Aralık 2020’de Ay’a gönderilen “Çang’ı-5” keşif aracının getirdiği taş ve toprak örneklerinin beklenenden daha genç olduğu aktarıldı. Bilim insanları, Ay’ın Dünya'ya bakan yüzeyindeki Procellarum bölgesinden toplanan, lav akımıyla oluşan bazalt kayalarının 2 milyar yaşında olduğunu açıkladı.

Dünya Ay'ı esnetmiş

Bilim insanları, geç volkanik aktiviteyi açıklamak için Ay'ın bu bölgesinde ısı sağlayan bir şey olması gerektiğini söylüyor. Manchester Üniversitesinden Dr. Katherine Joy, "Belki Ay kendi yörüngesinde ileri geri sallanarak gelgit ısınması olarak adlandırdığımız netice ortaya çıktı" dedi.

Joy, Ay'ın Dünya'da gelgit dalgaları oluşturması örneğinde olduğu gibi Dünya'nın çekim gücünün Ay'ı gerip esnetmiş ve bu yolla sürtünme kaynaklı erimeye neden olmuş olabileceğini belirtti. Çalışmanın ayrıntıları “Science” dergisinde yayınlandı.

Ay'dan örnekler topladı

Daha önce Apollo astronotları tarafından toplanan kaya örneklerinin 3 milyar yaşın üzerinde olduğu bildirilmişti. Çin'in Ay'dan taş ve toprak örnekleri toplamak üzere yolladığı "Çang'ı-5" uzay aracı 16 Aralık 2020’de dünyaya dönmüştü. İniş ve kalkış aksamları, uydu ve örnek modülünden oluşan uzay aracı 24 Kasım 2020'de Uzun Yürüyüş 5-Y roketiyle Hainan eyaletindeki Vınçang Uzay Merkezi'nden fırlatılmıştı.

40 yıllık aradan sonra bir ilk

Çang'ı-5, ABD'nin 1970'lerdeki Apollo ve Sovyetler Birliği'nin Luna görevlerinden bu yana, 40 yılı aşkın zaman sonra Ay'dan Dünya'ya örnek getiren ilk uzay aracı oldu. 2019'da Çang'ı-4 robotik aracını Ay'ın karanlık yüzüne indiren Çin, bunu başarabilen ilk ülke olmuştu.