Boğmaca, her yaştaki duyarlı bireyi etkileyen, özellikle çocukluk çağında ve 5 yaşından küçük çocuklarda ağır seyreden akut, bulaşıcı bir solunum yolu hastalığıdır

Boğmaca nedir?

Boğmaca, hızlı gelişen bulaşıcı bir solunum yolu enfeksiyon hastalığıdır. Her yaşta görülebilir ancak 1 yaş altı bebeklerde boğmaca, ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle karma aşı kapsamında boğmaca aşısı da rutin aşı takviminde yer alır.

Boğmaca virüsü nedir?

Boğmaca virüsü Bordetelle pertussis adındaki bakterinin neden olduğu bir hastalıktır. Pek çok hastada boğulma sesine benzer nefes alımıyla beraber yoğun öksürük nöbetlerine sebep olur. Hastalık başlangıç aşamasında üst solunum yolu enfeksiyonu gibi başlayarak şiddetlenmeye devam eder. Özellikle bebeklerde tehlike arz eden boğmaca, yemek yeme hatta nefes alma gibi ihtiyaçlara engel olabilecek boyutlara ulaşabilir.

Boğmaca hastalığı nasıl bulaşır?

Bulaşıcılık oranı son derece yüksektir. Boğmaca hastalığı enfekte kişinin öksürmesi ya da hapşırması ile kolayca bulaşabilir. Hastalığın bulaşıcılık oranının en yüksek olduğu dönem ilk 3 haftayı kapsar. Bu virüsü taşıyan kişi hapşırdığında ya da öksürdüğünde mikrop içeren damlacıklar havaya ardından doğrudan nefes yolu ile alınarak yakınındaki kişiyi enfekte eder.

Boğmaca tedavisi

Boğmaca teşhisi konan hastalar çoğunlukla 2 hafta boyu antibiyotik ile tedavi edilir. Erken alınan antibiyotikler boğmaca belirtilerini hafifletmeye yardımcı olur. Yenidoğanlar hastaneye yatırılarak yakın takibe alınır. Tedavide kullanılan ilaçların önemli etkilerinden biri rahatsızlığın bulaşıcılığının önüne geçebilmektir.

Antibiyotik kullanımından 5 gün sonra bulaşıcılık oranında ciddi bir düşüş meydana gelir. Öksürük nöbetlerini şiddetli yaşayan hastalara nefes açıcı buhar ilaçları da tedavide önerilebilecek yöntemlerden biridir. Hastaların normal sağlığına dönebilmeleri için istirahat etmeleri, bol sıvı almaları gerekir. Ateş varlığında parasetamol veya ibuprofen içeren bazı ilaçların kullanılması gerekebilir.

Boğmaca hastalığına yakalanan hastaların erkenden tedavi olması ve bu hastalığı bulaştırma ihtimalinin bulunduğu çocukların olduğu alanlardan uzak durmaları önemlidir. Boğmaca hastalığından korunmak için alınabilecek en önemli tedbirlerin başında aşı uygulaması gelmektedir.

Boğmaca belirtileri nelerdir? Öksürük nöbetleri. Genellikle bir anda başlar ve birkaç dakika sürer. Nefes darlığı. Solunum sırasında tipik ses. Dudak ve tırnak yatağında morarma. Solunum durması. Yüzde kızarıklık. Halsizlik ve yorgunluk.

Boğmaca aşısı 

Boğmaca aşısı genellikle difteri ve tetanoz aşılarıyla birliktedir. DTaP aşısı (asellüler: hücre içermeyen, bakterinin bir kısım proteini bulunan) 7 yaşından küçüklere yapılır. Tdap aşısı rapel olarak 11-18 yaşındaki adolesanlara yapılır. Aşılaması tam yapılmamış 7-10 yaşındaki çocuklara tek doz yapılır.