Önceki yazılarımızda ölüm aylıklarında dul ve yetim aylık hisseleri hakkında sizlere açıklayıcı bilgiler vermiştim. Bu yazımızda ise alt sınır aylık yani ödenecek en düşük aylık hakkında bilgi vereceğim. Bir anlamda hangi hallerde ölüm aylığı hissesi artmamasına rağmen ödenen aylığın artabileceği hakkında bilgi vereceğim.
Ölüm aylığı alan hak sahibinin aylıktan çıkması sonrası aylık alan sayısına göre diğer aylıkta kalan hak sahiplerinin hisseleri değişebilir, aynı da kalabilir. Ancak hissenin değişmemesi aylığın artmayacağı anlamına gelmez. SSK ölüm aylıklarında aylık alan sayısı 3 ve üzerinde iken aylıktan birisi çıksa hisse değişir. Aynı şekilde Emekli Sandığı ölüm aylıklarında da aylık alan sayısı 3 ve üzerinde iken aylıktan birisi çıksa hisse değişir. Bağ-Kur ölüm aylıklarında sigortalının ölüm tarihi 1.10.2008 ve sonrası ise aylık alan sayısı 3 ve üzerinde iken aylıktan birisi çıksa hisse yine değişir. Ancak ölüm tarihi 1.10.2008 tarihi öncesi ise hisse ancak aylık alan sayısı 3 ve üzerinde ise değişir.

Bağ-Kur emekli maaşları iki unsurdan oluşur. Bunun birisi hesaplanan aylık diğeri ise basamağa bağlı olarak aylığa eklenecek sosyal destek ödemesidir. Ölüm aylığı hak sahibine ödenirken ölenin aylığının hissesi oranında ödenir ancak sosyal destek ödemesinin tamamı aylık alanlara pay edilir. Örneğin; ölen Bağ-Kur emeklisi babadan aylık alan eş ve kız çocuğu olsa aylığın yüzde 50 si eşine yüzde 25’i kızına ödenir. Oysa sosyal destek ödemesinin tamamının üçte ikisi eşine üçte biri kızına ödenir. Bu nedenle ister hisse değişsin ister değişmesin her durumda aylık unsuru olan sosyal destek ödemesi artacağından emekli maaşı artar. Şimdi 1.10.2008 öncesi ölen Bağ-Kur emeklisinin aylık alan eş ve çocuğundan eşin evlendiğini düşünelim. Yetim maaşı alan kızın aylık hissesi aynı kalır. Ancak sosyal destek ödemesinin tamamı yani yüzde yüzü kıza ödenir. Ayrıca bağlanan maaş birinci basamağın yüzde 80’inin yüzde 45’inden az ise aylık da artar, sosyal destek ödemesi de artar. Bir anlamda aynı ölüm aylık hissesi olmasına rağmen aylık 2-3 kata kadar artabilir.

SSK ölüm aylıklarında bir alt sınır yani en düşük maaş demesi uygulaması vardır. Bu uygulama nedeniyle aylık alan sayısı bir veya iki hak sahibi ise çoğunlukla aylık hisseden de fazladır. Aylık alan sayısı bir hak sahibine inerse ödenen aylık ölen yüksekten prim ödeyen kişi değilse aylık hisse karşılığından fazla artar. Konuyu şöyle bir örnekle anlatalım. 2000 yılından önce sigortalı olmuş ve 2008/Ekim ayından sonra emekli olmuş bir emekli 2 ay önce ölmüş ve öldüğü tarihte aylığı 3.200 TL olsun. Şimdi iki kızına aylık bağlandığını düşünelim. Kızların her birine yüzde 50 hisse üzerinden 1.600 TL tutarında maaş bağlanır. Kızın birisi bu ay sigortalı çalıştığı için aylıktan çıksa diğer kızın hissesi yine yüzde 50 olur ancak 2000 öncesi sigortalı olan tek hak sahibi alt sınır aylığı 2.189,48 TL olduğundan hissesi değişmeyen kıza 2.189,48 TL aylık bağlanır.

Alt sınır aylık Emekli Sandığı dul yetim aylıkları için de vardır. Eğer aylık alan bir kişi varsa hissesi yüzde kaç olursa olsun ödenen aylık 2.620,48 TL tutardan az olamaz. Eğer aylık alan iki kişi var ise iki kişiye ödenecek aylıklar toplamı 2.957,49 TL tutardan az olamaz. Aylık alan üç kişi varsa ödenecek aylıklar toplamı 3.307,10 TL tutardan düşük olmaz. Yine Emekli Sandığından emekli olan memurun kendisine bağlanan maaş da 3.275,60 TL tutardan düşük olmaz.