2019 yılının aralık ayından bu yana tüm dünya koronavirüs ile mücadele ediyor. Omicon varyantıyla hayat normalleşmeye başlarken yeni bir salgın korkusu yaşanıyor. Pek çok ülkede maymun çiçeği virüsü görülmeye başlandı. Peki, maymun çiçeği virüsü Türkiye’de var mı?

Maymun çiçeği virüsü hangi ülkelerde var?

Uzmanların suçiçeği ve çiçek hastalığına benzettiği bir tür cilt hastalığı olan maymun çiçeği virüsü Avrupa’da yayılıyor. Afrika’da yıllardır görülen endemik bir hastalık olan maymun çiçeği virüsüne yakalananların birkaç hafta içerisinde sağlığına kavuştuğu ifade ediliyor.

İlk olarak 7 Mayıs'ta İngiltere'de görülen maymun çiçeği virüsü son 2 haftada 7 ülkeye yayılırken, Kanada'da 17 şüpheli vaka bulunuyor.

Tarihte ilk olarak 1958'de maymunda bulunan virüs, insanlar arasında ilk defa 1970'te Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde kayıtlara geçti.

Kısa zamanda 11 Afrika ülkesine sıçrayan virüs, Afrika'nın dışında ilk olarak 2003'te ABD'de yayıldı.

Daha sonra 2018'de İngiltere ve İsrail, 2019'da Singapur ve 2021'de ABD'de, Afrika'ya seyahat eden bazı kişilerde maymun çiçeği virüsüne rastlandı.

Şimdiye kadar en çok Afrika'da etkili olan virüs, 2017'de Nijerya'da en büyük salgına yol açarken ülkede 200 kişi virüse yakalandı ve vakaların yüzde 3'ü hayatını kaybetti.

Endemik bir virüsün neden olduğu nadir hastalıklardan biri olarak bilinen maymun çiçeği, Kongo ve Batı Afrika türü olmak üzere ikiye ayrılıyor.

Virüsün Kongo türünün yüzde 10'a kadar ölüm riski bulunurken Batı Afrika türünün ise her 2 vakadan birinde yüzde 1 ölüm oranına sahip olduğu biliniyor.

Genellikle hayvandan insana ve nadiren insandan insana yakın temasla bulaşan virüs, vücutta yüksek ateş ve kaşıntılı kabarcıklara yol açabiliyor.

En son Kasım 2021'de ABD'de görülmesinin ardından aylar sonra yeniden Afrika dışına çıkan maymun çiçeği virüsü ilk olarak 7 Mayıs'ta İngiltere'de, bundan önce Nijerya'ya seyahat etmiş bir kişide tespit edildi.

İlerleyen günlerde ülkedeki maymun çiçeği vakaları artarken 18 Mayıs itibarıyla toplam vaka sayısı 9'a çıktı.

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), yeni vakaların virüsün endemik olduğu bir ülkeyle herhangi bir seyahat bağlantısı olmadığını, bu nedenle bulaşma yoluyla bireylerin enfekte olmasının mümkün olduğunu bildirdi.

UKHSA, yeni vakalardan birinin başkent Londra'da, diğerinin ise ülkenin güney doğusunda tespit edildiğini açıkladı.

Ajans, son maymun çiçeği virüsü vakalarının ağırlıklı olarak eşcinsel ve biseksüel bireyler arasında olduğunu ve yeni vakaların daha önce teyit edilmişlerle bağlantısı olmadığı bilgisini paylaştı.

İspanya'da 7 kesinleşen vaka

İngiltere'nin ardından virüsün yayıldığı İspanya'da Sağlık Bakanlığı verilerine göre mevcut durumda 7 kesinleşmiş, 24 de şüpheli maymun çiçeği vakası bulunuyor.

Vakaların hepsi Madrid'de görülürken sağlık durumlarının iyiye doğru gittiği kaydedildi. Uzmanlar, vakaların çoğunluğunun eşcinseller arasında cinsel ilişki yoluyla bulaştığı bilgisini verdi.

Portekiz'de ise Sağlık Bakanlığı 17 Mayıs'ta, 5 kişide maymun çiçeği virüsü görüldüğünü duyurdu.

