Rusya-Ukrayna savaşıyla birlikte tüm dünyada ayçiçek yağı krizi baş göstermişti. Ülkeler yağdaki tedarik sorununu çözmeye çalışırken bir kötü haberde Endonezya’dan geldi. Dünyanın en büyük palm yağı üreticisi olan Endonezya palm yağı ihracatını durdurduğunu açıkladı. Endonezya Devlet Başkanı Widodo tarafından bir video yayınlanarak, palm yağı ihracatını Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinin küresel gıda enflasyonunun rekor seviyeye yükselmesi nedeniyle yasakladığını açıkladı. Alınan bu kararın ardından “Ayçiçek yağı fiyatları yükselecek mi? Palm yağı nedir? Yağ fiyatları artacak mı?” soruları araştırılmaya başlandı.

Dünya genelinde artan ayçiçek yağı krizine bir yenisi daha eklendi. Dünyanın en büyük palm yağı üreticisi olan Endonezya, artan küresel gıda enflasyonundan dolayı palm yağının ihracatını yasakladığını duyurdu. Uzmanlar ise alınan kararın devam eden yağ krizine bir darbe daha vuracağını ifade etti. Alınan karar 28 Nisan’dan itibaren geçerli olacak. Kararla birlikte “Ayçiçek yağı fiyatları artar mı? Yağ fiyatlarında yükselme görülür mü?” soruları sorulmaya başlandı. İşte alınan yasağın etkileri…

Palm yağının ihracatı yasaklandı

Endonezya Devlet Başkanı Joko Widodo tarafından yapılan açıklamada, Cuma günü Rusya'nın önde gelen mahsul üreticisi Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından küresel gıda enflasyonunun rekor seviyeye yükselmesinin gıda ürünlerini etkilediğini ifade etmişti. Artan fiyatlarla ülkede gıda ürünlerinin bulunabilirliğini sağlamak için palm yağı ihracatını yasakladığını açıkladı.

Ayçiçek yağı fiyatlarını olumsuz etkileme ihtimali var

Endonezya Devlet Başkanı Joko Widodo’nun açıklamalarından sonra alternatif bitkisel yağ fiyatları yükselemeye başladı. Rusya-Ukrayna savaşıyla Türkiye’de artan ayçiçek yağı fiyatları alınan bu kararla olumsuz etkilenebilir.

Dünyanın büyük yağ tesislerin Solvent Extractors' Association (SEA) yönetici direktörü BV Mehta ''Bu (karar) ateşe yakıt olarak geldi. Ukrayna-Rusya Savaşı nedeniyle zaten endişe verici bir durumumuz vardı. Bu yasak boşluk kapatılamayacak kadar geniş'' ifadelerini kullandı.

Palmiye yağı 

Palmiye yağı aslında hayatımızın her alanında var olan bir yağ. Dayanıklı ve ucuz olması nedeniyle en çok kullanılan yağlar arasında olan Palmiye yağı, margarinler, dondurma, hazır yemek, şekerlemeler gibi işlenmiş gıdaların yanı sıra sıvı deterjan, sabun, şampuan, ruj, ağda ve cilalar, endüstriyel yağlayıcılar ve biyolojik yakıtların içeriğinde bulunuyor.

Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşla birlikte artan yağ fiyatları Endonezya’nın pal yağı ihracatını durdurma kararı ile tekrar gündem oldu. Yasak kararı küresel piyasalarda bitkisel yağ fiyatlarını etkiledi. En çok kullanılan ikinci bitkisel yağ olan soya fasulyesi yağı, Chicago Ticaret Borsası'nda yüzde 4,5 artarak 83,21 sent/pound ile rekor seviyeye ulaştı. Yetkililer kararın gerçek etkisinin Pazartesi sabahı piyasa açılışıyla ortaya çıkacağına işaret etti.

Piyasalar hareketlendi

Petrol Sanayi ve Ticaret Merkezi Örgütü (COOIT) başkanı Echoed Suresh Nagpal, alınan kararın piyasaları olumsuz etkileyeceğini belirterek ''Endonezya, dünya palmiye yağının neredeyse yüzde 60-70'ini sağlıyor. Ülkelerinde bazı tedarik zinciri aksamaları var ve bu nedenle yasak hükümet tarafından alınan bir panik kararı. Eminim 10-15 gün içinde kararı geri alırlar'' ifadelerini kullandı.

Ayçiçek yağı fiyatları Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonucunda önemli ölçüde arttı. Türkiye'nin yılda 650 bin ton ham ayçiçeği yağı ithal ettiği pazarlar kapanmış oldu. Hem Ukrayna hem de Rusya, ayçiçek yağının ana ihracatçıları olması, savaşın üretim ve tedarik zincirini olumsuz etkilemesi Türkiye’de de ayçiçek yağı fiyatlarını tarihi zirvesine taşıdı. Ayçiçek tohumunun üretiminin azalması sonrası artan petrol fiyatlarının da etkisiyle ayçiçek yağı, aylık yüzde 23,2'lik fiyat artışıyla zirvede yer aldı. Tarım Kredi marketlerinde 5 LT ayçiçek yağı 129 TL’den satılıyor.