Cumhuriyet rejimlerinin kaos ve istikrarsızlık sistemi olan Parlamenter Sistem, iktidar öğütmeye devam ediyor. Muhalefetteki 6+1 partili Millet İttifakı’nın uzlaşabildiği tek somut madde olan Parlamenter Sistem, yürürlükte olduğu ülkeleri istikrarsızlık ve kaosa sürüklüyor. Başkanlık Sistemi’ne kadar Türkiye’ye 95 yılda tam 65 hükümet kurulmasına sebep olan, bazı iktidarların 30 günde devrilmesine yol açan sistemle idare edilen İngiltere, İtalya, Estonya, Bulgaristan, İsveç, İsrail, Peru gibi ülkelerde beşik gibi sallanan iktidarlar, deprem enkazı gibi kısa sürede yerle bir oluyor.

Başkanlık'ta istikrar var

Son 7 yılda 4 kez sandığa gidilen İngiltere’de Boris Johnson’dan sonra göreve gelen Liz Truss iktidarı 45 günde yıkıldı. İtalya’da Başbakan Draghi 2’inci defa istifa etti. AB ülkesi Estonya’da Başbakan Kaja Kallas görevini bıraktı. Peru’da 1 yıl içerisinde 4 başbakan “şapkasını” alıp gitti. İktidarların kurulup kurulup devrildiği İsrail’de 3,5 yılda 5’inci kez seçim kararı alındı. İsveç’in ilk kadın başbakanı Magdalena Andersson göreve başladıktan 7 saat sonra istifa ettiğini açıkladı. Son kurulan Kristersson koalisyon hükümeti ise seçimden 36 gün sonra kurulabildi. Bulgaristan’da azınlık hükümeti ancak 6 ay dayanabildi ve düştü. 2 Ekim’de erken seçime gidilen Bulgaristan’da güçlü iktidar seçilemediği için 20 gündür yapılan koalisyon görüşmelerinin hiçbirinde hükümet kurulamadı.

Batı’daki Parlamenter Sistem kaynaklı “iktidarsız” dönemler Zillet’in hayalini kurduğu eski Türkiye manzaralarını akıllara getiriyor. Başkanlık Sistemi’nden önce, sert rüzgar esse devrilen güçsüz koalisyon iktidarlarının kaos hali şöyle tarihe geçti:

95 yılda 65 hükümet yıkıldı

Adalet Partisi iktidarı, 1971’de verilen muhtırayla alaşağı oldu.

11 Aralık 1971 - 22 Mayıs 1972 arasındaki koalisyon hükümeti görüş ayrılığı nedeniyle 2 kez dağıldı.

22 Mayıs 1972-15 Nisan 1973 tarihleri arasında görev yapan koalisyon hükümeti anlaşmazlıklar nedeniyle son buldu.

15 Nisan 1973 ile 26 Ocak 1974 arasındaki CHP-MSP geçici koalisyonu, anlaşmazlıklar nedeniyle kısa sürede dağıldı.

17 Kasım 1974’ten 15 Mart 1975 arasında kurulan koalisyon hükümeti de anlaşmazlıklar nedeniyle son buldu.

12 Kasım 1979’da Süleyman Demirel önderliğinde kurulan azınlık hükümeti 12 Eylül 1980 askeri darbesiyle görevden el çektirildi.

21 Kasım 1991’de kurulan DYP-SHP koalisyonu anlaşmazlıklar nedeniyle 16 Mayıs 1993’te son buldu.

30 Ekim 1995’te kurulan DYP-CHP koalisyonu 6 Mart 1996 taraflar arasındaki kriz nedeniyle dağıldı.

6 Mart 1996’da kurulan ANAP-DSP koalisyonu ortaklar arasındaki kriz nedeniyle 1 ay dayanabildi.

28 Nisan 1996’da kurulan Refah-Yol koalisyonu 28 Şubat 1997’de cuntacılar tarafından verilen muhtırayla devrildi.

3 Mayıs 1999’da göreve başlayan Bülent Ecevit başbakanlığındaki ANASOL-M koalisyon hükümeti, sebep olduğu 2001 krizinin ardından erken seçime gitti ve koalisyonu oluşturan bütün partiler barajının altında kalarak parlamentoya giremedi.

Amaç Türkiye yönetilemez olsun

Konuyu Akit’e değerlendiren Siyaset Bilimci Yılmaz Altunsoy, şunları dile getirdi: “Parlamenter Sistem, Güneş Motel’dir, siyasi hokkabazlıklardır. Parlamenter Sistem ile Türkiye’de 1923’ten 2018’e kadar 95 yılda 65 hükümet görev yapmıştır. 240 yıllık ABD’de ise şu an 46’ıncı hükümet var. İstikrarlı yönetilen ülkelerde gelişmenin, ticari büyümenin zirve yaptığı bilindiği halde hala Parlamenter Sistemi getirmeye çalışanların emeli şudur; Türkiye yönetilemez, kaosa mahkum olsun, azınlık çoğunluğa tahakküm etsin, hükümetler bazı çevrelere imtiyazlar vererek kurulsun, ilişkiler bozulunca da yıkılsın.”

İktidarları çökerten sistem

Gazeteci Yazar Recep Yazgan da, şunları söyledi: “HDP de dahil 6’lı masa muhataplarına teker teker ‘Parlamenter Sistem mi Başkanlık Sistemi mi’ diye sorulacak olsa oradaki sandıktan bile ‘Başkanlık Sistemi’ cevabı çıkar. Onlar Parlamenter Sistemi kendileri talep ettikleri için değil, onların ittifakını oluşturan Biden istiyor diye savunuyorlar. Yakın dönemde Avrupa’nın en çok seçime giden ülkesi konumundaydık. Sık sık seçimlere gidilmesi mizah konusu olmuştu artık. Seçimlerin zamanında yapılması açısından en sağlam sistem Başkanlık Sistemi’dir.”