İtalya ve İsveç'te de vakalar var

Maymun çiçeğinin yayıldığı bir diğer Avrupa ülkesi İtalya’da ilk vakanın İspanya’dan gelen bir kişide tespit edildiği bildirildi.

İtalyan basınındaki haberlere göre, İspanya’nın Kanarya Adaları’ndan Roma’ya gelen bir kişide maymun çiçeği virüsüne rastlandı.

İtalya Yüksek Sağlık Enstitüsünün (ISS) maymun çiçeği virüsüyle alakalı İtalya’daki durumu takip maksatlı uzmanlardan oluşan özel bir görev gücü oluşturduğu belirtildi.

Maymun çiçeği virüsünün kıtada en son görüldüğü ülke ise İsveç oldu.

Başkent Stokholm'de virüsün bulaştığı bir kişinin hastaneye yatırıldığı ve durumunun iyi olduğu açıklandı. Vakanın hangi nedenle virüs kaptığı ise henüz bilinmiyor.

17 şüpheli vaka

Avrupa'nın dışında virüs, Amerika kıtasında ABD ve Kanada'da görüldü. Kanada hükümetinden dün yapılan açıklamada, ülkenin Montreal bölgesinde 17 şüpheli vaka olduğu kaydedildi.

Bu ülkede de araştırmacılar, şüpheli vakalardan bazılarına virüsün eşcinsel ilişki yoluyla bulaştığı ihtimali üzerinde durulduğu bilgisini paylaştı.

ABD'nin Massachusetts eyaletine bağlı Halk Sağlığı Birimi de 18 Mayıs'ta, Kanada'ya seyahat eden bir kişinin enfekte olduğu açıklamasını yaptı.

İsrail'de ilk vaka tespit edildi

İsrail'de ilk maymun çiçeği vakasının tespit edildiği bildirildi. İsrail Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, ülkede ilk maymun çiçeği virüsünün saptandığı, adı açıklanmayan otuz yaşlarında bir erkekte virüs belirtilerinin ortaya çıkması üzerine Tel Aviv'deki Ichilov Hastanesine nakledildiği belirtildi.

Maymun çiçeği virüsü aşısı var mı?

Maymun çiçeği vakalarının başka ülkelere yayılarak küresel salgına dönüşme ihtimali tartışılırken, virüsün ölüm riskine karşı etkili bir aşının olup olmadığı da merak ediliyor. Konuya ilişkin İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı, maymun çiçeği virüsü için özel bir aşı olmadığını, ancak çiçek hastalığı aşısının bir miktar koruma sağladığını belirterek, ihtiyaç duyulanlara aşının teklif edildiği bilgisini paylaştı.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verileri de çiçek hastalığını yok etmek için kullanılan aşıların maymun çiçeği virüsü hastalığına karşı da yüzde 85'e kadar etkili olduğunu gösteriyor.

Türkiye'de maymun çiçeği hastalığı var mı?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Oğuztürk, Maymun çiçeği virüsü hakkında açıklamalarda bulundu.  Oğuztürk, “Şu an panik yapmaya gerek yok. Vaka sayıları bir endemi ya da Covid-19’da olduğu gibi bir pandemi yapabilecek durumda değil. Bulaş özellikleri Covid-19 kadar hızlı ve bulaştırıcılık insidansı çok yüksek değil. Çiçek virüsüne göre de ölümcül olma oran daha düşük. Evet bu virüs dünyanın bazı ülkelerinde hastalık oluşturuyor. Bu hastalık oluşmasında da insandan insana, solunum yolu ifrazatları ya da ortak kullanılan malzemelere uzun süreli temas yoluyla bir bulaş olabiliyor. Kan ve kan ürünleri ile bulaş olabiliyor. Bu virüsün bulaş durumundan sonra yaklaşık 6 ile 8 gün arasında değişen bir süreçte kuluçka süresi söz konusu. Daha sonra ise 2 ile 3 gün içerisinde kendini sınırlayarak ortadan kalkan bir durum söz konusu. Eğer sizin kronik bir hastalığınız yoksa genel itibariyle hafif seyreden bir virüs” şeklinde konuştu.