Türkiye'nin 6 Şubat'ta yaşanan asrın felaketinde yaraları sarmak için gösterdiği gayretle barınma, gıda ve sağlık hizmetleri anlamında ortaya koyduğu başarı, 1999 depremi sonrasında yaşananlarla kıyaslandığında "Nereden nereye" dedirtiyor. Özellikle o dönemde Kızılay'ın içinde bulunduğu içler acısı durumu, bölgede çekilen fotoğraflar ve gazete manşetleri ortaya koyuyor.

 

Çadır protestosu

17 Ağustos 1999 Marmara Depremi yaşandığında, Kızılay'ın elinde direkli koni çadırlar bulunuyordu. Depremzedeler, ilk etapta insanların başını sokacak bir barınak olsa da barınma ihtiyacını karşılamaktan çok uzak olan ve o dönemde adeta kurumla özdeşleşen bu çadırlara bile günlerce ulaşamamıştı.

Depremde en çok hasar gören yerlerden Sakarya'da, 25 gün sonra 13 Eylül'de meydana gelen 5.8 büyüklüğündeki artçı depremden sonra bile çadır alamayan depremzedeler valiliğe yürüyüp dönemin hükümetini protesto etmişti. Vatandaşlar dönemin Sakarya Valisi Yener Rakıcıoğlu'na da tepki gösterirken, Rakıcıoğlu ise yeterli çadır bulunmadığını itiraf etmişti. Vali çadır temin edilmeye çalışıldığını söylese de depremzedelerin artan tepkisi dinmeyince devreye polis ve asker girdi. Güvenlik güçleri, valilik önünde kurulan kriz merkezi ve çevresinde önlem aldı.

Koordinasyon sıfır

Bu tepkiler üzerine, Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi, Sakarya'ya 4 bin çadır gönderdi. Barınma sorunu bir türlü çözülemezken, sonraki süreçte açıklama yapan Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi, Sakarya'da toplam 25 bin 509 çadır bulunduğunu açıkladı. Bu çadırlardan 9 bin 846'sının Kızılay, 600'ünün Türk Silahlı Kuvvetleri, 12 bin 539'un yurt dışından, 2 bin 524'ünün de özel kuruluşlardan gönderildiği belirtildi. Vali Rakıcıoğlu ise 40 bin çadır dağıtıldığı yönünde açıklama yaptı. Bu koordinasyonsuzluk, çadırkent sayısında da devam etti. Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi Sakarya'da 33 çadır kent kurulduğunu açıklarken, valilik çadır kent sayısının 45 olduğunu açıkladı. Tüm bu yaşananlar 1999 depremi sonrası yaşanan koordinasyonsuzluğu ve afet yönetiminde yaşanan acziyeti gözler önüne seriyordu.

 

Dinozorun çadırları

1999 depremindeki skandallar, o dönemde SABAH'ın manşetlerine de yansımıştı. SABAH'ın depremden 6 gün sonraki "Dinozorun çadırları" başlıklı manşetinde, 20 yıldır Kızılay'ın başkanlığını yapan Kemal Demir'in trilyonları bina yapımına harcadığı ve depremzedelere çağ dışı çadırları bile veremediği yer almıştı.

Kızılay depoları hurdalık gibiydi

1999 depremi sonrasında Kızılay'ın depolarının hali de içler acısıydı. Yardım malzemelerinin çatısı akan depolarda kırık dökük üst üste atılmış halini gösteren fotoğraflar, kurumun nasıl bir durumda olduğunu ortaya koyuyordu.

Kızılay'ın Sakarya'daki bugünkü depoları ise 'nereden nereye' dedirtiyor. Üzerleri barkotlu ve hiçbir dış etkenden etkilenmeyecek şekilde paketlenen yardı m malzemeleri ile dolu depolar, genel merkezden de izlenebiliyor.

 

Kendine kral dairesi halka ilkel çadır

Sabah'ta 1999 depreminden bir ay sonra yer alan manşet haberde ise o dönemdeki Kızılay Başkanı Kemal Demir'in yıllardır 5 yıldızlı Büyük Ankara Oteli'nin süitinde kaldığı, depremzedelere ise dünyanın yıllar önce çöpe attığı çağdışı çadırları gönderdiği bilgisi yer almıştı. Haberde, ilk yağmurda altından oluk oluk suların aktığı çadırların çamur deryasına döndüğüne yer verilmişti.

 

Fiyasko

Sabah'ın 1999'da Kızılay'ın çadır fiyaskosuna yer verdiği bir başka haberinde ise, partilerin yaşanan rezaletle ilgili Meclis araştırması istediği bilgisi de yer almıştı.

Kaynak: Sabah