25 Mart’ta hayata geçen kısa çalışma uygulaması, 29 Haziran’da Ağustos 2020’ye kadar, 30 Temmuz’da Eylül 2020’ye kadar, 30 Ağustos’ta ise Kasım 2020’ye kadar uzatıldı. Bu sayede Marttan itibaren kısa çalışmadan yararlanan işyerlerinde kısa çalışma ödenekleri süre sınırı olmaksızın ödendi.

2020 çalışma hayatı açısından salgınla mücadele ile geçti. Bu süreçte kısa çalışmanın bir yıla yakın bir süre uygulanması nedeniyle ortaya bazı sorunlar çıktı. Kısa çalışmadaki işçilerin kıdem tazminatı hakkı bakımından kısa çalışmada geçen sürenin nasıl değerlendirilmesi gerektiği, yıllık izin bakımından bu sürenin izin hak edişine dahil edilip edilmeyeceği gibi sorunlar işverenlerin karşısına çıktı. Diğer yandan kısa çalışmadaki işçilerin emeklilik tarihlerinin de uzaması söz konusu oldu. 

Kısa çalışma ödeneğinden yararlananın emekliliği uzar mı?

Eğer çalışanın emeklilik için prim gün sayısı sorunu yoksa, prim gün sayısı fazlaysa, emeklilik için yaşı bekliyorsa kısa çalışma ödeneği veya nakdi ücret desteğinden dolayı eksik prim yatması sorun olmaz. Ama çalışanın emeklilik için yaşı tutuyorsa, prim gün sayısı eksikse; işte o zaman kısa çalışma ödeneği ve nakdi ücret desteği süresi büyük sorun olur, çalışanın emekli olma süresi uzar. Sadece çalışan değil bu durum çalışanın eş, çocuk gibi hak sahiplerini de etkiler.

Prim yatırılmayan süreler borçlanılarak, tamamlanabilir mi?

Maalesef, iş kanunu, kısa çalışma ödeneği ve nakdi ücret desteği süresince ödenmeyen primler için çalışanlara bu primleri borçlanarak ödeme imkanı tanımıyor. Bunun için yasal düzenleme yapılıp, kısa çalışma ödeneği ve nakdi ücret desteğinin borçlanabilecek süreler içine eklenmesi gerekir. Böyle bir yasal düzenleme gündemde mi? Şimdilik değil. Hal böyle olunca da çalışanların, emekli olabilmesi için, prim ödenmeyen süre kadar çalışması gerekir.