Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, Türkiye Sermaye Piyasaları Kongresi’nde konuştu. Elvan, Türkiye’nin son 20 yılda gösterdiği ekonomik dönüşümde finansal piyasaların kritik bir fonksiyon üstlendiğini belirtti. Elvan, gelinen noktayı memnuniyetle karşıladıklarını ancak Türkiye’nin potansiyeli ve dinamizmi dikkate alındığında sermaye piyasaları tarafında atılması gereken adımlar olduğunu söyledi.

Küresel ekonomi sarsıldı

Son iki senedir tüm dünyanın zorlu bir dönemden geçtiğine işaret eden Elvan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yaşadığımız küresel salgın, insan sağlığına olan etkilerinin yanında maalesef küresel ekonomiyi de derinden sarstı. Dünya genelinde yüz milyonlarca iş kaybı oldu, ekonomilerden trilyonlarca dolar silindi ve küresel yoksulluk son çeyrek asırda ilk defa arttı. Mevcut durumda küresel bir canlanmaya şahit olsak da önümüzde hala önemli riskler bulunuyor. Küresel arz-talep dengesizlikleri devam ediyor. Enerji başta olmak üzere, küresel emtia fiyatları artıyor. Uzun bir aradan sonra, küresel enflasyon artışıyla da karşı karşıyayız.

Türkiye pozitif ayrıştı

Pek çok ülkede kamu maliyesi dengeleri de ciddi hasar görmüş durumda. ​​​​​​​Salgının en kötü dönemlerini geride bırakmış olabiliriz ancak son gelişmeler bir süre daha salgınla yaşamak zorunda olacağımızı gösteriyor. Böylesine zorlu bir dönemde, yaşadığımız birtakım sorunlara rağmen başarılı bir performans gösterdik. Üretim, yatırım, büyüme ve istihdam göstergelerinde pek çok ülkeye göre farkımızı ortaya koyduk. Salgın sürecinde uyguladığımız özenli ve seçici kamu maliyesi politikaları, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelere göre Türkiye ekonomisini pozitif ayrıştırmıştır.”

“İstihdam dostu büyümeden yanayız”

Elvan, güçlü kamu maliyesinin makroekonomik istikrarın en önemli dayanaklarından biri olmaya devam edeceğine dikkat çekerek, “Enflasyon cephesindeyse maalesef arzuladığımız seviyede değiliz. Küresel konjonktür ve yurt içi görünüm, enflasyonla mücadelede son derece dikkatli olmamız gerektiğini ortaya koyuyor. Her zaman altını çizdiğim üzere biz özel sektör öncülüğünde dengeli, sürdürülebilir, rekabetçi, istihdam ve çevre dostu bir büyümeden yanayız” ifadelerini kullandı.

Fiyat istikrarı vurgusu

Hedeflenen büyümeyi sürekli kılmanın ön koşulunun fiyat istikrarından geçtiğini vurgulayan Elvan, şunları kaydetti:

“Karşımızdaki enflasyonun arz-talep kaynaklı sebeplerinin yanında fiyatlama davranışları ve bekleyişler kanalıyla da bozulan bir yapısı var. Her bir kök nedene karşı uygulanacak politika seti de farklılaşmak durumunda. Dolayısıyla her bir kurumun kendi görev alanı kapsamında üzerine düşeni yerine getirmesinin önemli olduğunu düşünüyorum. Biz Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak enflasyonla mücadele kararlılığımızı çok net bir biçimde gösteriyoruz.

​​​​​​​Yönetilen ve yönlendirilen fiyatların yanında iç talep gelişmelerini de çok yakından takip ediyor, gerektiğinde makro ihtiyati tedbirleri gecikmeden alıyoruz. Şunu çok net ifade edeyim. Enflasyonla mücadeleyi kararlı ve bütüncül bir anlayışla sürdürdüğümüz ölçüde, döviz kuru istikrara kavuşacak ve ülke risk primimiz düşecektir. Bu sayede uzun vadeli faiz oranları da gerileyecek ve yatırımlar için öngörülebilirlik ufku artacaktır.”

Kritik düzenlemelere imza atıldı

Elvan, büyümenin finansman kalitesinin öneminin arttığına değindi. Elvan, şunları dile getirdi:“Gelişmiş ülkelerin finansal sektöründe sermaye piyasalarının payı yüzde 50’nin üzerindeyken Türkiye’de bu oran maalesef yüzde 10’un altında. Buradan hareketle sermaye piyasalarının derinleştirilmesi önceliklerimiz arasında yer alıyor. Şirketlerimizin sermaye piyasalarını sadece tek bir ürüne ya da tek bir finansman modeline odaklı bir yapı olarak görmesini de istemiyoruz.

