Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, özel konuk olarak katıldığı Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) 22. Devlet Başkanları Zirvesi’nin geniş katılımlı oturumunda yaptığı konuşmada dünyaya seslendi. ŞİÖ’nün ülkemiz için Asya’ya açılan pencerelerden biri haline geldiğini belirten Erdoğan, Türkiye’nin “en batıdaki Asyalı, en doğudaki Avrupalı olarak müstesna bir konuma sahip olduğunu” vurguladı.

Nice imtihanla karşı karşıyayız

İmkanlarla beraber sorunların da küreselleştiği bir çağın yaşandığına dikkati çeken Erdoğan, iklim değişikliği, salgın, enerji ve gıda arzı güvenliği, terörizm, yabancı ve İslam düşmanlığı, ırkçılık, düzensiz göç, ekonomik durgunluk ve tedarik zincirlerindeki aksamalar gibi nice imtihanla karşı karşıya olunduğunu söyledi.

Bu sınamaların üstesinden ancak tesis edilecek küresel iş birliği ve çözüm anlayışıyla gelinebileceğini belirten Erdoğan, şunları dile getirdi: “Bu dönemde daha çok birlik olunması gerekirken maalesef bazı ülkeler duvarlarını yükseltmeyi, içe kapanmayı tercih etmişlerdir. Duvarlar yükseldikçe vicdanlar da çölleşmekte mazlumların sesleri daha da duyulmaz hale gelmektedir. Bunun en son ve acı örneği koronavirüs salgınında yaşanmıştır.

Dünyanın en cömert ülkesiyiz

“Tüm insanlığın aynı gemide olduğunu bir kez daha hatırlatan bu küresel salgın sürecinde maalesef uluslararası kuruluşlar ve gelişmiş ülkeler iyi bir imtihan veremediler. 3.7 milyonu geçici koruma altındaki Suriyeliler olmak üzere 4 milyondan fazla yerinden edilmiş insana ev sahipliği yapmayı sürdürüyoruz. 8 milyar doları aşkın insani yardımla milli gelire oranla dünyada ilk sıradayız. Gayrisafi milli gelirimizin yaklaşık yüzde 1’ini insani yardımlara ayırarak dünyanın en cömert ülkesi unvanını taşımanın gururunu yaşıyoruz.”

“Dünya 5’ten büyüktür” dedik

“Dünya 5’ten büyüktür” diyerek 2. Dünya Savaşı sonrasında kurulan düzenin krizleri çözme kabiliyetini kaybettiğini vurguladıklarını hatırlatan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Küresel sistemin reform ihtiyacını vurgularken bir yandan daha adil, temsil kabiliyeti yüksek, kapsayıcı ve etkin bir düzenin tesisi için çalışıyoruz. Bunu yaparken bölgemizde ve ötesinde barış, güvenlik, istikrar ve refahın hakim kılınması için her türlü çabayı sergiliyoruz. Bu kapsamda Ukrayna’daki çatışmaların diplomasi yoluyla bir an evvel sona erdirilmesi için yoğun gayret gösteriyoruz. Ukrayna tahılının Karadeniz üzerinden sevkiyat noktasında BM ve taraflarla verimli bir iş birliği yürütüyoruz.

Her konuda iş birliğine hazırız

“Ortak güvenliğimizi ilgilendiren hususlarda ŞİÖ ile diyaloğumuzu daha da güçlendirmeye hazırız. G20 kulvarındaki girişimlerimiz başta olmak üzere küresel gıda güvenliğine yönelik çabaları destekliyoruz. Bu anlayışla güvenlikten ekonomiye, enerjiden ulaşıma, tarımdan turizme kadar her alanda iş birliğine hazırız. ŞİÖ içinde devam eden siyasi ve ekonomik süreçlere de katkı sağlamaya devam edeceğiz. Teşkilat üyesi ülkelerin ekonomik ve insani kalkınmalarından temel hak ve hürriyetlerin geliştirilmesine kadar her konudaki çabalarını yakından takip etmeyi ve iş birliği yapmayı sürdüreceğiz.”

Yoğun diplomasi

Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi’ndeki temasları kapsamında yoğun diplomasi trafiği yaşayan Erdoğan, dün de Rusya Devlet Başkanı Putin, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile bir araya geldi. 40 dakikalık görüşmenin sonunda açıklama yapan Putin, şunları ifade etti: “Türkiye, Rusya’dan gaz tedariki için en güvenilir rotalardan biri haline geldi. Türk akımı kesintisiz çalışıyor. Türkiye’nin Rus doğalgazı için ödemelerin yüzde 25’ini Ruble ile yapmasında anlaşma sağlandı. Akkuyu Nükleer Santrali inşaatı için imzalar atıldı. Rus tahılının Türk limanlarından ihracı konusunda sinyaller aldık. Ukrayna tahılının büyük bölümünün yoksul ülkelere gideceğini umut ediyorum.” Öte yandan, zirvenin sonuçlarına ilişkin imzalanan Semerkant Deklarasyonu’nda ise, liderler, ŞİÖ’nün diğer devletlere ve uluslararası kuruluşlara yönelik olmadığını teyit etti ve karşılıklı çıkarları dikkate alarak iş birliğine açık olduklarını kaydetti. Bir sonraki ŞİÖ Zirvesi 2023’te Hindistan’ın dönem başkanlığında yapılacak.