Dek yağışının son zamanlarda İstanbul ilinde görülmesi üzerine ve Meteoroloji tarafından yapılan uyarılarla birlikte merak edilenler arasında yer aldı. Hava durumu bültenlerinde karşılan DEK yağışı kavramı merak ediliyor. Peki, DEK yağışı ne anlama gelir? DEK yağışı nedir?

DEK, deniz etkisi kar veya deniz efekti kar kelimelerinin baş harflerinden oluşmaktadır. Bu kavram, türkçede deniz etkisi kar veya deniz efekti kar olarak karşılık bulan Sea Effect Snow isimli doğa olayını ifade eder. Söz konusu yağış türü yerel ve lokal olarak meydana gelmektedir. Bunun yanı sıra yağış türü, İstanbul gibi coğrafyalarda ciddi kar yağışına neden olabiliyor.

DEK yağışı nasıl meydana gelir?

Dek yağışı soğuk hava kütlesi ve üzerinde ilerleyebileceği su kütlesi oluşmadan gerçekleşmez. Soğuk hava kütlesi, su üzerinde ilerlediğinde su kütlesinin daha sıcak olmasından dolayı buharlaşma oluşur. Sıcak havanın hacminden dolayı yükselip soğuması sıkışıp ağırlaşmasına yol açar. Dolayısıyla hava kütlesi yükünü taşıyamaz ve yağış olarak aşağı doğru bırakmış olur. 

Dek yağışı gerçekleşmesi için bu döngünün yanı sıra rüzgârın esme kuvveti, esme açısı ve kat ettiği mesafe de önemlidir. 850 hpa 1500 metre seviyesindeki sıcaklığın deniz, göl suyu sıcaklığı arasında 13 derecelik fark olması dek yağışı meydana getirir. Bu sırada kesintiye uğrayan yağış ve gök gürültülü kar yağışı meydana gelir. Dek yağışı için rüzgârın en az 9 ila 40 knot (16 km -74 km) şiddetinde esmesi gerekmektedir. Rüzgârın saatte 16 kilometrenin altında hızla esmesi halinde yeterli buharlaşma olmaz. Bundan dolayı etkisiz DEK bantları karaların daha kıyı kesimlerine ulaşamadan etkisini kaybetmiş olur.

Deniz üzerinde oluşan buharlaşma atmosferde 700 hpa 3000 metre seviyesine ulaşabilmektedir. Böylece nem yüksek oranda doyma ve yoğunlaşma yaşamış olur. Yani bulutların ulaşabileceği tepe sınır noktası yükseldiğinde yoğunlaşma olur. Böylece kuvvetli yağış gerçekleşir. 1500 metrenin altında gerçekleşen tepe sınır noktası yağışın şiddetinin azalmasına neden olur.

Söz konusu yağış türü, soğuk hava kütlesinin deniz veya göl gibi bölgelerin üzerinden geçerken meydana gelir. Isı ve nem kazanmasından kaynaklanan kararsızlıkla oluşan yağış türü diye de ifade edebiliriz.