Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, açılışı yapılan Grafen Seri Üretim Tesisi ile Türkiye’nin grafeni seri üretebilen 10 ülkeden biri konumuna geldiğini söyledi. Varank, İvedik OSB’de, Nanografi firmasının Grafen Seri Üretim Tesisi’nin açılış töreninde yaptığı konuşmada, fiziksel, kimyasal ve mekanik özellikleriyle büyük yankı uyandıran grafenin, insanlık tarihinin en büyük malzeme buluşlarından biri kabul edildiğini belirtti. Çelikten 200 kat daha mukavemetli, bakırdan yüzlerce kat daha iletken, esnek ve hafif bir malzeme olan grafenin sanayinin birçok alanında kullanıldığını aktaran Varank, grafenin, tek atom kalınlığında 2 boyutlu bir nanomalzeme olarak nanoteknolojinin en kritik bileşenlerinden biri olarak gösterildiğini dile getirdi. Varank, çevreci bir model oluşturulması, uygun üretim ve maliyet yönetimine sahip olunmasının da zorluklar arasında yer aldığını belirterek, şöyle devam etti: “Bu zorluklar nedeniyle grafen, dünyada en çok Ar-Ge yatırımı yapılan ürünlerden birisi. Nanografi firmamız, bu olağanüstü malzemenin hem özgün bir yöntemle hem de standartlara uygun bir şekilde seri üretimini gerçekleştirdi. Bugün açılışını yaptığımız yatırımla Türkiye, grafeni seri üretebilen 10 ülkeden biri konumuna geliyor. Çevre dostu yöntemlerle, düşük maliyetli ve endüstriyel boyutta üretim yapacak bu tesis, kapasitesiyle dünyanın en önemli grafen üretim merkezlerinden biri olacak.”

Geniş bir alanda kullanılıyor

Varank, üretilen grafen sayesinde yüksek nitelikli kaplama ürünlerin de Nanografi tarafından geliştirildiğine işaret ederek, şunları kaydetti: “İleri malzeme teknolojileri alanındaki bu yetkinlik, savunma sanayii, otomotiv ve havacılık projelerine katkı sağlamakla kalmıyor, talebe özel grafen destekli uygulamaların da önünü açıyor. Geliştirilen ürünlerin ticarileşmesine ve ilk siparişlerin alınmasına da tanıklık ediyoruz. Savunma Sanayii Başkanlığımızın grafen katkılı balistik plaka siparişi, Goodyear, Petlas gibi global lastik üreticilerinin iş birliği görüşmeleri bunlardan bazıları. Bu yatırımın büyük getirilerini önümüzdeki dönemde eminim çok daha fazlasıyla göreceğiz. İnşallah gerçekleştirdiği ihracatla, sağladığı katma değer ve istihdamla ülkemizin cari dengesine ve rekabetçi gücüne önemli katkılar sağlayacak.”

‘Yenilikçi bir aşı türü geliştiriliyor’

Nanografi firmasının aşı geliştirme projesine de değinen Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, klasik aşılardan farklı olarak burundan sprey olarak uygulanacak yenilikçi bir aşı türü geliştirildiğini anlattı. Varank, ODTÜ, Hacettepe, Gazi ve Ankara üniversitelerinin katkılarıyla Türkiye’nin ilk intranazal yerli aşı geliştirme çalışmalarının devam ettiğini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu: “Bu aşı, mRNA ve inaktif aşı teknolojisinden farklı olarak protein temelli tasarlandı. Burundan uygulanan aşı, virüsün insanları enfekte ettiği yolu takip ettiği için bu teknolojinin virüsle mücadelede daha etkin olabileceği öngörülüyor. Bu aşı türü, mutasyon durumunda çok hızlı bir şekilde yeniden modelleme ve salgının olası ilerleyen seyirlerinde elimizi güçlendirme potansiyeline sahip. Preklinik aşamaları başarıyla tamamlanan ilk intranazal yerli aşı adayımız için çok kısa bir süre sonra Faz-1 insan denemelerine başlanacak. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun onayı bekleniyor. Tüm klinik aşamaların hızlıca başarıyla tamamlanması durumunda bu yeni aşı türünün yıl içinde kullanıma sunulmasını hedefliyoruz.”

‘Bölgenin en büyük hacimli nanoteknoloji yatırımı’

Nanografi Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Ahlatçı da Grafen Seri Üretim Tesisi’nin Türkiye’nin ilk, bölgenin ise en büyük hacimli nanoteknoloji yatırımı olacağını söyledi. Bu yatırımla yıllık grafen üretimlerinin 100 tonun üzerine çıkacağını vurgulayan Ahlatçı, “Kurduğumuz üretim hattı dünya genelinde grafen üretiminin zorluklarının çözüldüğü, standart kaliteyle kullanıcı dostu bir modele sahiptir. Bunu ihtiyaç halinde hızlı şekilde çok daha büyük hacimlere göre ulaşılabilir şekilde tasarladık” dedi. Ahlatçı, 2019’da Ulusal Bor Enstitüsü ile grafen ve bor katkılı ülkenin ilk özgün lityum iyon batarya Ar-Ge projelerini başlattıklarına dikkati çekerek, çok güzel sonuçlar aldıklarını ve bunu yakın zamanda kamuoyuyla paylaşacaklarını duyurdu.