Kan testleriyle saptanan bazı değerler vardır. Hematokrit olarak adlandırılan HCT de bu değerler arasında yer alır. Söz konusu değerler kan hücrelerinin ne durumda olduğu hakkında bilgi verir. Bu değerlerden biri olan HCT düşüklüğü ve yüksekliği ile bazı rahatsızlıkların ilk sinyalini gösterir. Peki, HCT nedir, normal değeri kaç olmalı, düşüklüğü ve yüksekliği neden olur?
HCT değeri, MCV ve eritrosit sayısı ile hesaplanan, kandaki kırmızı kan hücrelerinin oranını ölçen bir değerdir. HCT genellikle anemi şüphesinde istenilen bir kan değeridir. Kan testi sonucunda HCT yüksekliği ve düşüklüğü neden olur? Bu soruların cevaplarını sizler için derletip bir araya getirdik.

HCT (hematokrit) düşüklüğü nedir, neden olur? Htc birimi nedir? İşte detaylar...

HTC BİRİMİ NEDİR?

HCT kısaca Hematokrit'in kısaltmasıdır. Hematokrit, kırmızı kan hücrelerinden oluşan kanın hacim oranıdır. Hematokrit (hct) bir yüzde olarak ifade edilir. Örneğin,% 25'lik bir hematokrit, 100 mililitre kanda 25 mililitre kırmızı kan hücresi olduğu anlamına gelir.

HEMATOKRİT (HCT) SEVİYESİ NEDİR?

Hematokrit ( HCT) seviyeleri, kişinin kanındaki kırmızı kan hücrelerinin miktarıdır. Kırmızı kan hücreleri oksijeni vücutta taşır ve kana karakteristik kırmızı rengini verir. Bir kişinin 100 ml kanında 50 mililitre (ml) kırmızı kan hücresi varsa, hematokrit seviyesi %50'dir.

HCT (HEMATOKRİT) DÜŞÜKLÜĞÜ

HCT düşüklüğü durumunda, yani kan dolaşımında yeterli oranda kırmızı kan hücresi olmaması halinde kansızlık ya da anemi meydana gelir. Anemi ise, vücuda ve vücuttaki hücrelere yetersiz miktarda oksijen taşınmasına yol açar. Genellikle de hastalıklara bağlı olarak bazı kırmızı kan hücreleri kaybı ya da üretiminin önemli ölçüde azalması sonucunda meydana gelir.

Kırmızı kan hücreleri yani diğer adı ile eritrositler, kemik iliğinde üretilebilir. Kemik iliğinde bulunan kök hücrelerin bölünmesi sayesinde meydana gelirler. Eritrositlerin üretimi için bazı madde ve hormonlar gereklidir.

Bunlara ise, B12 vitamini, eritropoietin, demir ve folik asit minerali örnek olarak da sayılabilir.

HCT (HEMATOKRİT) DÜŞÜKLÜĞÜ NEDEN OLUR?

HCT düşüklüğünün en sık görülen nedenleri şunlardır:

Demir, folat ya da B12 vitamini eksikliği,
Beslenme yetersizliği (tek yönlü, yetersiz ya da sağlıksız bir beslenme)
Kanserler (lenfoma, kolon kanseri gibi kronik demir kaybının olduğu ve lösemi gibi kemik iliği tutulumu yapan kanser türleri)
Cerrahi operasyonlar
Travmalar ve kan kaybı
Otoimmun hastalıklar (Lupus, romatoid artrit vb.)
Böbrek yetmezliği (böbrek yetersizliği kırmızı kan hücrelerinin üretimini önemli ölçüde yavaşlatarak HCT seviyelerini de düşürür.)
Dalak büyümesi (dalağın en ön görevlerinden birisi de hasar görmüş olan alyuvarları yok etmek olarak bilinir. Dalak daha fazla büyüdüğü zaman sağlıklı alyuvarları da yok eder ve bunun sonucunda HCT oranında önemli bir düşüş yaşanır.)
Otoimmun hastalıklar (Lupus, romatoid artrit vb.)
Böbrek yetmezliği (böbrek yetersizliği kırmızı kan hücrelerinin üretimini önemli ölçüde yavaşlatarak HCT seviyelerini de düşürür.)
Kan kaybı ve travmalar
Kemoterapi
Kemik iliği hastalıkları (orak hücreli anemi, talasemi vb.)

