HALİL CÖMERT-MEHMET ÖZMEN/İSTANBUL
Abluka altındaki Gazze halkına insani yardım taşıyan Mavi Marmara Gemisi’ne Akdeniz’in uluslararası sularında saldırarak 9 vatandaşımızı katleden İsrail, gecikmeli de olsa sonunda özür diledi. 31 Mayıs 2010 tarihinde yaptığı katliam için Türkiye’nin şartlarını kabul eden İsrail, hem özür diledi, hem şahit yakınlarına tazminat ödemeyi kabul etti, hem de Gazze ablukasını kaldırdığını bildirdi.
OBAMA BASTIRDI, NETANYAHU ARADI
ABD Başbakanı Barak Obama’nın İsrail ve Filistin’i ziyaretinin ardından dün saat 16.30 sularında telefona sarılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ı aradı. Mavi Marmara saldırısındaki hatalarından ötürü Türkiye’den özür dileyen İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı telefon görüşmesinde, Mavi Marmara saldırısından ötürü duyduğu pişmanlığı dile getirdiği ve “trajik sonuçların” kasti olmadığını söylediği belirtildi. Saldırıda hayatını kaybedenler nedeniyle İsrail’in “pişmanlığını ifade ettiğini” belirten ve tazminat ödeme sözü veren Netanyahu, saldırıda “operasyonel hatalar” olduğunu kaydetti. İsrail yönetiminin Türkiye’de devam eden Mavi Marmara davasının geri çekilmesi talebinde bulunduğu da ifade edildi.
Görüşmeye bir ara
Obama da dahil oldu
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Mavi Marmara saldırısından dolayı Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’dan özür dilediği telefon görüşmesine bir ara ABD Başkanı Barack Obama’nın da dahil olduğu öğrenildi.
Amerikan yönetiminden üst düzey yetkililerin verdiği bilgiye göre, Erdoğan-Netanyahu görüşmesi, Obama’nın İsrail’den ayrılışından hemen önce havaalanında düzenlendi ve yaklaşık yarım saat sürdü. Yetkili, görüşmeye bir ara Obama’nın da dahil olduğu bilgisini verdi.
Görüşmede Netanyahu’nun Mavi Marmara saldırısından dolayı özür dilediğini ve “operasyonel hatalar” yapıldığını söylediğini, Başbakan Erdoğan’ın da özrü kabul ettiğini belirten yetkili, bu gelişmeyi, iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesi doğrultusunda “ilk adım” olarak niteledi.
Amerikalı yetkili, bu konunun, Obama ile Netanyahu arasında bu hafta içinde yapılan görüşmelerde de ele alındığını bildirdi.
ABD Başkanı Obama, atılan adımların sadece başlangıç olduğunu, iki ülke arasındaki ilişkileri düzeltmeye yönelik sürecin devam edeceğini söyledi.
ÖZÜR DİLEDİ, TAZMİNATI VE
ABLUKAYI KALDIRMAYI KABUL ETTİ
Telefon görüşmesini ilişkin bir açıklama da Başbakanlık’tan geldi. Başbakanlık açıklamasında şöyle denildi: “Başbakanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan bugün İsrail Başbakanı Sayın Binyamin Netanyahu ile telefonda konuşmuştur. Sayın Başbakanımız, Sayın Netanyahu’ya, Türk ve Yahudi halkları arasındaki ortak tarihe dayanan ve yüzyıllardır süregelen güçlü dostluk bağlarına ve işbirliğine değer verdiğini söylemiştir. Bölgenin barış ve istikrarı için hayati stratejik öneme sahip olarak gördüğü ilişkilerin son dönemde bozulmuş olmasının üzüntü verici olduğunu ifade etmiştir. Türkiye’nin, İsrail-Filistin ihtilafına iki devletli vizyon temelinde adil, kalıcı ve kapsamlı bir çözüm bulunmasına yönelik uluslararası ve bölgesel tüm çabalara desteğini yinelemiştir. Sayın Netanyahu, İsrail tarafından hadiseyle ilgili olarak yürütülen ve bir dizi operasyonel hatanın yapıldığına işaret eden soruşturma ışığında, can kaybına veya yaralanmaya yol açan her türlü hatadan dolayı İsrail adına Türk halkından özür dilemiş; Sayın Başbakanımız da söz konusu özrü Türk halkı adına kabul etmiştir. İki başbakan, tazminat/âdemi mesuliyet konusunda bir anlaşma yapılması hususunda da mutabık kalmıştır. Sayın Netanyahu ayrıca, İsrail’in, sivil halkın kullanacağı malların Gazze dâhil Filistin topraklarına girişine ilişkin kısıtlamaları esas itibariyle kaldırdığını ve sükûnet devam ettiği müddetçe bu durumun da devam edeceğini ifade etmiştir. İki lider, Filistin topraklarındaki insani durumun iyileştirilmesi için birlikte çalışmak konusunda mutabık kalmıştır. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.”
