Çanakkale’de faaliyet gösteren Troya Yenilenebilir Enerji Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Oral Kaya, dikkat çeken ifadeler kullandı.

Kapasite yükselecek

Kaya, Türkiye genelinde enerji kooperatiflerinin sayısının 46’yı bulduğunu aktardı. Kaya, 2033’e kadar kooperatif sayısını 200’e çıkarmayı amaçladıklarını dile getirdi. Kooperatiflerin güneş enerjisi kapasitesini ise 500 megavata taşımayı hedeflediklerini bildirdi.

Kaya, ülkede son yıllarda artan kooperatiflere ve bunların yenilenebilir enerji sektörüne katkısına değindi.Kaya, kooperatifler sayesinde girişimcilerin küçük sermayelerle büyük yatırımlara ortak olmalarının mümkün kılındığını vurguladı. Kaya, kooperatiflerle sermayenin tabana yayılmasının hedeflendiğini söyledi. Böylece kooperatif ortaklarının elektrik üreterek enerji giderlerini azaltacağının altını çizdi. Kaya, kooperatiflerin gelişimlerinin 2016’da lisanssız enerji yönetmeliğine getirilmiş düzenlemelerle başladığını anlattı.

Düzenlemeler yollarını açtı

Elektrikte mahsuplaşma ve tüketicilerin bir araya gelmesi ile ilgili yasal düzenleme sayesinde kooperatiflerin yollarının açıldığına işaret eden Kaya, şöyle konuştu: “Enerji kooperatifçiliğine ilişkin düzenlemeler 2016’da yürürlüğe girdi. Türkiye’de daha hemen o dönemde bir yıl içinde 10 tane enerji kooperatifi kuruldu. Sonraki yıllarda hızlı bir şekilde bu gelişim devam etti. Günümüzde 46 adet enerji kooperatifi bulunuyor. Kooperatiflerin toplam güneş kapasitesi 20 megavata ulaştı. Bu kooperatifler, elektrik üretimine yenilenebilir enerji kaynaklarıyla hizmet vermeye devam ediyorlar. Türkiye’nin her tarafında sadece güneş üzerine kurulu bu kooperatiflerde enerji üretimi yapılıyor. Güneş enerjisinin seçilme nedeni, kurulumu ve ölçeklendirilmesi gibi unsurlarda kolaylık sağlaması. Kooperatifçiler olarak gayemiz 2033’e kadar kooperatif sayısını 200’e getirmek. Kooperatiflerin güneş enerjisi kapasitesini ise 500 megavata eriştirmek. Ayrıca mevcut düzenlemelerde değişiklikle bu hedefler yükseltilebilir.”

Kaya, 2019’da yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle enerji üretiminin artık tek bir merkezde yapılmasına hükmedildiğini anımsattı. Kararnamede değişikliğe gidildiği takdirde daha fazla kişinin kooperatifçilik sayesinde elektrik üretimine destek olabileceğini savundu.

Çok revaçta

Mevcut Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin enerji kooperatifçiliği hızını yavaşlattığını öne süren Kaya, şunları kaydetti: “Bu düzenlemede ‘Tüketici ile üretici aynı yerde olmak zorunda’ denildi. ‘Siz eğer kendi öz tüketim için elektrik üretimi yapmak istiyorsanız sadece evinizde yapabilirsiniz’ denildi. Güneş için örneğin evinizin çatısında ya da cephesinde yapabilirsiniz. Doğal olarak da farklı yerde oturan kişilerin tek bir yerde üretim yapıp daha sonra bunu şebekeden mahsuplaşma imkanını azalttı. Şu anda bu imkan azalmış ve zayıflamış durumda. Fakat buna rağmen yenilenebilir enerji kooperatifçiliği çok revaçta. Farklı alternatif yöntemlerle elektrik üretimine katkı sağlamanın yönleri araştırılıyor. Gıda üretiminde yenilenebilir enerjiye yönelik projeler var. Ayrıca, elektrikli araçların şarj istasyonlarında yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılmasına yönelik kooperatifçilik çalışmaları var. Günlük koşullara göre revaçta olan alanlara yönelme imkanı da kooperatifçilikte mümkün.”

Dönüşüme katkı sunuyorlar

Avrupa, ABD ve Kanada gibi ülkelerde de kırsal alanlarda ortak yatırım yapmak suretiyle elektrik kooperatifleri kuruluyor. Yerel dağıtım ve yerel enerji üretim tesisleri ile elektrik üretilip dağıtılıyor. Kooperatiflerin örgütsel ve yasal durumu sebebiyle ortak mülkiyet olması temiz enerji sektöründeki faaliyetlere özel bir odaklanma sağlıyor. Küresel ölçekte ve yerel olarak kooperatifler tüm bu süreçlerle birlikte yeşil enerji dönüşümüne de katkı sunuyor.