HCT KAÇ OLMALIDIR?

Hematokrit yani kısa ismi ile HCT, kırmızı kan hücrelerinin hacminin, kan dolaşımdaki kanın hacmine oranını gösterir. Kısacası, HCT testi, kanınızda bulunan eritrositlerin (alyuvarların, kırmızı kan hücrelerinin) oranını ölçer. Aynı zamanda tam kan sayım testinde bulunan bir parametredir.

100 ml’lik bir kanın içinde 35 ml alyuvar hücresi bulunuyorsa, HCT oranının yaklaşık olarak %35 olduğu anlamına geliyor. Yenidoğan bebekler için HCT değeri oldukça yüksek bir seviyedeyken, zaman içinde normal düzeylere de indirgenir.

İdeal HCT değeri, kadınlarda ve erkeklerde farklı oranlardadır. Erkeklerde kadınlara göre çok daha yüksek ölçümlenir. Gebelik döneminde ise, dolaşıma katılan kan miktarı artarak, yoğunluğu giderek azaldığı için daha düşük bir HCT değeri de görülebilir. HCT, bir santrifüj de kullanılarak manuel bir şekilde belirlenebilir. Tüp santrifüjlendiği zaman ise, kırmızı hücreler de borunun tabanına doğru sarılır. Daha sonra da kırmızı kan hücrelerinin toplam kan hacmine oranı da görsel bir şekilde ölçülebilir.

Hamilelikte hemoglobin düşüklüğü nedir?

Kansızlık (anemi), kanda oksijen taşıyan hemoglobin (Hb) adı verilen proteinin normalden düşük olmasına verilen addır. Gebelikte en sık görülen anemi tipi ise Demir Eksikliği Anemisidir. Hamilelikte hemoglobin seviyesinin %11gr/dl 'nin altında olması demir eksikliği anemisi olarak kabul edilir.

HCT Yüksekliği Nedir?

HCT değerinin yüksek çıkması, dolaşım sistemindeki kanda anormal derecede artmış alyuvar sayısı olması durumudur. Doping kullanımı, aşırı sigara tüketimi, sıvı kaybı yani dehidrasyon gibi etkenler yüksek HCT değerine sebep olabilir.

Ender durumlarda ise kemik iliği ve akciğer hastalıkları, bazı ur çeşitleri HCT yüksekliğinin altında yatan sebeplerden olabilir.

HCT yüksekliği nedenleri

Alyuvar hücrelerinin oksijen- karbondioksit döngüsünü gerçekleştirirken yetersiz kalması, doku ve organlara yeterli oksijen iletilememesine bağlı olarak, kemik iliğinin telafi amaçlı fazla miktarda eritrosit ürettiğinde HCT yüksekliği meydana gelir.

Yaşa göre hematokrit değerleri

Bir aylık bebeklerde %37 ile %49, üç aylık bebeklerde ise HCT oranı %30 ile %36 aralığındadır. 1 yaşındaki bebeklerde normal değerler %29 ile %41 aralığında iken, on yaşındaki çocuklarda bu oran %36 ile %40 aralığında normal kabul edilir. Yetişkinlerde ise normal kabul edilen değerler cinsiyete göre farklılık gösterir.

HCT Düşüklüğü Hangi Hastalıklarda Görülür?

Kan dolaşımında yeterli miktarda kırmızı kan hücresi bulunmaması durumuna anemi yani kansızlık denilmektedir. Anemiye sebep olan bazı etkenler vardır, bunları şöyle sıralayabiliriz;
Beslenme yetersizliği
B12 ve demir eksikliği
Kemik iliği problemleri
Kemoterapi
Orak hücreli anemi
Kan kaybı ve travmalar
Cerrahi operasyon

HCT Yüksekliği Hangi Hastalıklarda Görülür?

Kan dolaşımdaki kırmızı kan hücre sayısının anormal derecede artması durumuna nadiren sebep olan bir takım rahatsızlıkları şöyle sıralayabiliriz;

Tümörler
Akciğer hastalıkları
Kemik iliği bozuklukları
Aşırı doping kullanımı
Aşırı sigara kullanımı

İlginizi çekebilir → Avrupalılar faturaları yakıyor! Enerji Krizi derinleşiyor → TIKLAYINIZ

İlginizi çekebilir → Canan Karatay açıkladı: Onu kullanan uyurken bile kilo verir! İşte önerileri → TIKLAYINIZ