Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Mahmut Asmalı’yla istihdam artırmak, mavi yakalı sayısını yükseltmek, kadınlar ile gençleri ekonomiye katmak için atılması gereken adımları konuştuk.

Belirgin artış

Türkiye’de istihdam verilerinde belirgin iyileşme görülüyor. Bu iyileşmede rol oynayan faktörler nelerdir?

Türkiye ekonomisi 2022 yılının birinci çeyreğinde yüzde 7.5, ikinci çeyreğinde yüzde 7.7 gibi güçlü oranlarda büyüme kaydetmişti. Ekonomi, üçüncü çeyrekte yüzde 3.9’la, dördüncü çeyrekte yüzde 3.5 büyüyerek nispi bir ivme kaybı yaşasa da küresel ekonomiden pozitif yönde ayrışmıştı. 2022 yılının 12 ayında elde edilen yüzde 5.6 büyümeye tüketimin, yatırımın ve net ihracatın katkısı da pozitif yöndeydi. Sene içerisinde faiz oranını yüzde 14 seviyesinden yüzde 9 seviyesine çeken Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) politikası iç talep yönüyle karşılığını almış, rekabetçi kur politikası da dış talebi pozitifte tutmuştu. Elbette ekonomik aktivitede canlılığı teyit eden söz konusu topyekûn büyüme, işgücü piyasasına da olumlu yansıdı. İstihdam önemli oranda artarak 31.6 milyona geldi.

İş fırsatları doğacak

İstihdamın artışı devam edecek mi, 2023’te durum nasıl?

Dinamik yapısı sayesinde 2022’de dünya ve G20 ortalamalarının üzerinde büyümeyi başaran Türkiye ekonomisi bu sene de başarılı grafik ortaya koyacaktır. Üretim, ihracat ve istihdam odaklı büyümeye 2023 yılında da devam edecektir. Nitekim iç talebin canlı görünümü hizmetler sektörüne yönelik istihdamın artışının devam edeceğine işaret ederken, dış talepte art arda gelen yükselişler bilhassa sanayi sektörü istihdamına olumlu yansıyacaktır. Buna ilaveten EYT kapsamına ilk etapta dâhil olacak 2 milyonun üzerindeki çalışanımızdan doğacak muhtemel eleman açığı da hem kamu hem de özel sektör istihdamı yoluyla, başta gençlerimiz olmak üzere bütün vatandaşlarımız için yeni iş fırsatları doğuracaktır.

Reform şart

Türkiye’de genç ve kadın istihdamını daha da artırmak için neler yapılabilir?

Türkiye’nin 15-24 yaş arası olarak tanımlanan genç nüfusunun işsizlik oranı, genel işsizlik oranının iki katı civarında seyretmektedir. Bu bağlamda öncelikli hedefimiz, beceri sahibi gençler yetiştirmek olmalıdır. Gelecek için daha iyi istihdam hedefi, tüm gençleri okuldan sonra iyi bir iş sahibi olabilmeleri için gereken becerilerle donatacak eğitim reformları gerektirmektedir. Mevcut eğitim sistemi ekonominin ihtiyaç duyduğu nitelikte olup yeni teknolojilere uyumlu hale getirilmelidir özellikle de ara işgücü yetiştiren bir yapıya kavuşturulmalıdır. Bu tür adımlar, eğitimin emek piyasasının ihtiyaçları ile uyumunu artırarak özellikle genç işsizliğini azaltmada katkı sağlayacaktır. Benzer şekilde kadın girişimciliğinin çeşitli tedbirlerle teşvik edilmesinin de kadınların iş yaşamına katılmalarını arttıracağını ve işsizliği azaltmada etkili olacağını düşünüyoruz. İş dünyasında kadın işveren sayısının artmasının, bu potansiyelin geliştirilmesinin ve güçlendirilmesinin hiç şüphesiz hem istihdama hem de ülke ekonomisine olumlu yönde katkıları olacağına inanıyoruz. Bu minvalde bizler de MÜSİAD olarak çalışmalarımızı genç girişimciliği ve istihdamı özelinde Genç MÜSİAD, kadın girişimciliği ve istihdamı özelinde ise MÜSİAD Kadın oluşumlarımız vesilesiyle yoğun bir şekilde sürdürüyoruz.

