Mekruh birçok farklı anlama sahip olabilen, bakış açısına göre değişen bir kelimedir. Mekruh nedir, mekruhu anlamı ne? 

Mekruh sözlükte ne anlama gelir?

Mekruh sözlükte "sevilmeyip kerih, nahoş görülen şey" demektir. Bunun mastarı olan kerâhet de sözlükte “çirkinlik, sevimsizlik, bir şeyi sevmemek ve hoşlanmamak” gibi anlamlara gelir. Fıkıh terimi olarak ise mekruh, şâriin yapılmamasını kesin ve bağlayıcı olmayan tarzda istediği fiil ve davranışlardır. Gerek şâriin bu tarz yasaklaması gerekse bu yasaklamanın sonucu kerâhet diye anılır; yasaklanan fiil için de mekruh terimi kullanılır. Mekruh da haram gibi meşrû olmayan fiil ve davranış olmakla birlikte, aralarında bazı farklılıklar bulunmaktadır. Bir fiilin mekruh olduğunu tesbit edebilmek için nasların iyi incelenmesi gerekir.

Şafi mezhebi, mekruhun tek çeşit olduğunu belirtmiştir. Yapan kişi övgüye layık görülür. Yapmayan sadece kınanır ama cezalandırılmaz. Hanefi mezhebine göre durum daha farklıdır. İki ayrı kısma ayrılır. Bunlar tahrimen mekruh ve tenzihen mekruh biçimindedir.

Tahrimen Mekruh nedir?

Tahrimen mekruh, haram olmaya daha yakın mekruh ismidir. Bunun yapılması harama daha yakındır. Yani yapan kişinin cezalandırılması söz konusu olabilir. Yapmayan kişi sevap kazanır. Tahrimen mekruh açıklaması, davranışın daha çok haramla ilişkisinin olmasıdır. Fakat davranış haram değildir. Sadece harama yakındır. Örnek olarak, başkasının evlenme teklifi yapmış olduğu kişiye evlilik teklifi yapmak tahrimen mekruh sayılır. Haram değil, harama yakındır. Bazı örnekleri şunlardır.

- Gümüş veya altın kapların içerisinde su veya başka şeyler içmek.

- Anne veya babayı isimleriyle çağırmak. Eşleri isimleriyle çağırmak.

- Balıklar dışında, denizde bulunan hayvanları Yemek.

- Aynı yerde Kur'an’ı yüksek sesle okuyan birinin yanına oturup, kendisi de yüksek sesle Kur'an okumak.

- Namaz kılınan yerde uygunsuz hareketlerde bulunmak.

Bu davranışlar, tahrimen mekruhtur

Tenzihen Mekruh nedir?

Tenzihen mekruh, tahrimen mekruh gibi Hanefi mezhebinin düsturu içerisinde yer alır. Tahrimen mekruhtan ayrıdır. Tenzihen mekruh, helale yakındır. Helal denmesi mümkün değildir. Yapan kişiye günah yoktur. Yapmayan kişiye, sevap verilmez. Tenzihen mekruh daha çok zor zamanlarda yaşanan ve yapılan davranışlardır.

Savaş esnasında, at etinin yenmesi, tenzihen mekruhtur. Mekruhun yapılmaması daha iyi veya kötü olmaz. Yapana sadece kınanır. Savaş esnasında at eti yemek, alimlere göre hoş davranış değildir. Lakin, mecburi durum iştigal ettiğinden, buna günah yoktur.

- Soğan veya sarımsak yedikten sonra camiye gitmek veya bir topluma girmek.

- Namaz esnasında ek duaları tekrar tekrar okumak, tenzihen mekruhtur.

- Akşam Namazı kılmadan nafile namazını kılmak.

- Eve ya da camiye girip ibadet yapmaya çalışmak, hayatı terk etmek.

- Canlı resimli hayvanların olduğu seccadelerle namaz kılmak.

- Farza çok az kalmışken, sünnet namaza başlamak.