Doç. Dr. Ömer Kemal Kınacı tarafından yürütülen ‘Uzaktan kumandayla sevk edilebilen bir gemi modelinin sayısal ve deneysel hidroakustik analizi’ başlıklı projenin İTÜ Gölet testleri başarıyla gerçekleştirildi. Testlerde 4.5 metre uzunluğundaki test gemisinin su altı gürültüsü ve manevra kabiliyeti ölçüldü. Sonuçların daha önce gerçekleştirilen sayısal simülasyon sonuçlarıyla çok uyumlu olduğu öğrenildi.

Askeri avantajı var

Kınacı, çalışmalarla ilgili şu bilgileri verdi: “Gemi, sensörlerden aldığı verilere bağlı olarak karar veriyor ancak kendi dinamiklerini bilmiyor. Örneğin geminin hedef noktası var ve bu noktaya varmak istiyor. Gemi, sensörlerden aldığı verilerle sürekli deneme yanılma yaparak hedefini tutturup tutturamadığını kontrol ediyor ve o şekilde ilerliyor. Pervanesini hangi devirde döndürürse ne kadar hızlı gideceğini, dümeni hangi açıda çalıştırırsa ne kadar dönebileceğini kestiremiyor. Aslında gemi bu durumda kendi kararlarını kendi alamıyor. Ama bizim çalışmamızın farklı bir yönü var. Çalışmamızda gemi kendi dinamiklerine tümüyle hakim. Deneme yanılma yapmasına gerek yok çünkü içindeki matematik model sayesinde hangi operasyonu nasıl gerçekleştireceğini biliyor. Geliştirdiğimiz gemilere kendi dinamiklerini matematik modellerle yüklüyoruz. Bu durumun askeri açıdan avantajı da var. Kuşkusuz, denizaltıların düşman gemilerine karşı hamle üstünlüğü bulunuyor. Ancak doğru noktadan doğru atışı yapamayıp hedefi tutturamazsa bu üstünlüğünü kaybeder. Biz çalışmalarımızda askeri gemilerimizin bu üstünlüğünü koruyabilmesi için gerekli adımları atıyoruz.”

Plan yapabilme kabiliyeti

Çalışmanın sivil alanda da katkı sağlayacağını vurgulayan Kınacı, “Şu muhakkak ki kendi dinamiklerini bilen bir gemi ‘plan yapabilme’ kabiliyeti kazanır. Deneme yanılma yapmasına gerek kalmayacağı için hedef etrafında sürekli dönmesine gerek kalmaz. Hedef noktaya en kısa yoldan varabilir. Bu da yakıt sarfiyatında önemli kazanç sağlar. Ayrıca ticari gemilerin günlük masrafları göz önünde bulundurulduğunda zaman maliyeti de hesaba katılmalıdır. ‘Plan yapabilen’ bir gemi hem zamandan hem de paradan tasarruf ettirir” şeklinde konuştu.

İnsan gözetiminde

İstanbul gibi dar su yolunun iki tarafına kurulan bir şehrin her zaman deniz kazası tehlikesi altında olduğuna dikkati çeken Kınacı, şu değerlendirmelerde bulundu: “En son Süveyş Kanalı’nı kapatan gemi örneğinde de gördüğümüz üzere insan kaynaklı hatalar büyük tehlikelere yol açabilmektedir. İdeal çözümün insan gözetimi altında otonom hareket edebilen gemiler olduğunu düşünmekteyim. Bu durumda gemi kendi rotasını belirleyecek ancak bu işlemleri bir operatör gözetimi altında yapacağından kaza riskleri asgari düzeye inecektir. İşin askeri tarafına bakacak olursak otonom gemiler görevli askeri personelimizin korunması demektir.”