Afganistan’da uyuşturucu üretimi ve afyon ekimi, yıllardır devam eden ve milyarlarca dolara mal olan mücadeleye rağmen artmaya devam ediyor.

Uyuşturucuyla Mücadele Bakanlığı, istikrarsız bölgelerin yanı sıra hükümet kontrolündeki bölgelerde de afyon ekildiğine dikkati çekerek halkın ekonomik sorunlardan dolayı afyon üretimine yöneldiğini söyledi.

Yıllar önce milyonlarca dolar harcanarak afyon ekiminin sonlandırıldığı bölgelerde üretimin tekrar başlaması, güvenlik ve yolsuzluk sorunlarıyla karşı karşıya olan Afganistan için önemli bir problem teşkil ediyor.



- AFYON EKİMİ NEDEN ARTIYOR?

Bakanlık Sözcüsü Hanif Daneşyar, afyon üretiminin güvenlik sorunları ve ABD'nin afyon tarlalarının yok edilmesi için sağladığı mali desteği kesmesi yeniden artmaya başladığını belirterek “Bazı bölgelerde afyonun hasat mevsimi geçti. Çiftçiler ektikleri afyonu topladılar ve biz hiçbir şey yapamadık ama daha afyonun hasat mevsiminin gelmediği bölgelerde tarlaları kendi imkanlarımızla tahrip etmeyi planlıyoruz.” dedi.

Daneşyar, hükümet karşıtı silahlı grupların yanı sıra bazı hükümet ve askeri yetkililerin de oluşturduğu uyuşturucu mafyasının kırsal ve özelikle güvenli bölgelerde afyon ekiminin artmasına neden olduğunu kaydetti.

Afganistan’ın İmarı için ABD'nin Özel Müfettişliğinden (SIGAR) daha önce yapılan açıklamada da ABD’nin Afganistan’da uyuşturucuyla mücadele için 7,6 milyar dolar harcadığı ancak uyuşturucu üretiminin geçmişe oranla artığı belirtilmişti.

Afganistan’ın doğusunda yer alan ve Taliban’ın faaliyette bulunmadığı Nangarhar kentinin Dare Nur ilçesine giden AA ekibi, polis kontrol noktalarının çok yakınında bile afyon tarlalarının olduğunu, çiftçilerin rahatça tarlalarından afyon topladığını gördü.

Nangarhar'da afyon ekimi yapılan 13 ilçeden biri olan Dare Nur’da çiftçiler, hükümetin afyon ekmemeleri karşılığında yardım vereceği sözünü yerine getirmediği için maddi sorunlarından dolayı afyon ektiklerini ifade ederek, şimdilik tek geçim kaynaklarının afyon olduğunu belirtti.

Afyon tarlasında çalışan Habibullah adlı çiftçi, ülkede işsizlik oranın çok yüksek olduğunu ve afyon ekimi dışında başka gelir kaynakları bulunmadığını ifade ederek, “Yıllardır afyon ekmiyorduk, hükümet afyon ekmeme karşılığında bize yardımcı olacağını söylemişti, ama yardımcı olmadı, biz de mecburen afyon ektik.” dedi.

Ahmet Nesir isimi bir başka çiftçi de “Ektiğimiz buğday ve mısır ile geçinemiyoruz, ilçemizde zaten çok fazla tarım arazisi yok, sadece afyon ektiğimizde maddi sorunlarımız azalıyor.” şeklinde konuştu.



- YOĞUN ÇATIŞMALARIN DEVAM ETTİĞİ HELMAND, UYUŞTURUCU MERKEZİ

Afganistan’ın güneyinde bulunan ve yıllardır yoğun çatışmalara sahne olan Helmand kenti, ülkenin uyuşturucu üretim merkezi olarak biliniyor.

Afyonu uyuşturucuya dönüştüren fabrikaların da yer aldığı Helmand kenti, ülkenin afyon üretiminin yüzde 90'ına ev sahipliği yapıyor.

Gelirinin büyük bir kısmını afyondan elde eden Taliban, bu nedenle Helmand vilayetine daha fazla odaklanıyor. Helmand'ın iki ilçesini kontrolünde bulunduran Taliban, diğer ilçeleri de ele geçirmek için çaba harcıyor. Bazı kaynaklara göre Taliban, Helmand vilayetinin değişik bölgelerinde halkı afyon ekimine zorluyor.



- TALİBAN VE DAEŞ, EKİLEN AFYONDAN PAY ALIYOR

Afgan yetkililer, Taliban ve DAEŞ militanlarının faaliyet gösterdikleri bölgelerde afyon eken Afgan çiftçilerden pay aldığını belirtti.

Yerel kaynaklar, Taliban ve DAEŞ'in halkı afyon ekmeye teşvik ettiğini ve hasat zamanında afyondan yüzde 50 pay aldığını söylüyor.

Afganistan’ın doğusunda DAEŞ’in etkin olduğu bölgede yaşayan ve afyon tarlasında çalışan Mohammad Mangal, AA muhabirine telefonla yaptığı açıklamada, “DAEŞ militanları her gün çalıştığım afyon tarlasına geliyor, topladığım afyonun yarısını kendileri için alıyorlar, sadece benden değil bu ilçede afyon eken herkesten pay alıyorlar.” dedi.

Ülkenin güneyindeki Helmand ve doğusundaki Nangarhar vilayetlerinde Taliban’ın kontrolünde yaşayan çiftçiler, örgüt militanlarının gruplar halında sabahtan akşama kadar uyuşturucu tarlalarında gezdiğini ve toplanan afyonun yarısına el koyduğunu söyledi.



Afgan uzmanlar da ülkede devam eden siyasi istikrarsızlık, yolsuzluklar ve güvenlik sorunlarının, halkı afyon ekimine mecbur ettiğine dikkati çekti.

Savaş uzmanı Cavit Kohistani, afyondan üretilen uyuşturucunun Taliban ve DAEŞ’in en önemli gelir kaynaklarından olduğunu, Afgan hükümetinin uyuşturucuyla mücadelede başarılı olması durumunda ülkedeki istikrarsızlığın da azalacağını vurguladı.

Kohistani, ekilen afyon ve üretilen uyuşturucunun savaşın devam etmesinin en büyük nedeni olduğunu, bazı bölgelerde yerel ağların afyon ekimi için istikrarsızlık yarattığını söyledi.

Terör ve uyuşturucunun iç içe olduğunun altına çizen Kohistani, hükümet ile Afganistan’da bulunan NATO güçlerinin uyuşturucuyla mücadeleye hız vermesi gerektiğine vurgu yaptı.

Nüfusunun yüzde 99’unu Müslümanların oluşturduğu Afganistan’da uyuşturucuyla mücadele çerçevesinde askeri mücadelenin yanı sıra camilerde verilen hutbelerde ve televizyondan yayınlanan kamu spotlarında da uyuşturucunun haram olduğunu ve ekilmemesi gerektiği vurgulanmıştı.