Siyaset
Kılıçdaroğlu'ndan anayasayı delme girişimi: Kazansa bile hiçbir atamayı yapamaz
6'lı Masa'nın yayınladığı ilk maddesinde "Anayasa'ya ve kanunlara uyulacağı" belirtilen 12 maddelik bildiride yer alan 8. ve 12. maddelerin Anayasa'ya aykırı olduğu tespit edildi.
İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener'in Altılı Masa'ya geri dönmesinin ardından Millet İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayı CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu oldu.
Altılı Masa, Kılıçdaroğlu'nu aday ilan etmesinin ardından yol haritasının belirlendiği 12 maddelik bir bildiri yayımladı.
İlk maddede fiyasko: Anayasayı delme girişimi
İlk maddesinde "Anayasa'ya ve kanunlara uyulacağı" belirtilen 12 maddelik bildiri ile Anayasa ve kanunlarını delme girişimini gözler önüne serdi.
Bildiride yer alan 8. ve 12. maddelerin Anayasa'ya aykırı olduğu belirlendi.
Anayasaya aykırı
Bildirinin 8. maddesinde "Cumhurbaşkanı; seçimlerin yenilenmesi, OHAL ilanı, milli güvenlik politikaları, Cumhurbaşkanlığı Kararları, Kararnameleri ve genel nitelikteki düzenleyici işlemler ile üst düzey atamalarda Millet İttifakına dahil partilerin genel başkanlarıyla uzlaşı içinde karar alacaktır." ifadeleri yer aldı.
Ancak Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanlığı atama ve milli güvenlik politikalarıyla ilgili yetkileri kararnameyle bile hiç kimseye bırakılamıyor.
Anayasa'nın 104. Maddesi'nde, "Cumhurbaşkanı ayrıca Anayasada ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır." ifadesiyle atama yetkisi hiçbir makam ve şahsa devredilemiyor.
Yine aynı maddeye göre "Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli tedbirleri alır." ifadesiyle milli güvenlik politikası cumhurbaşkanı belirliyor.
Anayasa'nın 104. Maddesi'nde Cumhurbaşkanını görev ve yetkileri ile ilgili şu ifadeler yer alıyor:
- Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli tedbirleri alır.
- Anayasada münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.
- Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz.
- Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır.
- Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.
- Cumhurbaşkanı ayrıca Anayasada ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır.
Hem belediye başkanlığı hem de cumhurbaşkanı yardımcılığı yapılamaz
Bildirinin 12. maddesinde ise, "İstanbul ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanları Sayın Cumhurbaşkanının uygun gördüğü zamanda ve tanımlanmış görevlerle Cumhurbaşkanı Yardımcısı olarak atanacaklardır." ifadesi yer aldı.
Söz konusu 12. maddedeki gibi bir kişinin hem cumhurbaşkanı yardımcılığı hem de belediye başkanlığı yapması Anayasa'ya aykırı.
Anayasa'nın 127. Maddesi'nin 5. Fıkrası'na göre, cumhurbaşkanı yardımcılığı ve belediye başkanlığı görevlerini aynı kişi yürütemez.
Belediye başkanlarının istifa etmesi gerekiyor
Anayasa'nın 106. maddesinde, "Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır." ifadeleri yer alıyor.
Milletvekili seçilme yeterliliğinin yer aldığı 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu'nun 18. Maddesi'nde "Adaylık için görevden çekilmesi gerekenler" başlığında birçok meslek grubuyla birlikte kamu görevi yürüten belediye başkanlarının da istifa etmesi şartı koşuluyor.
Anayasaya aykırı atamalar iptal edilir
Kılıçdaroğlu'nun seçimi kazanması halinde bildirinin 8. maddesi ile 12. maddesini uygulayacak olması başka bir krize neden olacak. Anayasa'yı ihlal eden yüzlerce atamanın Anayasa Mahkemesi ve Danıştay'dan döneceği öngörülüyor.