24 Temmuz 1923: Lozan Antlaşması’nın  İmzalanması 

Misâk-ı Millî’nin Lozan’da gerçekleşmeyerek, Musul, Batı Trakya, Boğazlar, Patrikhane, Hatay, 12 Ada vs. nin Türkiye’ye geri verilmemesi Meclis kadar kamuoyumuzu da hayal kırıklığına uğratmıştı. İsmet Paşa, 24 Temmuz 1923’te anlaşmayı imza etmişti. 

Lozan’ın olumsuz sonuçları, bütün üyeleri tayinle gelmiş olan 2. Meclis’te onaylanırken mebusların itiraz, esef ve isyan cümleleri ile karşılanmıştı. Hamdullah Suphi Tanrıöver, Yahya Kemal Beyatlı gibi atanmış mebuslar dahi Lozan Antlaşması’na Mecliste karşı çıkmış, Antlaşmayı  kerhen imzaladıklarını açıklamışlardı. Sonradan Maarif Vekili olmuş bulunan Mustafa Necati de Lozan Antlaşması’nın onu sağlamak için yapılan fedakârlıkları hiçe saydığını açıklayarak şöyle demişti: Bu muahedede milli iktisadımız temin olunmamıştır. Muahede bu hususta da sakattır… Bütün borçların kısmı küllisi Türk milletine yüklenmiştir… Efendiler bu muahedede kapitülasyon kokusu vardır.” (Kabaklı,1989:46) 

Ahmet Kabaklı’ya göre Antlaşmanın bu haliyle kabulü, Türkiye’ye karşı bir darbeden başka bir şey değildi. Böylece Birinci ve İkinci Büyük Millet Meclis’lerindeki görüşmelerden anlaşıldığı üzre, Lozan barışı adı altında, bize kabul ettirilen maddeler “Misâk-ı Millî” ülküsüne en büyük bir darbe olmuştur.(Kabaklı,1989:47) 

Dönemin Başbakanı Rauf Bey Antlaşmada kabul edilen maddelerden dolayı İsmet Paşa’yı görmek dahi istememektedir. İsmet, Lozan’da müttefiklerle  bir anlaşma yapmayı başardı, İsmet zafer kazanmış olarak Ankara’ya döndü. Genel olarak atmosfer çok iyiydi, fakat Rauf, daha sonra da Ali Fuat istifa etti. Özellikle Rauf şunları söyledi: Ben, şahsen bir daha İsmet Paşa ile yüz yüze gelmek istemem. Onunla bir arada çalışmama da olanak yoktur. (Rustow,1984:460)

 

24 Temmuz 2020: Ayasofya Cami'nin 86 Yıl Aradan Sonra İbadete Açılması 

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin 86 yıl aradan sonra ibadete açılması Temmuz ayına damga vurdu. Danıştay 10. Dairesi, Ayasofya'nın camiden müzeye dönüştürülmesine dair 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararını 10 Temmuz'da iptal etti. 

86 yıl aradan sonra 24 Temmuz'da kılınan ilk cuma namazıyla Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi ibadete açıldı. Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş, caminin içi ve çevresini dolduran binlerce vatandaşın katılımıyla kılınan cuma namazında kılıçla minbere çıkarak ilk hutbeyi okudu.