Bazı kamu alacaklarının yeniden yapılandırılmasını öngören Kanun 9 Haziran tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre, en son 31 Ağustos 2021 tarihine kadar matrah artırımına başvurulabilecek. Matrah artırımı sonrası hesaplanan vergiler, peşin ödenmek istenirse 30 Eylül’e kadar tek seferde ödeme yapılabilecek. İlk taksit ödeme süresi içerisinde peşin ödeme yapanlara hesaplanan vergiler üzerinden yüzde 10 indirim de uygulanacak. Taksitle ödeme yapacaklar için ilk taksit 30 Eylül’e kadar ödenebiliyor. İkişer ay arayla toplam 6 eşit taksitte (1.09 oranında katsayı ilave edilerek) ödeme yapılabilecek.

Vergi matrahı artırımı nasıl olacak?

Hazine ve Maliye Bakanlığı yapılandırma tebliğinde matrah artırımına yönelik merak edilen sorular örneklerle anlatıldı. Geçen yıl üç ayrı işverenden maaş alan bir ücretli, 2020 vergi matrahını 240 bin lira artırmak istediğinde artırım oranı yüzde 15 olduğu için 36 bin liraya denk geliyor. Yasada oransal sınırın dışında bir de 42 bin 500 lira olmak üzere parasal sınır yer alıyor. Ücretlinin verdiği beyan sınırın altında olduğu için yüzde 15'lik vergi üzerinden yaklaşık 6 bin 400 lira vergi yatırılacak.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 221 sayfalık tebliğinde yapılandırma aşamaları, uygulama esaslarını örneklerle açıkladı. Artırılan vergiler 30 Eylül 2021'e kadar (bu tarih dâhil) tamamen ödenebilecek. Bu vergilerin ilk taksitini Eylül 2021'den başlamak üzere ikişer aylık dönemler halinde 6 eşit taksitte ödenmesi imkânı da bulunuyor.

Matrah veya vergi artırımı sonucunda tahakkuk eden vergilerin tamamının ilk taksit ödeme süresi içerisinde peşin olarak ödenmesi halinde, bu vergilerden yüzde 10 indirim yapılacak ve bu vergilere katsayı uygulanmayacak. Matrah artırımı vergi cezasına karşı sigorta olacak. Mükellefler yasadan geriye dönük 5 yıl için gelir ve kurumlar vergisini, KDV'yi, bazı gelir stopaj ve kurumlar stopaj vergilerini artırarak yararlanabilecek.

Matrah artırımı oranları ne kadar?

Matrah ve vergi artırımı düzenlemesinden yararlanarak ödeyenler hakkında artırımda bulunulan yıllar ve vergi türleri için daha Geçmiş yıllara ilişkin matrah affı başvurusunda bulunan mükellefler, 2016 yılı için yüzde 35, 2017 için yüzde 30, 2018 için yüzde 25, 2019 için yüzde 20 ve 2020 için yüzde 15 oranında matrah artırmaları halinde incelemeye tabi olmayacak. Mükellefler artırdıkları matrah için yüzde 20 oranında vergi ödeyecekler ve bunlara 6 eşit taksit uygulanacak.

Matrah ve vergi artırımı ne sağlar?

Matrah ve vergi artırımı yapılması yararlananlara çok önemli bir avantaj sağlıyor. Matrah ve vergi artırımı yapılan vergilerde, ilgili yıllar için vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmasını engelliyor. Matrah veya vergi artırarak belli bir tutar ödeniyor, bunun karşılığında incelenmeme garantisi sağlanıyor. Bir bakıma sigorta.

Hangi vergiler için matrah ve vergi artırımı yapılabilir?

Matrah artırımı bütün vergiler ve bütün yıllar için yapılamıyor. Teklife göre matrah artırımı;

- Yıllık gelir ve kurumlar vergisi

- Bazı ödemelerle sınırlı olarak gelir/kurumlar vergisi stopajı ve

- Katma değer vergisinde

2016-2020 yılları için mümkün.

İncelenmiş olanlar ve incelemede olanlar matrah artırımı yapabilirler mi?

Daha önce haklarında vergi incelemesi yapılanlar matrah ve vergi artırımı yapabiliyor. Bu durumda, aynı dönem ve vergi için yeniden incelenmeme garantisi sağlanıyor.

Kanunun yayımı tarihi olan 9 Haziran 2021 itibariyle incelemede olanların da matrah ve vergi artırımı yapmaları mümkün.

Matrah artırımı yapılması devam eden incelemeleri nasıl etkiler?

Kanuna göre, kanunun yayımı tarihinden önce başlanılmış olan vergi incelemeleri devam edecek. Matrah veya vergi artırımı yapılması incelemeyi otomatik olarak sonlandırmıyor. Ancak, artırımda bulunan mükellefler hakkında başlanılan vergi incelemelerinin, 2 Ağustos 2021 tarihine kadar sonuçlandırılamaması halinde, inceleme sonlanacak. İncelemenin devamı ve tarhiyat olanaksız hale gelecek.

İnceleme süresinde tamamlanırsa ne olacak?

Kanunun yayımı tarihi itibariyle incelenenlerin, inceleme tamamlanıp rapor vergi dairesi kayıtlarına girmeden önce matrah artırımında bulunmaları, artırılan matrahın incelemede bulunacak matrah farkından mahsup edilmesi olanağı sağlıyor.

Bu olanaktan yararlanmak için başvurunun zamanında yapılması önemli.

Mahsup işlemi nasıl yapılacak?

Matrah artıran bir mükellef Kanun’un yayımı tarihinden önce incelemeye alınmışsa ve inceleme 2 Ağustos tarihinden önce tamamlanmışsa, matrah artırımının zamanında yapılması koşuluyla, artırılan matrah bulunan matrah farkından düşülecek ve kalan tutar üzerinden tarhiyat yapılacak. Bulunan fark, artırılan tutardan daha küçükse, herhangi bir tarhiyat yapılmayacak. Benzer işlem vergi artırımı yapanlarda da vergi tutarları karşılaştırılarak yapılacak.

Matrah artırımı ne zamana kadar yapılabilir?

Matrah artırımı için Ağustos ayı sonuna kadar başvuru yapmak mümkün. Ancak yukarıda da belirtiğim gibi, incelemede olanlar açısından, inceleme raporu vergi dairesine teslim edilmeden artırım yapılması sonuçları açısından önemli.

Matrah ve vergi artırımında vergi zamanında ödenmezse ne olur?

Matrah veya vergi artırımı sonucu hesaplanan verginin tercihe bağlı olarak peşin veya taksitlendirerek ödenmesi mümkün. Peşin ödemede süre Eylül sonu itibariyle bitiyor. Taksitle ödemeyi tercih edenler ise ilk taksit Eylül olmak üzere, ikişer aylık dönemler halinde azami altı eşit taksitte ödeyebilirler.