MAĞDURLARIN AVUKATI TUNA: İSRAİL
CİNAYET İŞLEDİĞİNİ KABUL ETTİ
Mağdurların avukatlarından Hüsnü Tuna, İsrail’in kasıtlı olarak işlediği cinayetleri kabul ettiğini belirterek, “Diplomatik dilde bunun adına ‘özür’ deniyor ama cinayet işlediğini kabul etmiş oluyor. Bunu yeterli görmüyorum. Mavi Marmara’nın amacı, gayesi Filistin halkının özgürlüğüdür. İsrail’in bu yönde adım atması lazım. Bu yönde adım atmadığı sürece konunun yine eksik yönleri olacağını düşünüyorum. İsrail bir defa işlediği cinayetleri dünyada makul gösterebilecek şartları elde edemedi. Her gittiği yerde bu problem İsrail’in karşısına çıktı. ABD Başkanı Obama’nın Filistin’de yapılan binaların haksız olduğuna dair bir açıklaması olmuştu. Bu açıklama sonrasında böyle bir özrün gelmesi anlamlıdır. İsrail dünyada yalnız kalmış ve özür dilemek zorunda kalmıştır. Bu cinayetleri İsrail’in kabul etmesinde ABD’nin etkili olduğunu düşünüyorum. İsrail bugün siyasetçisiyle, bürokratıyla yeryüzünde istenmeyen ülke konumunda. Uluslararası alanda İsrail hakkında açılmış bir çok dava var. Bu davalardan çıkacak tutuklama kararlarının dünya üzerindeki hareketlerinin kısıtlanacağını biliyorlar. Bu çerçevede kendi özgürlüklerini kısıtlanmaya yönelik tavırları durdurmak, sonuçsuz bırakmak bu açıdan mecbur kalıp özür dilemişlerdir diye düşünüyorum.”
NATO: MEMNUNİYET VERİCİ
NATO, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, Mavi Marmara baskını nedeniyle Türkiye’den özür dilemesini memnuniyetle karşıladı.
NATO Sözcüsü Oana Lungescu, yaptığı açıklamada, “Bölgesel diyalog ve istikrarı ve uluslararası işbirliğini ileriye götürecek bu önemli adımı memnuniyetle karşılıyoruz” dedi.
ÇİÇEK: OLUMLU BİR GELİŞME
TBMM Başkanı Cemil Çiçek, İsrail’in Türkiye’den özür dilemesi ile ilgili olarak, “Bu, son derece olumlu ve önemli bir gelişme. Bunu memnuniyetle karşılıyoruz” dedi.
Saldırıda Mavi Marmara Gemisi’nde bulunan Konya Sivil Toplum Kuruluşları Başkanı Latif Selvi, “Bu özür, Türkiye’nin çok kararlı bir duruşunun sonucudur, İsrail’in haksızlığının tescilidir. İsrail ilk defa çaresiz kaldığını hissederek, özür diledi” dedi.
Saldırıda gemide bulunan İHH Şanlıurfa Şube Başkanı Behçet Atila, “İsrail, bildiğim kadarıyla bugüne kadar herhangi bir ülkeden hiçbir konuda resmi olarak özür dilemiş değil. Bu tavırları Türkiye’nin gücünü gösteriyor” dedi.
Saldırıda yaralanan Mehmet Tunç, “Bu özrün ardından şahsi olarak maddi ve manevi tazminat davası açacağım. Tazminatı alırsam da bir kuruşuna dahi dokunmadan Filistin halkına bağışlayacağım. Çünkü biz bu yola çıkarken sadece Allah rızasını düşündük ve Filistin halkının özgürlüğü için yola düştük. Bir kere daha böyle bir şey olsa bu sefer o gemiye ailemi de alıp giderim” diye konuştu.
Saldırıda yaralanan Cevdet Ökenek ise, “Bizim için önemli olan Filistin’de yaşayan kardeşlerimizin özgür olmasıdır” dedi.