Sağlık
Anjiyo nedir, nasıl yapılır? Faydaları ve zararları nelerdir? Anjiyo tehlikeli mi, anjiyo riski yüzde kaç?
'Anjiyo nedir, nasıl yapılır?' sorusunun cevabı merak edildi. Anjiyografi olarak da bilinen anjiyo bazı hastalıkların belirlenmesinde uygulanan bir işlemdir. Röntgen ışınları altında uygulanan anjiyo günümüzde pek çok kişiye yapılmaktadır. Özellikle bu alanda uzman kişiler tarafından yapılan anjiyo kalbi besleyen damarlardaki tıkanıklıkları belirlemede yapılmaktadır. Anjiyo nedir, nasıl yapılır? Anjiyo hangi durumlarda yapılmalıdır, riskli midir?
Anjiyo Nedir?
Anjiyografinin yaygın olarak kısaltılmış ismine anjiyo adı verilmektedir. Birçok kullanış yeri olan anjiyo kalp damarlarına yapılan koroner anjiyografi işlemi olarak adlandırılmaktadır. Anjiyo bir tür tıbbi boya maddesi kullanılarak röntgen ışınları altında atardamarların görüntülenmesi işlemine denilmektedir. Böylece anjiyo ile damarların hangi bölgesinde ne kadar tıkanıklığı olduğu belirlenmektedir.
Anjiyo Nasıl Yapılır?
Anjiyo tıbbi bir boya maddesi kullanılarak yapılmaktadır. Bu işlem anjiyo laboratuvarlarında uzman doktorlar tarafından yapılmaktadır. Hasta sırtüstü yatırılır durumda iken kasık ve el bileğindeki atardamarlar aracılığı ile önce özel bir kılıf ve daha sonra katater damar içinde ilerletilir. Kataterin kalbe ulaşmasından sonra kontrast adı verilen bir boyar madde uygulanmaktadır.
Bu işlemler ile röntgen ışınları altında görüntüleme yapılmaktadır. En sık kalp damarlarının görüntülenmesi için yapılan anjiyo koroner anjiyo olarak da adlandırılmaktadır. Bu işlem kalbi besleyen damarlardaki tıkanıklıkların belirlenmesinde kesin tanı koymaktadır.
Kalp anjiyo ne kadar sürer?
Anjiyo işlemi 10 ile 15 dakika içerisinde yapılan bir işlemdir. İşlem bittikten sonra bölgede kanama olmaması için baskı uygulanır.
Anjiyo neden uzun sürer?
Koroner anjiyografi işlemi damarların farklı anatomik yapıları ya da çok kıvrımlı olmaları (özellikle karın ve kasık damarlarının) nedeniyle bu süre biraz daha uzayabilir, by-pass'lı hastalarda da bu süre 20-30 dakikayı bulabilir.
Anjiyo Hangi Durumlarda Yapılmalıdır?
Anjiyo kalp damarlarındaki daralma veya tıkanıklık olma ihtimali olan hastalara tanı koymak için yapılmaktadır. Koroner anjiyo kalbi besleyen damarların görüntülenmesinde en güvenilir tanı yöntemlerinden birisi olmaktadır. Anjiyonun yapılma nedenlerinden bazıları ise şunlardır:
- Kalp krizi sonrası kalp yetmezliği durumlarında
- yeterli tedaviye rağmen kalp ile ilgili şikayetlerde
- Kalp krizi sonrası acil tanı amacıyla
- Kalp ritim bozukluğu tespit edilen hastalarda ve durumlarda anjiyo işlemi uygulanmaktadır.
Kalp anjiyosu kaç kez yapılır? Aynı hasta ömründe kaç kez anjiyo olur?
2. kez anjiyo olmak: Aynı hastanın ömründe anjiyo sayı sınırlaması yoktur.
Sadece kasıktan mı anjiyo olunur? Hayır, anjiyo sadece kasıktan yapılmaz, koldan da yapılabilir.
Anjiyo sırasında ölüm olur mu?
Anjiyo ölüm riski: Anjiyografi girişimsel bir işlemdir. Dolayısıyla da tamamen risksiz bir uygulama değildir. En ciddi riskleri: ölüm, inme ve anjiyografi sırasında kalp krizi geçirme olasılığıdır ancak bu riskler toplamda 1/1000?den azdır.
Anjiyo Riskli midir?
Anjiyo güvenli bir işlemdir. Anjiyo sırası ve sonrasında nadiren bazı istenmeyen durumlar oluşabilmektedir. Bu sorunlar şunlardır:
- Kontrast maddeye karşı alerji
- Kalp ritim bozukluğu
- Geçici olarak kalp pili gereksinimi
- İnme ve kalp krizi
- Katater giriş bölgesinde enfeksiyon oluşumu
- Damar hasarına bağlı olarak kanamalar
- Anjiyo esnasında kılıf yerleştirme sürecinde atardamar ve toplardamar arası birleşme
- Anjiyoya bağlı ölümler nadirde olsa görülebilmektedir.
