Kainatın Efendisi Hz. Muhammed Mustafa (s.a.v)  "Allah Teâla size o iki bayram günlerine bedel, onlardan daha hayırlı iki bayram günü ihsân etmiştir." buyurmuştur. Bayram namazları, müslümanlar arasindaki birlik ve beraberligin güzel bir göstergesi olarak bayramların birinci günü, kuşluk vaktinde kılınır. Peki bayram namazı farz mı vacip mi? Bayram namazı Hanefî mezhebinde, cuma namazının vücûb şartlarını taşıyan kimselere vâciptir. Şâfiî ve Mâlikîler'e göre müekked sünnet, Hanbelîler'e göre ise farz-ı kifâyedir. 

Bayram namazı vakti ne zaman?

Bayram namazının vakti güneşin doğuşundan 50 dakika kadar bir süre geçtikten sonra bayram namazının vakti girer.  Vacip oluşunun ve kılınmasının şartları, aynen Cuma namazının şartları gibidir. Ezan okunmaz, kamet yapılmaz. Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı olmak üzere yılda iki kez bayram namazı kılınır. Ramazan ve Kurban bayramının birinci günü kılınır.

Cuma namazı farz olan kimselere, bayram namazı kılmak vaciptir. Bayram hutbesi cuma hutbesi gibi farz değil sünnettir ve namazdan sonra okunur.

Ramazan bayramında namazdan önce, tatlı (hurma veya şeker) yemek, gusül etmek, misvak kullanmak, en iyi elbiseleri giymek, fıtrayı namazdan önce vermek, yolda yavaşça tekbir okumak müstehaptır.

Kurban bayramında namazdan önce, bir şey yememek, namazdan sonra önce kurban eti yemek, namaza giderken yüksek sesle, özrü olan yavaşça tekbir getirmek müstehaptır.

Kurban Bayramının arefe günü, sabah namazından, bayramın dördüncü gününün ikindi namazına kadar, erkek, kadın herkesin, cemaat ile kılsın, yalnız kılsın, farz namazından sonra selam verir vermez, bir kere "Teşrik tekbir"ini okuması vaciptir.

Bayram namazının kazası olur mu?

İmam bayram namazını kıldırdıktan sonra vakit çıksın, çıkmasın Müslümanlardan bir kısmı namaza yetişememişse, artık onu ne yalnız başlarına, ne de cemaat halinde kaza edemezler. (Et-Tebyin - Zeylai)

Bayram namazı ikinci güne geciktirilebilir mi?

Fıtır (Ramazan) Bayramı Namazı bazı özürlerden dolayı birinci günde kılınamadığı takdirde ikinci günü kılınır. Meselâ, bayramın birinci günü hava kapalı olur da ancak zevalden sonra bayram olduğu tespit edilirse, bu bir özürdür ki namazın ikinci güne kalmasına sebep olur. Üçüncü güne geciktirilmesi caiz değildir. (Fetâvâ-yi Hindiyye - El-Bedayi' – Kâsâni.)

Kurban Bayramının birinci günü namaz kılmaya bir engel çıkarsa, ikinci günü kılınır; ikinci günü de bir özür veya engel çıkarsa üçüncü güne geciktirilir. O günde bir özür çıkarsa, artık dördüncü güne geciktirilmez. Böylece namaz terk edilir. (El-Cevheretü'n-Neyyire - Kuduri – Şerhi.) Özürsüz ikinci veya üçüncü güne geciktirilirse, kerahetle caiz olur. Ama Ramazan Bayramı özürsüz ikinci güne geciktirilirse, caiz olmaz ve namaz terk edilir. (Et-Tebyîn - Zeylai.)

Bayram namazı nasıl kılınır?

Bayram namazı öncesi hatırlatmaların ardından müezzin kayyım nidada bulunarak namaz kılmak için camiye gelenleri nasıl niyet edecekleri konusunda yönlendirir. 

Niyet edilirken hangi bayram namazı kılınacaksa o zikredilir. Örnek olarak “Niyet ettim Allah’ım senin rızan için Ramazan Bayramı namazı kılmaya, uydum hazır olan imama” veya aynı şekilde “Niyet ettim Allah’ım senin rızan için Kurban Bayramı namazı kılmaya, uydum hazır olan imama” şeklinde niyet edilir.

Bundan sonra imamla birlikte hareket edilerek:

Bayram namazı 1. rekat kılınışı

Bayram namazına niyet ettikten sonra tekbir alınır ve eller bağlanır, 

Sırasıyla imam hatip ve cemaat sessizce "Sübhaneke duası"nı okur, sonra fasılalar halinde;

Tıpkı iftitah tekbiri gibi yeniden eller kulak hizasına kaldırılarak 1. Tekbir alınır ve eller yanlara salınır,

Sonra 2. Tekbir alınır ve eller yine yanlara salınır,

Ardından 3. Tekbir alınır ve bu sefer eller göbek hizasında bağlanır.

İmam; gizlice “Euzü besmele” çeker, açıktan "Fatiha suresi" ile birlikte "Zammı sure veya zammı sure yerine geçecek miktarda Kur'an-ı Kerim" okur. Cemaat ise sessizce imamı dinler.

Rüku ve secde yapılarak 2. Rekata kalkılır.

Bayram namazı 2. rekat kılınışı

İmam; gizlice “Besmele” çeker, açıktan "Fatiha suresi" ile birlikte "Zammı sure veya zammı sure yerine geçecek miktarda Kur'an-ı Kerim" okur. Cemaat ise sessizce imamı dinler. 

Ardından tekrar tıpkı iftitah tekbiri gibi yeniden eller kulak hizasına kaldırılarak  1. Tekbir alınır ve eller yanlara salınır,

Sonra 2. Tekbir alınır ve eller yine yanlara salınır,

Ardından 3. Tekbir alınır ve eller yine yanlara salınır,

Son olarak 4. Tekbir alınır ancak bu sefer eller kulak hizasına kaldırılmaz ve rükuya gidilir.

Rüku ve secdenin ardından oturulur, "Tahiyyat, Salli-Barik duaları" okunur ve önce sağ tarafa sonra sol tarafa selam verilerek namaz tamamlanır.

Bundan sonra müezzinin refakatinde hep birlikte 3 defa tekbir (teşrik) getirilir. Bu tekbirlerle birlikte imam hatip bayram hutbesi okumak üzere minbere çıkar.