası 400 milyon dolar yatırımla devreye alındı.

21 Ağustos

- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Fatih sondaj gemisinin Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası'nda Türkiye tarihindeki en büyük doğal gaz keşfini gerçekleştirdiğini açıkladı.

27 Ağustos

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Sakarya Gaz Sahası'nda yaklaşık 40 kuyu açılmasının planlandığını belirtti.

8 Eylül

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, 3 Eylül'de günlük elektrik üretiminde 1 milyar kilovatsaat aşılarak tüm zamanların en yüksek değerine ulaşıldığını kaydetti.

10 Eylül

- Türkiye'nin ilk nükleer enerji santrali Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) ilk güç ünitesinde yer alacak reaktörün üretiminde son aşamaya geçildiği bildirildi.

16 Eylül

- İtalyan enerji şirketi ENI, Mısır açıklarında yaklaşık 120 milyar metreküplük doğal gaz sahası keşfettiğini duyurdu.

18 Eylül

- Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması'ndan (YEKDEM) yararlanmak isteyen üretim tesislerinin 31 Aralık 2020'ye kadar devreye girme şartında süre, 30 Haziran 2021'e uzatıldı.

23 Eylül

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Anadolu Ajansı (AA) Editör Masası'nda gündeme ilişkin değerlendirmede bulundu. Dönmez, geçen yıl 120 kara sondajı yapıldığını ve günlük 47 bin varille son 20 yılın en büyük yurt içi üretiminin gerçekleştirildiğini, dünkü günlük üretimin ise 55 bin 260 varil olduğunu bildirdi.

2 Ekim

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Türkiye ve Libya hükümeti arasında imzalanan deniz sınırı anlaşmasının BM tarafından tescil edilmesiyle, Türkiye'nin Akdeniz'de yürüttüğü politikanın daha da güçlendiğini ifade etti.

12 Ekim

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Eskişehir'de yapımına başlanan tesiste Türkiye'de ilk defa lityum üretileceğini belirterek, "Türkiye'nin yaklaşık 1200 ton lityum ithalatı söz konusu. Burada lityumun pilot ölçekte yıllık 10 ton üretim kapasitesi var." dedi.

13 Ekim

- Azerbaycan'ın Şah Deniz 2 sahasındaki doğal gazı Avrupa'ya taşıyacak Trans Adriyatik Doğal Gaz Boru Hattı'nda (TAP) inşaat 4,5 yılın ardından tamamlandı.

14 Ekim

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Oruç Reis sismik araştırma gemisinin Doğu Akdeniz'de faaliyet göstereceği lokasyona ulaştığını bildirdi.

17 Ekim

- TPAO, Türkiye'nin Karadeniz'de Tuna-1 kuyusundaki ilk ultra derin deniz keşfindeki rezerv miktarında 85 milyar metreküp artış saptandığını ve toplam rezerv miktarının 405 milyar metreküpe ulaştığını duyurdu.

18 Ekim

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, yerli su altı robotu Kaşif'in, Fatih sondaj gemisinde görevine başladığını bildirdi.

20 Ekim

- Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) tüketicilerin kullandığı elektriğin yenilenebilir enerji kaynaklarından üretildiğini garanti eden Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti (YEK-G) Sistemi, Kurul onayından geçti.

5 Kasım

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Fatih sondaj gemisinin Türkali-1 kuyusunda sondaja başladığını bildirdi.

11 Kasım

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, yenilenebilir enerjide kurulu gücün eylül sonunda yaklaşık 47 bin megavata ulaştığını ve toplam kurulu gücün yarısından fazlasını oluşturduğunu açıkladı.

- Bakan Dönmez, Kanuni sondaj gemisinin 2021'in ilk aylarında Karadeniz'de faaliyete başlayacağı bilgisini verdi.

- Dönmez, Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP) üzerinden eylül sonu itibarıyla Türkiye'ye yaklaşık 7 milyar metreküp gaz sevkiyatı gerçekleştiğini bildirdi.

12 Kasım

- Uluslararası Enerji Ajansının Yenilenebilir Enerji Raporu'na göre, Türkiye'nin yenilenebilir enerji kapasitesi geçen yıl sonu itibarıyla 44,6 gigavata ulaştı.

13 Kasım

- Kanuni sondaj gemisi, Haydarpaşa Limanı'nda düzenlenen törenle doğal gaz ve petrol aramaları için Karadeniz'e uğurlandı.

- Bakan Dönmez, "Türkiye'nin bugüne kadar ürettiği toplam doğal gaz miktarının 16,8 milyar metreküp. Tuna-1 kuyusundaki keşfimizle bunun 24 katını tek bir sondajda yakaladık. Sadece hanelerin 20 yıldan fazla ihtiyacını tek başına karşılayabilecek devasa bir rezervden bahsediyoruz." dedi.

- Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi (TÜREK) Başkanı Hakan Yıldırım, ekim sonu itibarıyla Türkiye'nin rüzgar enerjisi kurulu gücünün 8 bin 288 megavata ulaştığını bildirdi.

15 Kasım

- Azerbaycan'ın Şah Deniz 2 sahasından çıkarılan doğal gazı Avrupa'ya taşıyacak Trans Adriyatik Doğal Gaz Boru Hattı (TAP) ticari olarak işlemeye başladı.

17 Kasım

- Akkuyu NGS'nin 3. ünitesi için inşaat lisansı verildi.

- Rus şirketi Gazprom Export, Türkiye'ye ilk kez Elektronik Satış Platformu üzerinden spot boru gazı satmak için ihale düzenledi.

23 Kasım

- Türkiye'nin elektrik üretim sektöründe 9 ayda gerçekleştirilen yeni yatırımların yüzde 99,6'sını hidroelektrik ve rüzgar enerjisi başta olmak üzere yenilenebilir kaynaklar oluşturdu.

26 Kasım

- Rus enerji şirketi Gazprom Export'un Türkiye'ye spot boru gazı satmak üzere elektronik ortamda gerçekleştirdiği ilk ihaleyi Engie Enerji kazandı.

27 Kasım

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, rüzgardan elektrik üretiminde 153 bin 35 megavatsaat ile 25 Kasım'da rekor kırıldı. Böylece, rüzgar santrallerinden bir günde elde edilen elektrik ilk defa tüm yenilenebilir enerji santralleri toplamından fazla gerçekleşti.

3 Aralık

- OPEC ve OPEC dışı bazı petrol üreticisi ülkelerden oluşan OPEC+ grubu, ocak ayı için günlük petrol üretimini 500 bin varil artırma kararı aldı.

9 Aralık

- Eskişehir Kırka Eti Maden Tesisleri'nde lityum karbonat üretimine başlandı.

11 Aralık

- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, "Yerli elektrikli otomobilimiz TOGG banttan inmeden şarj alt yapı çalışmalarımızı büyük oranda tamamlamış olacağız." dedi.

Bakan Dönmez, Fatih ve Yavuz sondaj gemilerinin bugüne kadar toplam 9 derin deniz sondajı yaptığını, 1 derin deniz sondajına ise devam edildiği bilgisini verdi.

Dönmez, 10 ayda devreye alınan 2 bin 950 megavat kurulu gücün tamamına yakınının yenilebilir enerji kaynaklı olduğunu ve bunun Avrupa'daki 20 ülkenin toplam yenilenebilir enerji kurulu gücünden fazla olduğunu bildirdi.

(Bitti)