Anjiyo hakkında sık sorulan sorular
Anjiyonun riskleri var mıdır?
Koroner anjiyografi, çoğunlukla hiçbir sorun yaşanmadan gerçekleştirilen bir işlem olsa da, girişimsel bir tetkik yöntemi olduğundan komplikasyon riski de taşımaktadır. memorial'ın haberine göre: Anjiyo riskleri şöyle anlatılabilir: Major (büyük) komplikasyonlar olarak nitelendirilen ölüm riski ortalama 1400 vakada 1 (%0.07); inme 1000 vakada 1 (%0.1); koroner arter zedelenmesi 1000 vakada 1 (%0.1); atardamar giriş yeri komplikasyonu 500 vakada 1’dir (%0.2). Daha sık görülen minör (küçük) komplikasyonlar ise geçici olup giriş yerinde kanama ya da hematom (kan pıhtısı), yalancı balonlaşma, ritm bozuklukları, kullanılan boyalı maddeye karşı duyarlılık gelişmesi ve vagal reaksiyondur (bulantı, kusma hissi, soğuk terleme, tansiyon düşmesi, nabız yavaşlamasının görüldüğü bir tablo, genellikle kanülün atardamara sokulması ya da atardamardan çekilmesi sırasında oluşur). Anjiyo sonrası oluşan komplikasyonlar hakkında kardiyoloji doktoru bilgilendirme yapacaktır.
Anjiyoda ölüm riski var mıdır?
Çok nadir olarak koroner anjiyografi sırasında yol olarak kullanılan ana atar damarda (aort) ve koroner damara yerleşme yerinde yırtık (diseksiyon) oluşabilir. Aort damarındaki yırtılma genellikle masum seyrederken, koroner ağzındaki yırtılma kalp kriziyle ve ölümle sonuçlanabilir. Bu risk özellikle ciddi koroner sorunu olan kişilerde ve özellikle ana damarda darlık olanlarda daha fazladır. Anjiyografi sırasında bu tarz ölümcül sorunların olasılığı kabaca 1000 hastada 1 olarak söylenebilir. Anjiyo riski çok düşük bir işlemdir.
Anjiyo zararları nelerdir?
Uzman bir kardiyoloji doktoru tarafından yapılacak anjiyo işleminin zararı bulunmamaktadır. Ülkemizde her hastanede anjiyo işlemi güvenle yapılabilmektedir.
Koroner anjiyografi zor bir işlem mi?
Günümüzde koroner anjiyografi çok daha zor olmayan bir tanısal işlem. Amaç burada kalbi besleyen koroner damarlara boya verebilmek. Bir atardamar vasıtasıyla koroner damarlara ulaşılabilmektedir.
Klasik anjiyografi öncesi hazırlıklar nelerdir? Anjiyo öncesi yapılması gerekenler nelerdir?
Anjiyografi öncesinde birtakım hazırlıklar yapılması gerekiyor. Bazı hastalar kalp krizi geçirerek hastaneye başvurduğunda anjiyo için bir hazırlık şansı olmayabiliyor. Ama planlı anjiyografi vakalarında birtakım ön hazırlıklar gerekir. Örneğin hastanın kan sayımı tetkikleri önemlidir. Hastanın kan pulcukları düşükse işlem esnasında çok fazla kanama meydana gelebilir. Hastanın pıhtılaşma parametreleri önceden mutlaka kontrol edilmeli; sonrasında anjiyo işlemine geçilmeli. Hastaların böbrek fonksiyonlarının düzgün çalışması gerekmektedir. Hastaya boyalı kontrast madde enjekte edildiğinden, bu maddenin böbrek yetmezliği olan kişilerin durumu kötüleşebilir. Hastanın anjio öncesinde 8-10 saat aç olması tercih ediliyor. Bazı şeker ilaçlarının- etken maddesi metformin olan- önceden kesilmesi gerekir. Aksi halde böbrek yetmezliği, asidoz tabloları ortaya çıkabilir. Bazı kan sulandırıcılara da ara vermek gerekebilir. Ancak bu işlemden önce toplumda çok sık olarak kullanılan asprine ara vermeye gerek yoktur.
Anjiyo ne kadar sürer?
Pek çok kişi “Anjiyo kaç dakika sürer?” sorusunun yanıtını merak eder. Kalp anjiyografisi işlemi normal bir kişide 15 dakika sürer. Daha önce Bypass geçiren kişilerde bu süre 20-30 dakikayı bulabilir. İşlem bittikten sonra girişim yerine konmuş olan kanül çekilir, kanamanın durması için 15-20 dakika bası uygulanır, kanama durduktan sonra sıkı bandaj ve ağırlık uygulanarak yaklaşık 4-6 saat yatırılarak hasta dinlendirilir. 6.saatin bitiminde hasta ayağa kaldırılır ve taburcu edilir.
Hangi durumlarda koldan anjiyo yapılır?
