yeniakit.com.tr 

Daha önce Hilafet ve Osmanlı Devleti'ne bağlı kalacağına dair yemin eden ancak eline gücü geçirdikten sonra yeminini unutan M. Kemal'in Avusturya basınına verdiği bir röportajda cumhuriyeti ilan edeceğini duyurmuş. 

22 Eylül 1923'te Avrupa basınına açıklamış!

Belgelerle Gerçek Tarih sitesinde yer alan tarihi belgelere göre, 22 Eylül 1923 tarihinde, Viyana’da basılan Neue Freie Presse gazetesine verdiği bir mülakatta, Batılı ülkelere "Cumhuriyet’in ilan edileceğini" ve kendisinin "Cumhurbaşkanı" olacağını duyurduğu öğrenildi.

"Türkiye bir Cumhuriyet - M.Kemal Cumhurbaşkanı" başlığı atılan haber ise mülakattan günler sonra 28 Eylül'de haberi yapıldı ve bu haber Avrupa basınında gündem olduğu belirlendi. Haberden sonra ise 2 Ekim 1923'te M. Kemal'in verdiği mülakat yayımlandı.

(Neue Freie Presse gazetesindeki 28 Eylül 1923 tarihli o haber)

(M. Kemal'in Neue Freie Presse gazetesine verdiği ve 2 Ekim 1922'de yayınan o mülakat)

M.Kemal’in yabancı muhabire verdiği mülakatın Cumhuriyet ile alakalı bahsi 24 Eylül’de Akşam ve 25 Eylül’de Vatan gazetelerinde de haber oldu.

Daha önce Meclis hükümetini savunmuştu

Cumhuriyet’in ilanından takriben 8 ay önce 1 Mart 1923‘te tarihinde ise Meclis kürsüsünde yine "Cumhuriyet" şeklinin kabul edilemeyeceğini savunan M. Kemal, mevcut “Meclis Hükümeti” sistemi için; “gelecekteki saadetimizi, şeref ve namusumuzu temin eder” demişti.

M. Kemal, 9 buçuk ay önce 15 Ocak 1923 tarihinde ise Eskişehir Mutasarrıflık Dairesinde yaptığı konuşmada, "Bildiğimiz meşruti ve cumhuri hükümetler teşkilatı, kuvvetler ayrılığı esasına dayalı kabul edilmektedir. Biz kuvvetler birliği esasına dayanarak hükümet tesis ettik." ifadelerinde bulunmuştu.

(M. Kemal'in 1 Mart 1923 tarihli Meclis konuşması)

Her şey Lozan Antlaşması ile mi değişti? 

Ancak Lozan Antlaşması'ndan önce Meclis Hükümeti'ni savunan M. Kemal, imzaların atıldığı 24 Temmuz 1923 tarihinden sonra Avrupa basınına cumhuriyeti ilan edeceğini açıklaması dikkat çekti.

Aynı gün İngilizler İstanbul'u Ankara hükümetine teslim etti

Öte yandan M. Kemal ile yapılan röportaj 2 Ekim 1923'te Viyana menşei gazetede yayımlanmasıyla birlikte aynı gün İngilizler İstanbul’u Ankara hükümetine teslim etti.

Kronolojik sıralama

Belgelerle Gerçek Tarih sitesinde yer alan tarihi kronolojik sıralama ise şöyle:

15 Ocak 1923 ve 1 Mart 1923: “Cumhuriyet”i değil, “Meclis Hükümeti” sistemini savundu.

24 Temmuz 1923: Lozan imzalandı. (İstanbul İngiliz işgali altında!..)

22 Eylül 1923: Yabancı muhabire Cumhuriyet’in ilan edileceğini açıkladı. (İstanbul hala İngiliz işgali altında!..)

28 Eylül 1923: Haber gazetede neşredildi.

2 Ekim 1923: M. Kemal ile yapılan röportaj gazetede neşredildi.

2 Ekim 1923 yani aynı gün: İngilizler İstanbul’u Ankara hükümetine teslim etti.

4 Ekim 1923: İngilizler İstanbul’u terk etti.

29 Ekim 1923: Cumhuriyet kuruldu ve M. Kemal, 333 milletvekilinden 158'inin oyunu alarak cumhurbaşkanı ilan edildi.