Ekonomi
Türkiye kaynak ülke olacak
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, “Mevcut rezervlerin yukarı yönlü güncellenmesiyle ülkemiz kendi doğal gaz ihtiyacını karşılayacak. Bunun yanında ürettiği doğal gazın bir kısmını da kuracağı ticaret merkezi üzerinden satan önemli bir kaynak ülke olacaktır” mesajlarını verdi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, dikkat çeken ifadeler kullandı. Dönmez, 2019-2023 Stratejik Planı kapsamında enerji arzından verimliliğe, yerlileştirmeye, sürdürülebilir madenciliğe kadar birçok alanda çalışmalar yürütüldüğünü anlattı.
Yatırım üstüne yatırım
Dönmez, elektrikte sürekli artan ihtiyacın karşılanabilmesi için iletim ve dağıtım ile depolama alanında yatırım yapıldığını aktardı. Bu yılın 9 ayında toplam elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 44’ünün yenilenebilir enerji kaynaklarından, yüzde 32’sinin kömürden, yüzde 22’sinin doğal gazdan sağlandığı bilgisini paylaştı. Dönmez, enerjide yerli ve yenilenebilir kaynakların payının yüzde 60’a çıktığına işaret etti.
Fatih Dönmez, elektrik dağıtım alanında 2006-2020 döneminde 165 milyar lira yatırım yapıldığını hatırlattı. “2021-2025 döneminde 151 milyar lira yatırım yapılması öngörülmektedir. İletim tarafında ise 2021-2023 döneminde 35 milyar lira yatırım hayata geçirilmesi planlanmaktadır” açıklamalarında bulundu. Dönmez, enerji üretiminde yenilenebilir payını arttırdıklarını da anımsattı. Dönmez, 2022 yılının 10 ayında işletmeye alınan elektrik üretim santral sayısının yüzde 94’ünün yenilenebilir enerji kaynaklı olduğunu ve kurulu güç içinde payının yüzde 54.1’e ulaştığını söyledi.
Kömür rezervi 21 milyar tonu aştı
Dönmez, yerli kömürün ekonomiye kazandırılması ve enerji güvenliğinin arttırılması amacıyla yapılan arama çalışmalarının meyvelerini verdiğini vurguladı. Bu çalışmalarla geçen yıl toplam kömür rezervinin 21 milyar tonu aştığının altını çizen Dönmez, şöyle devam etti: “Üretimimiz ise 94.1 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Bu sayede 2002 yılında 6 bin 838 megavat olan yerli kömür kaynaklı elektrik kurulu gücümüz 2022 Ekim sonu itibarıyla 11 bin 437 megavata dayanmıştır. Yerli kömür kaynaklarımızın çevreyle uyumlu bir biçimde ekonomimize kazandırılması için gerekli her adım atılmaktadır. Bu, enerji arz güvenliğinin sağlanması ve cari açığın azaltılması bakımından önem arz etmektedir.”
Abone sayısı 19.1 milyon
Dönmez, son 20 yılda yapılan çalışmalarla doğal gaz kullanım imkânı sunulan vatandaş sayısının 3 kattan fazla artarak 69 milyona yükseldiğini bildirdi. Dönmez, “1.3 milyon olan doğal gaz abone sayısı ise 19.1 milyona çıkmıştır. Böylelikle ülkemiz nüfusunun yüzde 81’ine doğal gaz kullanım olanağı ve konforu sunulmuştur. Yaptığımız planlamayla 2022-2026 döneminde 299 yerleşim yerine daha doğal gaz arzı sağlanması hedeflenmektedir” şeklinde konuştu.
Dönmez, uzun dönemli doğal gaz ihtiyacının kesintisiz ve uygun maliyetlerle karşılanabilmesi amacıyla başta Azerbaycan olmak üzere kaynak ülkelerle görüşmeler yapıldığını belirtti. Dönmez “TANAP’ın kapasitesinin iki katına çıkarılması suretiyle hem Türkiye’ye hem de Avrupa’ya Hazar Bölgesi’nden daha fazla doğal gaz arzı sağlanması için çalışmalarımıza başladık. Ayrıca Trakya’da kurmayı planladığımız doğal gaz ticaret merkezi için izlenecek yol haritasını da sene sonuna kadar netleştireceğiz” diye konuştu.
