Türkiye'nin yerli elektrik üretimi yapmamasından dolayı, enerji enflasyonu verilerinin çok yüksek olduğuna dikkat çeken Kurt, "Bilindiği üzere G7, AB ve OECD ülkelerinde yerli-yenilenebilir enerji kişi başı üretim miktarı bizdekine göre çok yüksek olması nedeniyle krizde ortalama %40 enerji enflasyonu yaşadı. Ancak, ülkemizin ithal fosil enerjiye %70-75 çok yüksek bağımlılığı ve yenilenebilir enerji üretiminin çok yavaş ilerlemesi yüzünden %400 enerji enflasyonu yaşadık." dedi.

Elektrik Enerji Mühendisi, Enerji Ekonomisi ve Tekniği Uzmanı, Yenilenebilir Enerji Araştırmacısı Bünyamin Kurt, yakın gelecekte dünyanın elektrikli sistemne geçeceğini vurgulayarak, şunları söyledi:

AB, 2026’dan itibaren ihracatımızı da çok olumsuz etkileyecek karbon vergisi uygulama, 2035’den itibaren benzinli ve dizelli araç satışını yasaklayarak elektrikli araçları mecbur etme ve gazı çok azaltma kararı aldı. AB ve gelişmiş G7’de elektrikli ısı pompasına geçişler çok hızlı arttı ve doğalgazla ısınma yerini dolduruyor. Yani, aktüel %20 olan hayatımızdaki enerjideki elektrik oranı %70’e doğru artarak Elektrifikasyona (Elektrikli Sisteme) geçeceğiz.

Fosil enerji ithal ettiğimiz gelişmiş ülkeler dahi kişi başı bizden çok daha fazla yenilenebilirden enerji üretiyor. Çünkü, ülkemizdeki muazzam ve ihtiyacımızın yüzlerce katı yenilenebilir enerjimiz olmasına rağmen, yatırımların önü halka, kobilere, sanayideki lisanssızlara vb.lerine yeterince açık değil! Çünkü prosedürler çok fazla, çok aşırı kısıtlamalar var ve adil bir ödeme sistemimiz maalesef eksik!  AB’de ki yenilenebilirden elektrik üretimi, fosilden üretimi geçen kış geçti. Bizde ise üçte ikisi fosilden! Enerjide ithalat bazlı politikalar pahalı, emisyonlu ve tehlikeli enerji kaynaklarına mecbur ediyor ve  hem ekonomiye hem de sağlığa büyük zararlar veriyor! Ve bazı enerjide etkili kimselerde çok yanlış anlayışlar var: Örneğin, ülkemiz Yenilenebilir enerji  potansiyelinin yeterli olmadığı, %100 çözüm olamayacağı, kaliteli ve sabit güç çıkışlı baz güç olamayacağı, teknik kapasite ve Enterkonnekte sistemi ile HES potansiyellerimizin yetersiz olduğu vb. gibi! Bunların yanlışlığını her yönden bilimsel delillerle ispatlamaya hazırız!

Atom santrali ile GES enerjisi birim fiyatı farkı çok büyük tesislerde 20 kata kadar çıktı ve ortalama 5 kat nükleer pahalı! Bu yüzden, diğer G7 üyesi İtalya ve AB üyesi Avusturya gibi Almanya’da nükleer elektriğe son verdi ve Rüzgarda (RES) 7 katımıza ulaştı. Güneş potansiyeli bizimkine göre çok az olan Almanya, İspanya ve küçük bir ülke olan Hollanda dahi bizim yaklaşık on yılda kurduğumuz 7700 MW GES’i, her biri 2022’de sadece bir yılda kurdu. Kurulu HES’lerimizde dahi olması gerekenin ancak yarısı oranında elektrik üretiliyor!

İngiltere’de her ay 17 binden fazla ev vb. çatısında GES  kuruluyo, bizde bu yok denecek kadar çok az! ABD’de, Almanya’da, Avustralya’da vb. çok ülkenin her birinde 3 - 5 milyon arası mesken, işyeri vb. çatısında küçük GES var. Bizde 3 bin adet dahi çatıda böyle GES yok! Bunun nedeni, halkın ve Kobilerin üretici olması mevzuatla engellenirken, enerjide tekelleşmenin ve ithalatın önü açılıyor!

