Akit  Ekonomi

Türkiye ekonomisi büyümeye devam ediyor. Büyümeye olumlu katkıda bulunan sanayiden de güzel haberler geliyor.

Tablo iyi

Bunu rakamlar net olarak ortaya koyuyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ekimde takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 8.5 yükseldi.
Bu dönemde madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksinde yüzde 9.2, imalat sanayii sektörü endeksinde yüzde 9.2, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ile dağıtımı sektörü endeksinde yüzde 3.5 artış ölçüldü. Arındırılmamış sanayi üretim endeksinde de yıllık bazda yüzde 5.36 artış hesaplandı.

Oranlar değişiyor

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ekimde eylül ayına nazaran yüzde 0.6 yükseldi. Bu dönemde madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksinde yüzde 0.3 azalış; imalat sanayii sektörü endeksinde yüzde 0.7, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ile dağıtımı sektörü endeksinde yüzde 0.1 artış görüldü.

Güçlü büyüyebiliriz

İktisatçılar tarafından sanayi üretiminde görülen güçlü artışın büyüme oranını yukarıya taşıyacağına dikkat çekildi. İlaveten “Ülkemiz 2021’i çift haneli büyümeyle tamamlayabilir” denildi.

Cari açık daralıyor

Öte yandan; rekordan rekora koşan ihracat ülkeye döviz girişini hızlandırıyor. Bunu rakamlar da teyit ediyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre geçen yılın ekim ayında 93 milyon dolar açık veren cari işlemler hesabında 2021’in aynı döneminde 3 milyar 156 milyon dolar fazla oluştu. 12 aylık cari işlemler açığı da 15 milyar 425 milyon dolara geriledi. Bu gelişmede geçen yılın ekim ayında 1 milyar 289 milyon dolar açık veren dış ticaret dengesinin2021’in aynı döneminde 146 milyon dolar fazla vermesi ve hizmetler dengesi kalemi kaynaklı net girişlerin 1 milyar 843 milyon dolar artarak 3 milyar 863 milyon dolara ulaşması etkili oldu.

Net gelirler arttı

Geçen yılın ekim ayında 3 milyar 106 milyon dolar olan altın ve enerji hariç cari işlemler fazlası, bu senenin aynı döneminde 7 milyar 721 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti. Hizmetler dengesi altında seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler de ekimde 2020’nin aynı ayına nispeten 1 milyar 336 milyon dolar artarak 3 milyar 25 milyon dolara çıktı. Anılan dönemde birincil gelir dengesinden kaynaklanan net çıkışlar 190 milyon dolar artarak 985 milyon doları buldu. Geçen yılın ekim ayında 29 milyon dolar net çıkış kaydeden ikincil gelir dengesi kaleminde bu senenin ekim ayında 132 milyon dolar net giriş görüldü.

Rakamlar revize edildi

Ekonomistlerce cari işlemler hesabının eylülde 1 milyar 420 milyon dolar fazla vermesi bekleniyordu. Öte yandan; eylül ayına ilişkin cari işlemler fazlası 1 milyar 625 milyon dolardan 1 milyar 674 milyon dolara revize edildi. Buna göre ekimde doğrudan yatırımlardan kaynaklanan net girişler 337 milyon dolar oldu. Portföy yatırımlarında da 2 milyar 220 milyon dolar net çıkışla karşı karşıya kalındı.

Geri ödemeler yapıldı

Alt kalemler itibarıyla incelendiğinde ekimde yurtdışı yerleşikler, hisse senedi piyasasında 55 milyon dolar ve devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 400 milyon dolar tutarında net satış yaptı. Yurtdışındaki tahvil ihraçlarıyla ilgili olarak bankalardan 1 milyar 240 milyon dolar net geri ödeme geldi. Yurtiçi bankaların yurtdışı muhabirlerindeki efektif ve mevduat varlıkları ekimde 806 milyon dolar net azalış gösterdi. Yurtdışı bankaların yurtiçindeki mevduatlarında yabancı para cinsinden 708 milyon dolar ve TL cinsinden 691 milyon dolar net artış olmak üzere toplam 1 milyar 399 milyon dolar net yükseliş yaşandı. Yurtdışından sağlanan kredilerle ilgili bankalar, genel hükümet ve diğer sektörler sırasıyla 575 milyon dolar, 61 milyon dolar ve 328 milyon dolar net geri ödemede bulundu. Resmi rezervlerde ise ekim ayında 1 milyar 480 milyon dolar net artış belirlendi.

“Var gücümüzle çalışıyoruz”

Cari açığın azalması ekonomi yönetimini memnun etti. Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, cari dengede kalıcı iyileşme için var güçleriyle çalıştıklarına işaret etti. Nebati, Twitter paylaşımında ekim ayında cari işlemler hesabında oluşan fazlaya dikkati çekerek, şunları kaydetti: “Dış ticaret dengesindeki fazla ve hizmetler dengesi kaynaklı net girişlerin güçlü etkisiyle ekim ayında cari işlemler hesabı 3 milyar 156 milyon dolarla son 3 yılın en yüksek aylık fazlasını verdi. 2020 yılında 35.6 milyar dolar olan cari açık da 2021 Ekim itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 15.4 milyar dolara geriledi. Cari işlemler dengesindeki kalıcı iyileşme için var gücümüzle çalışıyoruz.”