Karadeniz ile Akdeniz’de sismik araştırma ve sondaj çalışmalarının devam ettiğini anlatan Dönmez, “Kara alanlarında da hidrokarbon arama ile mevcut üretimi arttırma çalışmalarına hız verildi. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı tarafından 2021’de 112 kuyunun sondajı tamamlandı. Bu yıl ise 150 kuyunun sondajının tamamlanması planlanıyor” dedi.
Güzel haber
Dönmez, Sakarya Gaz Sahası Geliştirme Projesi’nin önemine değindi. Dönmez, şunları kaydetti: “Sakarya Gaz Sahası, keşiften ilk üretime kadar dünyanın en hızlı yapılan deniz alan geliştirme projesi olarak tarihe geçecektir. Doğal gazın keşfinden üretimine kadar 2.5 yıla yakın bir sürede işlemlerin tamamlanacağını göz önüne alırsak bunu dünyada bu kadar kısa sürede yapabilen başka bir ülke bulunmamaktadır. Ülkemizin 2021 yılı doğal gaz üretimi dikkate alındığında 1’inci fazda beklenen günlük 10 milyon metreküp üretime bağlı olarak doğal gaz üretimimiz yaklaşık 10 kat, 2’nci fazda beklenen günlük 40 milyon metreküp üretime bağlı olarak ise yaklaşık 40 kat artacaktır. Yapılacak çalışmalar neticesinde mevcut rezervlerin yukarı yönlü güncellenmesiyle ülkemiz kendi doğal gaz ihtiyacını karşılayacak. Bunun yanında ürettiği doğal gazın bir kısmını da kuracağı ticaret merkezi üzerinden satan önemli bir kaynak ülke olacaktır.”
Dünyaya göre iyi durumdayız
Dönmez, “Enerji fiyatlarında görülen fahiş artışlarla dengeler alt üst oldu” diye yakındı.
Dönmez, şunları dile getirdi: “Türkiye olarak kullandığımız doğal gazın yüzde 99’u, petrolün ise yüzde 92’si ithal ediliyor. Bundan ötürü dünyada gerçekleşen ve makul gerekçelerle açıklanamayan yüksek enerji fiyatları ister istemez ülkemizi de etkiliyor. Vatandaşımızın söz konusu yüksek fiyatlardan asgari seviyede etkilenmesi için geçen yıl elektrik ve doğal gazda 100 milyar lira sübvansiyon yaptık. Sübvansiyon bu yıl da artarak devam ediyor. Mesken aboneleri için elektrikte düşük kademede yaklaşık yüzde 50, doğal gazda ise yüzde 75 devlet desteğiyle vatandaşımız dünya enerji piyasalarında yaşanan yükselişlere karşı önemli ölçüde korunuyor. Ayrıca meskenlerde ekim ayı itibarıyla birim enerji başına Avrupa ülkeleri arasında vatandaşlarına en ucuz doğal gaz sağlayan üçüncü, elektrikte ise dördüncü ülke konumundayız.”
Verimli yıl
2022 enerji alanında da başarılarla dolu bir dönemdi. Bu dönemde yürütülen çalışmalardan, verilen iyi haberlerden bir bölümü şöyle: l 17 Ağustos: Dönmez, Abdülhamid Han’ın Yörükler-1 kuyusunda sondaja başladığını açıkladı.
4 Kasım: Dönmez, Türkiye’de bir gaz merkezi oluşturmanın adımlarını attıklarını aktardı.
5 Aralık: TPAO, Abdülhamid Han’ın Taşucu-1 kuyusunda sondaja başladığına işaret etti.
12 Aralık: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Gabar Dağı’nda 150 milyon varil net petrol rezervine sahip yeni bir saha keşfettik. Bu sahada bulunan rezervin değeri 12 milyar dolara denk geliyor” dedi.
26 Aralık: Erdoğan, “Fatih, Çaycuma-1’de 58 milyar metreküplük doğal gaz rezervi keşfetti” müjdesini verdi. Çaycuma-1’de yaptığımız keşifle Karadeniz gazı 710 milyar metreküpe ulaştı” şeklinde konuştu.