Şirketlerimiz, erken aşama dönemlerinden büyüme ve olgunluk dönemlerine varıncaya dek tüm süreçlerde sermaye piyasalarından faydalanabilmeli. Bu alanda bir farkındalık oluşturabilmeli. Bu noktada biz her türlü ihtiyaca cevap verebilecek bir ürün yelpazesi geliştirmenin gayreti içindeyiz. Son 2 yıllık dönemde küresel ölçekte de çok önemli olan finansman modellerini sermaye piyasalarımıza kazandırmak için elbirliğiyle çalıştık, kritik düzenlemelere imza attık.

Halka arz ile yatırımlar artar

Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Ergun, “Üretim, yatırım ve ihracat yapan; istihdam oluşturan şirketlerimizi büyümelerini sermaye piyasaları yoluyla finanse etmeleri için borsaya davet ediyoruz” diye konuştu.

Bu yıl iş yapma modellerini değiştirdiklerini; başvurudan önce karar ve hazırlık aşamasında şirketlerin ne sıkıntıları varsa çözüp destek verdiklerini anlatan Ergun, şöyle devam etti:

“Amacımız, her sene ülkemizin büyümesine katkı sağlayan büyük şirketlerimizin yatırımlarını halka arz aracılığıyla finanse etmelerini sağlamaktır. Çünkü şirketlerimizin yatırımları için ihtiyaç duydukları uzun vadeli ucuz TL sadece sermaye piyasalarında mevcuttur. Diğer yandan yabancı yatırımcılarla kurumsal iletişimimizi güçlendirmeye devam ediyoruz. Dünya Borsalar Federasyonu’nun yönetiminde yer alıyoruz. Diğer dünya borsalarıyla da çalışıyoruz. Ayrıca Borsalar Forumu’nun genel sekretaryasını yürütüyoruz.” Ergun, sundukları finansal hizmetler ve ürünleri, piyasaların derinliğini arttırma amacıyla çeşitlendirdiklerinin altını çizdi.

Refahı arttırmayı önemsiyor

Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Öztop, ülkenin kalkınmasının yolunun sermaye piyasalarının gelişmesinden ve derinleşmesinden geçtiğini savunarak, “Bu hakikatten yola koyularak önemli çalışmalar yürütüyoruz” şeklinde konuştu. Öztop, “Sermaye piyasamızın tüm paydaşlarının refahını arttırmayı mühimsiyoruz. Yatırımcılarımız en temel paydaşlarımız. Diğer bir temel paydaş grubumuz ise girişimcilerimiz” diye ekledi.

Yeni adımlar atılacak

Elvan, “Yıl sonuna kadar Borçlanma Aracı Garanti Fonu’nu devreye alıp reel sektör şirketlerinin tahvil ve kira sertifikası ihraçlarını kolaylaştıracağız” açıklamasını yaptı. Elvan, sermaye piyasaları açısından bu yılın gündeminin halka arzlar olduğunu aktardı.

Yıl başından günümüze toplam 19.5 milyar liralık 46 halka arz işlemi tamamlandığını hatırlattı. Sermaye Piyasaları Kurumu (SPK) tarafından onaylanan toplam halka arz sayısının 49’a ulaştığını anımsattı. Yılda yaklaşık ortalama 7 şirketin halka arz edildiği bilgisini verdi. Bakan Elvan, halka arzların coğrafi dağılımını da memnuniyet verici olarak nitelendirerek, şu görüşleri paylaştı:

“Üç büyük ilimizin yanı sıra Denizli, Aydın, Konya, Kütahya, Rize, Balıkesir, Çanakkale ve Erzurum gibi illerimizden de halka arzlar oldu. Burada 3 hususun özellikle altını çizmek istiyorum. Birincisi, Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin piyasa değerinin milli gelire oranı uzun yıllardır yüzde 25-30 bandında dalgalanıyor. Bu oran gelişmekte olan ülkeler için ortalama yüzde 60 civarında. Dolayısıyla gerek ilk halka arzlar yoluyla gerekse bedelli sermaye artırımları ve ikincil halka arzlarla borsada işlem gören şirketlerin niteliklerinin ve niceliklerinin daha da artması gerekiyor. İkinci konu, gelişmekte olan ülkelerde tedavülde olan tahvil, bono ve sukuk gibi borçlanma araçlarının milli gelire oranı yüzde 30 civarında iken, ülkemizde bu oran yüzde 10 seviyesinde.

Kamu da halk arzı kullanacak

Borçlanma Aracı Garanti Fonu’nun hayata geçmesiyle reel sektörümüz bu mecrayı daha aktif kullanabilecek. Üçüncü olarak özelleştirme uygulamalarına da temas etmeliyim. Borsaya kote olmayan kamu şirketlerinin sermaye piyasalarına katılmalarının önemli bir adım olacağına inanıyorum. Stratejik öneme sahip bu şirketlerin yerli ve yabancı yatırımcıların ilgilerini çekeceğini düşünüyorum. Kamu tarafı olarak önümüzdeki dönemde özelleştirme uygulamalarımızda halka arz yöntemini kullanmayı planlıyoruz.”