Kol ya da el bileğinden anjiyo, kanama riskinin az olması, biraz gözlem sonrası hastanın evine gönderilmesi durumlarında yapılabilir. Ancak deneyimli uzmanlar tarafından yapılmıyorsa işlem süresi uzar ve işlem yetersiz kalabilir. Eğer kasıktan kalbe ulaşamama durumu varsa, kasığa giden aort ve dallarında darlık ya da tıkanıklık varsa, kasıkta kanama riski yüksek hastalar varsa koldan ya da bilekten anjiyo yapılır. Koldan anjiyo riskleri deneyimli uzmanlar tarafından yapılmazsa görülebilmektedir.
Anjiyo sonrası dikkat edilmesi gerekenler nelerdir? Anjiyo sonrası riskler var mıdır?
Kardiyoloji doktoru yapılan işlemin gerekçesi, işlemin riski ve işlem sonrası riskleri anlatacaktır. Ayrıca hastaneye anjiyo için başvurduğunuzda yazılı onam verilecektir. Bu yazılı onamda da tüm riskler tarafınıza anlatılmış olacaktır. Anjiyo sonrasında dikkat edilmesi gerekenler ise bol su tüketmek, sigara ya da alkol kullanmamak, sıvı içecekler tüketmek, ilk 24 saat duş almamak olarak sıralanabilir. Eğer vücudunuzda tanımlayamadığınız bir durum söz konusu olursa işlemi yapan kardiyoloji doktoruna bildirmek en doğru davranış olacaktır. Anjiyodan sonra doktor mutlaka size anjio riskleri gibi konularda bilgilendirme yapacaktır.
Anjiyo ağrılı bir işlem midir?
Belki işlem sırasında kasığa ya da el bileğine, kola yapılacak anestezik iğnenin batması hissedilebilir. Bunun dışında girişimsel işlemler ağrılı değildir. Anjiyo sonrası ağrı oluşursa doktorun verdiği ağrı kesiciler kullanılabilir.
Anjiyo sonrası beslenmede dikkat edilmesi gerekenler nedir?
Anjiyo sonrasında bol su içilmesine, sıvı alınmasına dikkat edilmelidir. Damarlarda ya da kalpte bir sıkıntı görülsün ya da görülmesin kişilerin sağlıklı beslenme kurallarına uyması önemlidir. Anjiyo normal hayatı kısıtlayan bir işlem değildir. İşlemden 24 saat sonra genellikle işe dönebilmek mümkündür. Kalp sağlığı için diyet değişikliği yapmak, düzenli egzersiz tavsiye edilir.
Anjiyo sonrası evde bakım nasıl olmalıdır?
İşlem yerinde kanama olmaması için ıkınılmaması, işlemden sonra sıcak havuz-küvet-jakuziye girilmemesi, bir süre ağır kaldırılmaması önerilmektedir. Anjiyo sonrası bakım için kardiyoloji doktorları daha geniş bilgiler verebilmektedir.
Bypass ameliyatı sonrası anjiyo yapılmalı mı?
Bypass geçiren hastalar, mutlaka sonrasında kontrol amaçlı anjiyo yaptırmalıdır. Bypass’lı hastalara, kardiyoloji doktoru ve kalp damar cerrahı ne kadar zamanda bir anjiyo yaptırması gerektiği konusunda bilgi verebilir.
Anjiyodan sonra halsizlik olur mu?
Çok yaşlı kişilerde anjiyo sonrasında halsizlik ve güçsüzlük hissi oluşabilir. Bir de işlemden en az beş saat kadar yeme işleminin yapılmaması gerekir. Kişiler açlık nedeniyle de halsizlik hissedebilir.
Kansız anjiyo yapılabilir mi?
Halk arasında “10 saniyelik anjiyo” veya “kansız anjiyo” olarak da bilinen Koroner BT yönteminin hasta açısından da konforlu bir işlem olduğunu belirten uzmanlar “Koroner BT anjiyografi, zahmetsiz bir şekilde uygulanırken, hiçbir ön laboratuvar çalışması gerektirmemektedir. İlk aşamada koroner damarlarda genişleme sağlanması amacı ile hastaya dil altı bir tabletin verildiği uygulamada, damardan verilen bir kontrast madde sayesinde de üç boyutlu görüntüleme sağlayan özel bilgisayar programları ile hastanın değerlendirmeye alınacak olan koroner damarlarının farklı açılardan görüntüleri alınır. İki veya üç boyutlu olan bu görüntüleme işlemi için ortalama 10 saniyelik bir süre yeterlidir. Aslında bilindik akciğer veya beyin tomografisi ile aynı mantıkta işleyen bu yöntem ile tıkalı veya daralma olan bir damar olup olmadığı kontrol edilir. Bir tıkanıklık saptanması durumunda ise; tedavi yönteminin belirlenmesi ve gerektiğinde uygulanması amacıyla hasta klasik anjiyografiye yönlendirilir.