Oğuzhan Gültekin  Ankara 

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Ümit Savaşçı, koronavirüs geçiren erkeklerde kalıcı kısırlık oluştuğunun ispatlandığını söyledi.

Doç. Dr. Ümit Savaşçı, koronavirüs geçirip iyileşen kişilerde uzun vadede devam eden semptomlara ilişkin yaptığı açıklamada, en çok koku ve tat kaybının uzun süre geri gelmediğini belirterek, "6 ayın üzerinde koku ve tat kaybı olan hastalarımız var. Buradaki sinir uçlarında virüse bağlı bir harabiyet gerçekleştiği için, zamanla bunun geri dönüşünü bekleyeceğiz. Biraz sabırlı olacağız. Bugüne kadar kalıcı hasar yapmadığını biliyoruz. Zamanla koku ve tat kaybı geri gelecektir" dedi.

Oksijen bağımlı olup evde hapis kalabiliyorlar

Dr. Savaşçı, koronavirüs geçirenlerde nörolojik bazı hastalıkların kalabildiğini kaydederek, "Özellikle denge bozukluğu yaşayabiliyorlar. Akciğerlerde özelikle eski akciğer performansını sergileyemiyorlar. Merdiven çıkarken, yürürken nefes nefese kalma gibi; ancak bunlar da gün geçtikçe genelde geri dönebiliyor. Oksijene bağımlı olan hastalarımız oluyor. Eve biz cihazla gönderdiğimiz hastalarımız oluyor. Eğer altta bir kalıcı akciğer hasarı önceden de varsa, sigara da içiyorsa tabii ki akciğerde kalıcı hasarla birlikte, oksijene bağımlı halde ne yazık ki hapis durumda kalabiliyorlar. Bu etkili kalıcı bir hasar yapabiliyor. Özellikle koronavirüsü geçirdikten 1 ay sonra kalpte bir kuş çırpıntısı gibi ritim bozukluğu yaşıyorlar. Bunlar bazen çok ciddi olup, ölümcül sonuçlar olabiliyor. Bu durumdaki hastalarımızın kardiyoloji bölümüne gözükmeleri şart" diye konuştu.

Kalıcı kısırlık yaptığı ispatlandı

Yurtdışında koronavirüs geçiren erkeklerde kalıcı kısırlık oluştuğunun ispatlandığını, bununla ilgili Türkiye'de de önümüzdeki günlerde bir çalışma yapılacağını belirten Doç. Dr. Savaşçı, "Özellikle erkeklerde, üreme hücrelerindeki tüpleri etkileyecek vaziyette, pıhtı atma suretiyle beslenmeyi bozarak kalıcı kısırlığa neden olduğuna dair çok önemli araştırmalar yayınlandı. Hastalığı ağır geçirmişse kişide kalıcı hasarlar kalıyor. Bu durumda olanlar üroloji kliniği ile de takip edilerek testler yapılıyor. İleriki dönemlerde virüsün toplumda bu tür etkileri mutlaka olacaktır. Kadınlarda daha saç dökülmesine neden olduğuna dair yayınlar var. Kalıcı diş kayıplarına neden olduğuna dair yayınlar var. Çünkü koronavirüs hastalığı damarlarda küçük küçük pıhtılar oluşturuyor ve bazı organların beslenmesini bozuyor. Damarları da etkiliyor. Etkilediği, beslenmesi bozulan organlarda, bir dalın kuruması gibi, saçlar etkilenirse saç dökülmesi, diş kaybı, erkeklerde kısırlık gibi, kalpte ritim bozukluğu, kalp yetmezliği gibi çeşitli belirtilere neden olabiliyor. Özellikle koronavirüs ilaçlarına kan sulandırıcıların eklenmesi bu durumda önemli hale geliyor. Pıhtı atmasının önlenmesi tedavide çok önemli bir basamak" ifadesini kullandı. 

Kangren vakaları oldu

İtalya'da koronavirüs sonrası kangren olan hastanın parmaklarının kesilme vakasının Türkiye'de de yaşandığına dikkati çeken Doç. Dr. Savaşçı, şunları söyledi: "Ülkemizde özelikle bacaklarda bazen parmaklarda koronavirüsün neden olduğu pıhtı atması neticesinde organlarda beslenme sıkıntısı oldu. Dolayısıyla dolaşım bozukluğu yaptığı için bacaklarda, kollarda, parmaklarda beslenmeye bağlı kangren vakalarımız oldu ne yazık ki. Eğer herhangi bir organ beslenemezse, kan oraya ulaşmazsa dokular beslenemediği için çürüyor, dolayısıyla onlar kesilmek zorunda kalıyor. Organ beslenmeme kayıplarında genelde hastanede yatanlar ve yoğun bakımdaki ağır hastalarda karşımıza çıkıyor. Genelde ilk yatışından 1 hafta 10 gün sonra görüyoruz. Taburcu olduktan sonra bu tür etkiler genelde olmuyor. Hastanede ve yoğun bakımda yatarken organ kayıplarına rastladığımız vakalar oluyor."