Buğra Kardan

Türkiye ekonomisini hedef alan saldırılar bitmek tükenmek bilmiyor. Geçen hafta politika faiz oranını 200 baz puan arttırıp yüzde 19’a çıkartarak şimşekleri üzerine çeken eski Merkez Bankası Başkanı Naci Ağbal’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından azledilmesinin ardından döviz fiyatlarında keskin yükselişler gözlendi.

Dengelenme söz konusu

Spekülatörlerin yeniden devreye girmeleriyle dolar bir ara 8.60 lirayı, Euro 9.90 lirayı geçti. Gram altın dolardan aldığı destekle 460 lira barajını aştı. Ekonomi yönetimince yapılan müdahaleleri takiben de dolar 7.90 liraya, Euro 9.40 liraya, gram altın 440 liraya kadar geriledi.

Paniğe gerek yok

Yatırım stratejistleri, şu anda durumun kontrol altında olduğunu belirtiyor. “Paniğe kapılmaya gerek yok” diyen stratejistler, “İç ve dış şoklara karşı dayanıklı olan Türkiye’ye kur üzerinden saldırı düzenleyenler yine avuçlarını yalayacaklar” görüşünü paylaşıyor.

Çok doğal

Altın ve Para Piyasaları Uzmanı Mehmet Ali Yıldırımtürk ise Yeni Akit’e yaptığı değerlendirmede “Dövizde hareketlilik yaşanması çok doğal. Zira Merkez Bankası’nda Ağbal’ın yerine Kavcıoğlu’nun atanması çok önemli bir haberdi. Tabii bu haberin akabinde gelen açıklamalar mevcut uygulamaların devam edeceği kanaatini uyandırdı. Ama piyasalarda bu kanaat henüz oluşmamış gibi görünüyor” diye konuştu.

Kritik uyarı

“Fırtınalı dönemde beklemek gerekiyor” uyarısında bulunan Yıldırımtürk, şunları söyledi: “Önümüzdeki günlerde kabine revizyonu yapılabilir, Merkez Bankası’ndan sözlü müdahaleler gelebilir. Bu da güveni geri getirir. Ayrıca faiz oranının aşağı ya da yukarı çekileceği tahmin edilmiyor. Ani bir karar alınacağına ihtimal verilmiyor. Olan bitenler yakından takip ediliyor. Ve öyle anlaşılıyor ki ilave adımlar atılacak, yeni kararlar alınacak, piyasalar birkaç gün içinde normale dönecek.”

Siyasi operasyon başlatıldı

Analist İslam Memiş de “Piyasalarda yaşanan kargaşanın sebebi ekonomik değil, siyasidir. Yabancı yatırımcılar yüzde 19 faizi aldı, yüksekten doları bozdu. Merkez Başkanı görevden alınmasından, İstanbul Sözleşmesi feshedilmesinden, HDP’ye kapatma davası açılmasından sonra da yurt dışından ciddi bir operasyon başlatıldı” şeklinde konuştu.

Al-sattan kaçınılmamalı

Ekonomi yönetiminin verdiği olumlu mesajlara rağmen piyasalarda kargaşanın devam ettiğini dile getiren Memiş, sözlerini şöyle sürdürdü: “Tansiyonun düşmesi için hem Cumhurbaşkanı hem Hazine ve Maliye Bakanı hem de Merkez Bankası Başkanı sözlü açıklamalarda bulunmalı. Piyasaları ikna edecek farklı söylemlere ihtiyaç var. Öngörülebilirlik şart. Karanlık bir tünele girdik. Bu tünelin ucunda ne olduğu da bilinmiyor. Gelinen aşamada yatırımcı, çok ama çok temkinli olmalı, kısa vadeli al-sattan uzak durmalı. Çünkü sabah ne olacağı, nasıl bir güne uyanılacağı kestirilemiyor. “ Memiş, “Kur şoku yaşansa da yaşanmasa da dolar ve altında yükseliş engellenemezdi. Her şey ortada, dolar ana vatanına dönüyor. Bu ortamda soğukkanlı ve dikkatli olmak şart” diye ekledi.

Dalgalanma geçici

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sefer Şener, dövizde görülen dalgalanmanın geçici olduğunu vurgulayarak, “Bunun ekonomik bir temeli yok. Böyle dönemlerde beklemek gerekiyor. Çünkü ekonomik donelerde bir değişim yok” dedi. Şener, şunları kaydetti:

Sakin olunmalı

Piyasa yerine oturacaktır. Algı yerine geldiğinde, kısa vadede bir değişim olmadığı anlaşıldığında piyasa eski haline dönecektir. Şu da muhakkak ki Türkiye, serbest piyasa sistemini uygulamakta. Bu sistem değişmedi, değişmeyecek. Türkiye, ana hedeflerini yakalamakta kararlı olduğu için serbest piyasayı kullanacak. Bir takım dedikodular var. Bu dedikodulara aldırış edilmemeli. Türkiye serbest piyasadan vazgeçmeyecek. Bu gibi durumlarda serinkanlı olunmalı. Dolarda yaşanan gelgitin sebebi ekonomik bir altyapıya bağlı değil. Altında da benzer bir durum var. Beklemekte yarar var. Türkiye’nin herhangi Merkez Bankası politikası ya da piyasa politikası aksatacak şekilde davranması mümkün değil. Ülke, 1990’larda -en zor dönemlerde- bile serbest ekonomiye bağlı kaldı. Sisteme müdahale mümkün değil. Birkaç gün içinde sistem kendiliğinden yerine oturacak.”