Dünyada yenilenebilir enerji artış oranları %90 civarı! Nükleer santrallerin birincil enerjideki oranı %4’e düştü, hızla düşmeye devam ediyor. ATOM’un babası, keşfeden dünyanın en büyük ekonomilerinden ve adil paylaşım Gini katsayısında ABD’den de iyi olan Almanya nisan 2023’de nükleer elektriğe tamamen son verdi. Ancak, birincil enerjideki ekonomimize büyük darbe vuracak ve bağımlılığı artıracak olan nükleerin oranını %30’a çıkarma hedefleri Ulusal enerji planımıza girdirildi. Başta Avusturya vb. AB ülkeleri kömürden elektriğe son verdi ve diğerleri de bu yolda iken, bizde ithal kömüre dayalı santraller teşvik edilerek artırıldı! 

Başta GES, RES olmak üzere, Pompaj HES, Batarya vb. depolama teknikleri çok gelişerek 7 gün 24 saat 365 gün kesintisiz temel güç oldu ve de ucuzlayarak çok rantabl hale geldi. GES, RES, HES, Jeotermal, Biyoenerji gibi çok müthiş potansiyelli temiz enerjilerimiz ve depolamalarla, dünyada çok ülkenin uygulayarak ispatladığı gibi, %100 yenilenebilir enerjiyle kesinlikle arz sıkıntısı oluşmaz ve çok ekonomiktir. Ekonomimize yük getirmeyecek, aksine enerjide ihracata geçirecek mevzuat modelini Almanya’dan biliyoruz. Yani, bu sayede  milyonlar Almanya, ABD, Avusturalya, Japonya, Hollanda vb.nde ki gibi yüz milyar dolarlarını kısa sürede yatırıma dönüştürür.

Bizden yeşil hidrojen ithal etmek isteyen Almanya vb.nin dahi kısa vadede, 2030’da %80 yenilenebilir enerji hedefi var! Sadece Almanya’da değil, G7 ve AB’nin genelinde benzer ve en geç 2030 veya 2040’larda %100 yenilenebilir enerjiye geçerek, fosili ve nükleeri sıfıra yaklaştırma hedefleri mevcut. Ancak enerjimizde yapılanların çoğu bunların tersi ve 2053-%50 yenilenebilir hedefi çok aşırı düşük!

Türkiye yüzyılı için, geçen yüzyılı belirleyen G7 ülkelerini geçmemiz şart. AB’nin REpowerEU planı ve ABD’nin yenilenebilir enerji ile enflasyonu düşürme yasası temiz enerjiye yatırımları çok müthiş artırdı.  Delilleri ile Türkiye, G7, AB ve dünya kıyaslamalı enerji  raporu hazırladık. Raporda yenilenebilir enerjiyi G7 ve AB’deki gibi hızlandırma çözüm yollarını açıkladık. Sonuç olarak, 1453 Fetih ruhu ile G7 ülkelerini geçebilecek ülkemizin  ithalattan kurtulması milli ve ekonomik Yenilenebilir Enerji ihracatına ve Elektrifikasyon dönüşümüne, ülkemizdeki bu büyük sorunun çözümüne imkanı olan herkes temiz yatırım yaparak katkıda bulunabilir!

Enerji üretimi ve satışı ile ekonomiye 100 milyar dolar rahat kazandırıp enflasyonu kısa sürede düşürebiliriz! Bu çerçevede enflasyonla mücadele için, ABD yenilenebilir enerjiyi hızlandırma yasasını ve AB’de REPowerEU planını geçen yıl uygulamaya soktu ve çok başarılı oldu. Almanya, AB, ABD vb. deki gibi milyonların çatılarında 5-25 kW tesislerin hızlıca çok kurulması için, yani milyonların  önünü açacak adaletlice satış ve çok az prosedürlü mevzuatı hazırlamalıyız.

Elektrik Enerji Mühendisi Bünyamin Kurt