Ekonomi
Petrol fiyatlarındaki düşüş Putin’in çabasını boşa çıkarıyor
Suriye’ye müdahalesi petrol fiyatlarını yukarı çekme hamlesi olarak yorumlan Rusya, dünyanın en büyük petrol ve doğalgaz üreticisi konumunda. Putin’in petrol fiyatlarını yukarı çekmek için çabaları aralıksız devam ediyor.
Petrol fiyatlarının küresel olarak düşmesinden en çok etkilenen ülkelerin başında petrol ve doğalgaz ihracatçısı olan Rusya geliyor. Rusya’nın 30 Eylül 2015’te Beşar Esad’ın yanında Suriye’ye müdahale etmesi bu bölgedeki hesapları değiştirirken, Putin’in arka planda petrol fiyatlarını manipüle etme hesabı yattığı yorumları yapılmıştı. Çünkü 2008 yılında Rusya’nın Gürcistan’a karşı kullandığı askeri gücün petrol fiyatlarını yukarıya çekebilecek bir etkiye sahip olduğu görülmüştü. Bu kez de aynı etkiyi bekleyen Rusya’nın Suriye’ye müdahalede bulunduğu süre boyunca petrol fiyatlarının artmaması, Putin’in hesabının tutmadığını ortaya koydu.
Rusya’nın milli gelirinin üçte biri, bütçe gelirlerinin ise yüzde 60’ı enerji getirilerinden karşılanıyor. Petrol fiyatlarındaki her yüzde 10’luk artış, Rus ekonomik büyüklüğüne yüzde 2,2 oranında etki ediyor. Rusya, rezerv ve ihracat bakımından doğalgazda birinci sırada bulunurken, petrol rezervinde 8’nci, üretimde ise Ocak 2016’dan itibaren dünyanın en çok petrol üreten ülkesi konumunda.
Rus ekonomisinin mevcut sosyoekonomik istikrarını koruyabilmesi için ham petrol fiyatının 60 ila 100 dolar aralığındaki fiyat seviyesinin korunması gerektiği değerlendiriliyor. Doğalgaz fiyatları da üçer aylık petrol fiyatı ortalamasına göre belirlendiği için, ham petrol fiyatındaki düşüş, Rusya’nın doğalgaz gelirinin de düşmesine sebep oluyor. Haziran 2014’te 112 dolar seviyesinde bulunan Brent petrol fiyatı o tarihten bu yana düşüş trendini sürdürerek Ocak 2016’da 27 dolara kadar indi. Bu sene Şubat ve Mart’ta yönünü bir miktar yukarı çeviren ham petrol, dün 38 dolardan işlem gördü.
FİYAT YAVAŞ ARTACAK
Orta uzun vadeli ham petrol fiyat tahminlerine göre de 2020 yılından önce petrol fiyatı 60 dolara çıkamayacak gibi görünüyor. Dünya Bankası tahminlerine göre ham petrol fiyatı 2017’de 48 dolar, 2020 yılına kadar da 58,8 dolar seviyesine çıkacak. IMF ise daha yavaş bir artış öngörüyor. Bu yıl petrolün 29,9 dolara kadar ucuzlayacağını hesaplayan IMF, 2017 yılında 35,8 dolar seviyesine yeniden yükseleceğini, 2020 yılına kadar ise 45,3 dolara yükselmesini bekliyor. OECD ise bu yıl ve önümüzdeki yıl petrolün fiyatını 50 dolar olarak tahminliyor.
RUSYA’NIN HAMLELERİ SÜRÜYOR
Putin, petrol fiyatını yükseltebilmek için çeşitli hamleler yapsa da şu ana kadar hesabı tutmadı. Rusya’nın devam eden çabaları arasında şu hamleler yer alıyor:
1 OECD ile masaya oturdu. Şubat 2016’da Suudi Arabistan, Venezuela ve Katar petrol bakanları ile bir araya gelen Rusya, fiyatların daha fazla düşmemesi için üretimin 11 Ocak’taki seviyesinde dondurulmasına sıcak bakıyor. Ancak bu anlaşma henüz hayata geçemedi.
2 İran ile yakın temasta. Uzun yıllar süren yaptırımların bir kısmından kurtulan İran, petrol üretimini Haziran ayına kadar günlük 1 milyon varile çıkarmak istediğini açıkladı. Rusya Enerji Bakanı Alexander Novak, İran ile yaptığı görüşmelerde, İran’ın petrol üretiminin dondurulması anlaşmasına, üretimini yaptırımlar öncesindeki seviyeye yükseltmesinin ardından katılabileceğini açıkladı.
3 Suudi Arabistan ile görüşecek.Rusya’nın Suriye’den çekilmesinin ardından, önümüzdeki günlerde Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz’in Moskova’yı ziyaret edeceği açıklandı.