Ülkemizde üretimi de yapılan ve dünyanın en pahalı baharatları arasında yer alan safranın bazı üreticiler tarafından piyasaya sahtesi sunuluyor. Yemeklerin ve tatlıların vazgeçilmezi safranın yerine, boyanmış mısır koçanı ipliği, at kılı gibi ürünler satıldığı ortaya çıktı. Peki hakiki safran nasıl anlaşılır, safran kırmızı mı sarı mı olmalı? İşte safran ile ilgili tüm merak edilenler... 

Unesco Miras Listesi'nde yer alan ve Safranbolu'ya adını veren Safran çiçeği en pahalı baharatlardan biri olarak dikkat çekiyor. Safran hem yemeklerde hem de gıda boya ve ilaç sanayisinde de kullanılmaktadır. 

Safran büyük emek ve zorluklarla üretimi ve toplaması zor olan gıdalardan biridir. 1 kilo elde etmek için yaklaşık 150 bin çiçek, el işçiliğiyle toplanıyor. 

Kilogram fiyatı 50 bin lirayı aşan safranın taklitleri internette satılıyor. Satışı ağırlıklı olarak gramla yapılan safranın internetteki gram fiyatı 10 liraya da 200 liraya da bulunabiliyor.

Gıda Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Ali Manavoğlu, mısır koçanı ipliklerinin, at kılının ve Hindistan cevizinin ipliksi tabakasının boyanarak ‘safran’ diye satıldığını söyleyip, tüketicileri uyardı.

Safranın özellikle boya, gıda ve ilaç sanayisinde kullanıldığını söyleyen Manavoğlu, “Safranın bu kadar önemli olmasının sebebi hem vermiş olduğu renk, aroma hem de hasadının zor, elde edilen ürünün az olmasıdır. Safran, bir çiçekten sadece 3 adet kıldan oluşan bir baharat. Toplaması ise tamamen el işçiliği ile gerçekleştiriliyor. Özellikle Orta Asya ülkelerinde üretiliyor ve tüketiliyor. 1 kilo safran elde edebilmek için 150 bin çiçek toplanması lazım” dedi.

Hakiki safran nasıl anlaşılır?

Safran alırken dikkat edilmesi gerektiğini belirten Manavoğlu, İnternetten almak istediğimizde safranı birçok farklı fiyatta görebiliyoruz. Güncel olarak safranın kilogram fiyatı yaklaşık 50 bin lira. 50, 100 gramı 100 lira gibi rakamlara satılıyor. Burada ise taklit ürünlere dikkat etmek gerekiyor. Safranı taklit için mısır koçanlarının ipliklerinin boyanması, at kılının boyanması, Hindistan cevizinin ipliksi tabakasının boyanarak safranmış gibi satılması ne yazık ki karşımıza çıkıyor” diye konuştu.

Orijinal safranın suya atıldığında renk verdiğini söyleyen Manavoğlu, şunları söyledi: “Önceki yıllarda İspanya, 1,5 tonluk safran üretim kapasitesine sahipti ancak aynı yıl 190 ton safran ihracatı yapmış. Bu aradaki yüzlerce tonluk safran neyden üretilmiş tamamen belirsiz. Bu durum orijinal safran üreticilerini zor duruma sokabiliyor. Ülkemizde çok fazla noktada kullanımı yok safranın ama alırken dikkat etmemiz gereken birçok şey var. İlk bakışta anlamak biraz zor olabilir. Orijinal safranın rengi biraz daha koyu kırmızı ve elinize aldığınızda herhangi bir renk vermemesi gerekiyor.”

Safran kırmızı mı, sarı mı olmalı?

Gerçek safranın rengi koyu kırmızı olup çok canlı kırmızı olarak görünmesi gerekir. Hakiki safran, su ve kabartma tozu karışımının rengini sarıya çevirmelidir. Açık kırmızıya dönerse, gerçek olmadığı anlamı taşır. 

Bir diğer yöntem ise dilinize safrandan bir parça koyun. Birkaç saniye emdikten sonra bir doku üzerine tükürün. Eğer o dokunun üzerindeki sarı rengi ise gerçek safran olduğunu gösterir. Tükürdüğünüz safranın rengi kırmızı ise boyalı bir safran olduğu anlamı taşır.