Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, yaş meyve ve sebze sektörünü de olumsuz etkiledi. Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) Yönetim Kurulu Başkanı Saffet Kalyoncu, Rusya’da rublenin aşırı değer kaybetmesi nedeniyle ihracatçıların alacaklarında sorun yaşadıklarını söyledi.

Çekimser davranılıyor

Kalyoncu, Rus piyasasında korkunç bir kaos olduğunu belirtti. “Rus alıcılar siparişlerini erteliyor. Büyük müşteriler rublede görülen volatilite sebebiyle para ödeme konusunda çekimser davranıyor” dedi. Kalyoncu, “Ukrayna’da da ödemeler durdu. Bu ortamda alacakları kısa vadede tahsil etme imkânı yok. Bu yüzden ihracatçılar büyük sıkıntı içinde” ifadelerini kullandı.

Bekleyiş sürüyor

Kalyoncu, bir kısım ürünlerinin de Ukrayna üzerinden Belarus’a gittiğini kaydetti. Belarus hükümetinin sınırları kapatmasından ötürü kendilerine ait yaş meyve ve sebze taşıyan 100 tır’ın sınırda kaldığını bildirdi.

“Rusya’nın Ukrayna’yı kısım kısım bombalaması sebebiyle tır’lar geri dönemiyor” diyen Kalyoncu, “Bölgede hayati riskler var. Dışişleri Bakanlığı’nın Belarus Büyükelçiliği yetkileriyle görüşerek sınırı açmaları lazım. Tır’ların, Belarus üzerinden alternatif bir yoldan Türkiye’ye dönmeleri gerekiyor” şeklinde konuştu.

Kalyoncu, yaş meyve ve sebze ihracatı açısından Ukrayna pazarının müdahale öncesi duruma dönmesinin epey zaman alacağına işaret etti.

Sıkıntı büyük

Sektörde kısa sürede alternatif pazar bulmanın mümkün olmadığına dikkat çeken Kalyoncu, şunları dile getirdi: “Marketlerle anlaşmalar en az 6 aylık periyotlarda olur. Bu nedenle Avrupa pazarına kısa vadede yönelmek çok zor. Geçen yıl Rusya’ya 1 milyon 500 bin ton, Ukrayna’ya ise 500 bin ton yaş meyve ve sebze ihracatı yapıldı. Ancak şimdiki durumda ihracatçılar tarafından ‘Elimizde olan mallar bozulmamasın’ düşüncesiyle bu ülkelere gönderilemeyen ürünler iç piyasaya yönlendirilebilir.”

“Diyalog halindeyiz”

Akdeniz Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Nejdat Sin de ihracatın büyük bölümünü Rusya’ya yaptıklarını aktardı. Sin, şu değerlendirmede bulundu: “Ukrayna ve Belarus girişinde bekleyen araçlarımız var. Şu anda durum belirsiz. Savaşın en kısa sürede sonuçlanması hepimizin menfaatine. Pazar araştırmalarımız da devam ediyor. Uluslararası fuarlara da katılıyoruz. Devlet de bizleri destekliyor ancak bu sektörde kısa sürede yeni pazarlar bulmak kolay değil. İlgili bakanlıklarla diyalog halindeyiz.”

Uludağ Yaş Meyve Sebze Meyve İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Senih Yazgan da Rusya’ya 2021’de 2020’ye göre yüzde 5 düşüşle 10 milyon 453 bin 301 dolar tutarında ürün sattıklarını hatırlattı. Son yıllarda Rusya’ya yaş meyve ve sebze ihracatında düşüş yaşandığını anımsatan Yazgan, “Savaş durumu da bu eğilimin devam edebileceğini gösteriyor. Belirsizliğin son bulması, savaş ihtimalinin ortadan kalkması ihracatçılar olarak en büyük temennimizdir” diye konuştu.

Yazgan, ihracatta Avrupa’nın en önemli pazarları olduğunu; Uzak Doğu’da da alternatif ülkeler bulunduğunu anlattı. “Alternatif pazar arayışındaki çalışmalarımız, devletin bize yönelik destekleriyle de artarak devam edecektir” diye ekledi.