Sanayicinin ara eleman (mavi yakalı) bulamama sorunu devam ediyor mu? Bu sorunun aşılması için ne gibi adımlar atılmalı?

MÜSİAD olarak nitelikli iş gücünün yetişmesini oldukça önemsiyor ve Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu yüksek kaliteli eğitimde öncü olmak amacıyla faaliyetlerimizi sürdürüyoruz. Bu bağlamda mesleki becerileri yüksek iş gücü profilinin ara eleman değil ‘aranan eleman’ olarak görüyoruz. Bu süreci teşvik etmek için farklı sektörlerde mesleki ve teknik eğitimlere yönelik ihtiyacı tespit edecek kapsamlı bir çalışma yürütüyoruz. Türkiye’de mesleki eğitim ile ilgili dile getirilen sorunların çoğu ise mesleki eğitim merkezlerinin güçlendirilmesiyle çözülebilecek sorunlardır. Mesleki eğitim altyapısının güçlendirilmesi ise genç işsizlik oranını düşürmek açısından önemli fırsatlar sunmaktadır. Bunun için mesleki eğitim merkezlerini hem işverenler hem de öğrenciler için cazip kılabilmemiz gerekmektedir.

Hedef 40 bin istihdam

Anadolu Üretim ve Yatırım Hareketi’nin ekonomiye ve istihdama yansımaları ne oluyor, ne olacak?

2022 yılını ‘Yatırım Yılı’ ilan ederken Türkiye’nin 2023 hedeflerine ulaşmasında itici güç olacak üretim alt yapısını kurgulamayı amaçladık. Yine bu çerçevede Anadolu’nun uluslararası rekabete açık üreticilerine her zamankinden daha fazla güvendiğimizi belirterek ihracat odaklı üretim, yatırım ve istihdam hedefli çalışmalarımızı hızlandırdık. Vizyonumuz içerisinde yer alan Anadolu Üretim ve Yatırım Hareketi’yle ülkemizin dört bir yanındaki MÜSİAD üyeleri bölgesel kalkınmaya katkı sağlayarak projelerini hayata geçirdiler. Türkiye genelinde 35 milyar TL’lik yatırıma imza attılar. Bu kapsamda Batman’da üyelerimiz tarafından tamamlanarak faaliyete geçen yatırımlar çerçevesinde 4 fabrikanın açılışını yaptık. Erzurum’da Türkiye’de ilk defa faaliyete geçen Cağ Kebabı Üretim Tesisi’ni üyelerimizin girişimleriyle devreye aldık. Yine 2022 yılında başlayıp bu yıl içerisinde tamamlanacak yatırımlarla 40 bin yeni istihdam oluşturacağız. Anadolu’nun dört bir yanında yatırımlarımız sürecek. Çünkü biz bu ülkeye, oluşturduğu potansiyele ve barındırdığı fırsatlara inanıyoruz.

Afet illerimiz için koridor açtık

MÜSİAD Genel Başkanı Asmalı, “Afet illerimizi deprem bölgelerinde bulunan şubelerimizle eşleştirerek lojistik ağ kurduk. Bu illerimiz için koridor açtık” dedi. Asmalı, şunları ifade etti: “Mimar Mühendisler Grubu’yla el ele vererek hasar tespit çalışmalarına katılmak isteyen mühendisleri organize ettik. Bu amaçla deprem bölgelerine gönüllü 150’ye yakın inşaat mühendisi gönderdik. Kahramanmaraş’ta MÜSİAD Aşevi kurduk. Bu aşeviyle her gün binlerce aileye 3 öğün sıcak yemek sunuyoruz. İlaveten üyelerimizin katkılarıyla kurulan aşevleri ve mobil mutfaklar afetten etkilenen illerimizde hizmet vermeye devam ediyor.” Asmalı, “Kısa vadeli faaliyetlerimiz yanında afet illerine yönelik uzun vadeli çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Tüm üyelerimiz ve gönüllülerimizle milletimizin hizmetinde biriz, beraberiz” diye konuştu.