Kuzey Kafkasya halklarının siyasi ve dini önderi Şeyh Şamil, Nakşibendi Şeyhi Mevlana Halid-i Şehrezori’den tefsir, hadis, fıkıh, tasavvuf gibi dini ilimler ile edebiyat, tarih ve fen bilgilerini öğrendi. Şehrezori, talebesi Şeyh Şamil’e halifelik de vererek, onu Kafkasya’ya gönderdi. Şamil, Kafkasya’nın özgürlüğü için mücadele verenlere katıldı.

Hamza Bey’in 19 Eylül 1834’te bir suikast sonucunda öldürülmesinin ardından Şamil, Avar uleması ve ileri gelenleri tarafından imam seçildi.

Kafkasya’daki halklar, Şamil’i imam seçerek, düzenli bir ordu kurulmasını sağladı. Şeyh Şamil, imamlık yaptığı 1834’ten 1859 yılına kadar, Çarlık Rusyası’nın askeri gücünün çokluğu ve ellerindeki imkanlara rağmen kurduğu düzenli orduyla uzun süre destansı bir mücadele sürdürdü.

“İmamat Devleti”ni kurmuş olmasından dolayı devlet başkanlığı vasfını ifade etmek maksadıyla “İmam” unvanıyla anılan Şeyh Şamil, “25 Zilkade 1287 (16 Şubat 1871)” tarihinde Medine’de vefat etti.