Ekonomi
Kimler evlenme, doğum ve ölüm yardımı alabilir?
Merak edilen 'Kimler evlenme, doğum ve ölüm yardımı alabilir?' sorusunun cevabı haberimizde.
Doğum, ölüm ve evlenme bir insanın kaderdir. Eskilerin deyimiyle takdiri ilahidir. Doğum, ölüm ve evlenme sosyal sigortalar açısından bir sosyal risk olarak öngörülmüştür.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel sağlık Sigortası Kanunu bu nitelikteki risklerin ortaya çıkması halinde sosyal yardım yapılmasına yönelik düzenlemelere yer vermiştir. Sigortalının çocuğunun olması halinde emzirme yardımı (süt parası) yapılması, sigortalının ölmesi halinde cenazeyi kaldıran yakınlarına cenaze ödeneği ödenmesi ve yetim aylığı alan kız çocuğunun evlenmesi halinde çeyiz parası ödenmesi, kanunda düzenlenen belli başlı yardımlardandır.
Sigortalı olan kadına veya sigortalı olmayan kadının doğum yapması halinde eşi olan sigortalı erkeğe, her sağ doğmuş çocuk için 2022 yılında 316,00 TL tutarında halk arasında süt parası olarak isimlendirilen emzirme ödeneği ödenir.
Emzirme ödeneği SSK ve Bağ-Kur kapsamında bulunan sigortalılara ödenir, Devlet memurlarına emzirme ödeneği ödenmez. Ayrıca sigortalı olup olmadığına bakılmaksızın doğum yapan kadınlar ilk çocuk için 300, ikinci çocuk için 400, üçüncü çocuk için 600 TL tutarında doğum yardımı alma hakkına sahiptir. Bir anlamda SSK ve Bağ-Kur sigortalıları bu belirttiğimiz doğum yardımına ilave 316,00 TL tutarında emzirme ödeneği almaktadır.
Doğum yardımı Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından emzirme ödeneği ise Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı SGK Merkez Müdürlükleri tarafından ödenmektedir.
İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen veya emekli maaşı almakta iken vefat eden veya en az 360 gün prim ödemesi bulunan ve ahirete irtihal eden sigortalıların hak sahiplerine cenaze ödeneği verilir. Cenaze ödeneği, sırasıyla sigortalının eşine, yoksa çocuklarına, o da yoksa ana babasına, o da yoksa kardeşlerine verilir. Cenazeyi bunların dışında biri kaldırmış ise cenaze ödeneği ona verilir.
SSK ve Bağ-Kur sigortalıları için belirlenen cenaze ödeneği 531 TL’dir. Devlet memurunun eşi veya çocuğu ölürse yapılan cenaze yardımı 1.250,00 TL tutarındadır. Devlet memurunun veya emekli devlet memurunun vefat etmesi halinde eşi ve çocuklarına ödenecek cenaze yardımı tutarı ise ölen emekli memurun maaşından az olmamak üzere 6.338,46 TL tutarındadır. Memurun eşi veya çocuğunun ölümü halinde memura 3.169,23 TL tutarında cenaze yardımı ödenmektedir.
Anne veya babalarının ölümü sonrası sigortalı çalışması olmayan bekar, boşanmış veya dul kalmış kız çocuklarına ölüm aylığı bağlanır. Bu durumda olan yani yetim aylığı almakta olan kız çocuklarının evlenmeleri halinde ölüm aylığı kesilir. Evlenmeleri nedeniyle, yetim aylığı kesilmesi gereken kız çocuklarına evlenmelerini müteakip SGK’dan yazılı olarak talepte bulunmaları halinde almakta oldukları bir aylık maaşlarının iki yıllık tutarı bir defaya mahsus olmak üzere evlenme ödeneği yani halk arasında bilinen adıyla çeyiz parası ödenir. 5434 sayılı Emekli Sandığı Kapsamında ilen ölen devlet memurunun veya memur emeklisinin evlenen yetim kız çocuklarına ödenecek olan çeyiz parası ise almakta olduğu yetim maaşının bir yıllık tutarıdır. Örneğin; aylık olarak 3.000 TL yetim maaşı alan kız çocuğunun evlenmesi halinde, yetim maaşı SSK veya Bağ-Kur statüsünde ise 72.000 TL çeyiz parası ödenir. Emekli Sandığı statüsünden yetim aylığı alırken evlenen memur kızlarına ise 36.000 TL tutarında çeyiz parası ödenir.
Memurun ölümü sonrası Emekli Sandığı kapsamında dul aylığı alan eşinin evlenmesi halinde de evlenen eşe çeyiz yardımı ödenir.