Sabah gazetesi ekonomi müdürü Dilek Güngör, köşe yazısında internetten alışverişe yapılacak olan düzenlemeleri kaleme aldı.

Düzenleme, 2 yılda 3 kat büyüyen e-ticaretin lokomotifi olan alışveriş platformlarını ilgilendiriyor. Dilek Güngör’ün aktardığına göre, Ticaret Bakanlığı sektörün dengeli büyümesi ve haksız rekabetin önlenmesi için önemli kriterler belirledi. Böylece KOBİ’lerin ve vatandaşların hakları güvence altına alınacak.

Dilek Güngör’ün yazısı şöyle:

“Türkiye'de 2019'da 136 milyar TL olan e-ticaret hacmi 2021'de üçe katlanarak 381 milyara çıkarken, bu yıl da 615 milyar liraya ulaşılması bekleniyor. Bu rakamın neredeyse üçte biri pazaryeri denilen platformlardan geliyor. Sayıları 10'u geçmeyen pazaryerleri (online alışveriş platformları) son dönemde haksız rekabet ve tekelleşme şikayetleriyle gündemden düşmüyor. Pazaryerleri, vatandaşların ilgisi arttıkça, malını bu platformlar aracılığıyla satmaya çalışan KOBİ'lere yüksek komisyon ücreti uygulamaya başlıyor. Kendi ürünlerini üretip, onları platformda öne çıkaran e-ticaret pazaryerleri, diğer satıcıları saf dışı bırakıyor. Birçok sektöre giren pazaryerleri, tüketiciyi tamamen kendine bağlıyor. Böylece, ürünün ya da hizmetin fiyatında tek belirleyici oluyor. Platformları kullanan tüketicilerin bilgilerini ticari amaç için kullanıyorlar. Hatta öyle ki, bu veriler kimi zaman üçüncü kişilere satılabiliyor.

Parayı 5 günde ödeyecek

E-ticaret pazaryerlerinde ürününü satmaya çalışanlar, parasını almak için uzun süre beklemeyecek. Mal veya hizmet satışının ödemesi, sipariş alıcıya ulaştıktan sonra 5 gün içinde eksiksiz yapılacak. Yapmayan platforma 10 bin TL'den az olmamak üzere idari para cezası verilecek. 30 güne kadar süre aşımında da ödemezse ceza 2 katına çıkacak. Satıcı kampanyalı mal veya hizmet satışına zorlanamayacak.

Satıcı ile ticari ilişki aracılık sözleşmesiyle belirlenecek. Pazaryeri satıcıyla yaptığı sözleşmeyi tek taraflı değiştiremeyecek. Kamu kurumlarına veya adli mercilere başvuruda bulunan satıcının sıralaması değiştirilemeyecek, tavsiye sisteminde geriye düşürülemeyecek, hizmeti kısıtlanıp ticari misilleme yapılamayacak.

Sitedeki kontrolü kendisi yapacak

E-pazaryeri, platformda malını satan satıcı ile tüketiciden elde ettiği verileri rekabet ederken kullanamayacak. 1 yılda 10 milyar TL'nin üzerinde satış yapan online platformlar, satıcılar tarafından sunulan içeriği, mal veya hizmetle ilgili mevzuata aykırı hususları tespit için kontrol ekibi oluşturacak. Bu ekibin incelemelerini bakanlığa rapor edecek. Ekip oluşturmayan platforma 100 bin TL'den az olmamak üzere bir yıllık satış tutarının on binde 5'i kadar ceza kesilecek.

Sözleşmede yoksa veya yazılı onayı alınmadıysa satıcının marka veya işletme adını kullanarak pazarlama ve tanıtım faaliyeti yapamayacak. Pazaryerlerinin ödeme hizmetleri, kargo ve lojistik faaliyetlerine sınırlama getirilecek. Bakanlık, satışa aracılık eden şirketlerin toplam indirim tutarının üst sınırını, mal ve hizmet sektör ve kategorileri itibarıyla belirleyebilecek.