Buğra Kardan

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın tezgâhlarda ve raflarda fahiş fiyat artışlarının önüne geçileceğini ifade etmesinin ardından piyasa denetimlerine hız verildi. Temel tüketim ürünlerinin fiyatlarında gözlenen aşırı yükselişleri durdurmak için düğmeye basıldı.

Tedbirler belli

Ekonomi kurmayları da gıda enflasyonunu kontrol altına almak için Orta Vadeli Program’da (OVP) gıda sıralanan tedbirleri uygulamaya koyuldu. Fiyatları dengelemeye yönelik bu tedbirler şöyle:

Gıda fiyatlarına yönelik Erken Uyarı Sistemi ve büyük veri sistemi oluşturularak etkin bir şekilde kullanılacak.

Tarım arazilerinin korumaya, etkin kullanmaya yönelik faaliyetlere devam edilecek. Ekilebilir ve sulanabilir alanların arttırılması için yatırımlar sürdürülecek. Girdi maliyetlerinin yanı sıra finansman yükünü hafifletici, teknoloji odaklı dönüşümü sağlayıcı programlar uygulamaya konulacak.

Düzenlemeler yapılacak

Gıda ürünlerinin tarladan sofraya soğuk zincir sistemiyle güvenli şekilde ulaşmaları için hal ve kooperatifçilikte iyileştirmelere gidilecek. Dağıtımın kayıtlı ve en az lojistik maliyetli olmasına yönelik düzenlemeler yapılacak.

Üretimde öngörülebilirliğin arttırılması, fiyat dalgalanmalarının önüne geçilmesi, sanayinin gereksinim duyduğu kalitede ürünü tedarik edebilmesi için sözleşmeli tarım mekanizmaları geliştirilecek. Uzmanlarca hükümete OVP’de yer alan tedbirlerin bir an evvel hayata geçirilmesi çağrısı yapıldı. Gerek Erken Uyarı Sistemi’nin gerekse Hal Yasası ve Perakende Kanunu’nun bir an evvel devreye girmesi gerektiği vurgulandı. Sabah Gazetesi Yazarı Faruk Erdem de hükümetin gıda enflasyonuna karşı amansız bir mücadele verdiğini söyledi. Erdem, “Ortada bir aracı sorunu var. Bu sorun, Hal Yasası’yla aşılabilir. Şu anda üreticiler ile tüketiciler kaybediyor, komisyoncular ise kazanıyor. Elbette arada birileri olmalı ama fiyatlama alışkanlıkları, komisyonlar da denetime alınmalı” dedi.

Maliyetler yüksek

Yüzde 25’e varan fire oranının da maliyetleri arttırdığına dikkat çeken Erdem, “Ürünlerin dörtte biri tarladan bize gelene kadar çürüyor, bozuluyor. Bu çürümenin, bozulmanın önüne de soğuk zincirle geçilebilir. Böylece maliyet de geriye çekilebilir. Fiyatlar aşağıya gelebilir” diye konuştu.

Herkes kazansın

Hal Yasası’nın ve Perakende Kanunu’nun önemine işaret eden Erdem, şunları belirtti: “Fiyat uçurumları büyük bir problem. Şu anda 2 dev market arasında fiyat makasları var. Aynı ürün farklı fiyatlardan satılıyor. Siyah incirde yüzde 67, elmada yüzde 50, limonda yüzde 49 fiyat farkı var. Bu, kabul edilemez bir durum. Demek ki doğru fiyatlama yapılmıyor. Demek ki bir düzenlemeye ihtiyaç var. Öbür taraftan veriler, en çok fiyat artışının sebzemeyvede görüldüğünü ortaya koyuyor. Üretim yavaşlayabilir. Pandemi yaşanabilir, kuraklık veya sel olayıyla karşı karşıya kalınabilir. İşte bu noktada da Erken Uyarı Sistemi çok ama çok önemli. Bu sistemin de aktif hale getirilmesini bekliyoruz. İstiyoruz ki birileri kazanırken birileri kaybetmesin. Herkes kazansın.“

Ticaret Bakanlığı 10 toptancı halinde denetleme yaptı

Ticaret Bakanlığı, 9 büyükşehirde bulunan 10 toptancı halinde denetlemelerde bulundu. Bakan Mehmet Muş’un talimatıyla Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, üreticiden tüketiciye tedarik kanallarını takip etmek, kayıt dışı işlemleri belirlemek, tarımsal ürün piyasalarında gerçekleşen aşırı fiyat artış iddialarını soruşturmak için çalışmalar yürütüyor. Çalışmalar kapsamında Ticaret Bakanlığı müfettişlerince dün 9 büyükşehirdeki 10 toptancı halinde eş zamanlı denetimler gerçekleştirildi. Denetimler kamu yararı gözetilerek titizlikle ve sürekli devam edecek. Denetleme yapılacak yerler İstanbul Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali Bayrampaşa Şubesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali Ataşehir Şubesi, Bursa Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali, Ankara Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali, Aydın Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali, İzmir Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali, Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali, Adana Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali, Mersin Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali, Samsun Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali olarak belirlendi.