Türkiye'nin deniz güvenlik anlaşması imzaladığı Somali, çıkarılacak petrol-doğalgazla birlikte 'güzel günlere' hazırlanıyor. Şimdiye dek emperyalistler tarafından iç savaşa sürüklenip terör örgütlerinin insafına terk edilmiş stratejik konumdaki Afrika ülkesi, 2011'de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın tarihi ziyaretini gerçekleştirdiği günden buyana adeta yeniden doğdu.

Ankara ile Mogadişu arasında imzalanıp yürürlüğe giren anlaşma, 3 bin 333 kilometrelik Somali kıyı şeridi ve karasularında güvenliğin Türk donanması tarafından sağlanmasını hükme bağlıyor. 10 yıllık süre boyunca geçerli olacak anlaşma hem Somali yeraltı kaynaklarının hızla ekonomiye kazandırılmasını sağlayacak hem de bu ülkenin askerî kapasitesini Türkiye'nin desteğiyle geliştirecek.

Günlerdir Batı basınında geniş yer tutan bu tarihi anlaşma son olarak Londra merkezli haber platformu Middle East Eye'da masaya yatırıldı.

Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar ile Somali Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Abdirizak Ömer Muhammed arasında bugün imzalanan 'enerji arama ve sondaj anlaşması'nın hatırlatıldığı haberde, ABD raporlarına göre Somali'nin en az 30 milyar varil petrol ve gaz rezervine sahip olduğuna dikkat çekiliyor.

İmzalanan anlaşmalarla birlikte Türkiye'nin istediği zaman sondaj gemisi Abdülhamid'i bölgeye yollayabileceğine işaret eden Middle East Eye, gelişmeleri şu ifadelerle anlatıyor:

Etiyopya ocak ayında ayrılıkçı bölge Somaliland'in bağımsızlığının tanınması karşılığında bu bölgenin limanlarına erişim sağlayan bir anlaşma imzalamıştı.

Buna cevaben Ankara geçtiğimiz ay Somali ile kapsamlı bir deniz savunma anlaşması imzaladı; Mogadişu bunun Türkiye'ye önümüzdeki 10 yıl boyunca Somali deniz sularını terörizme, korsanlığa ve Somali devlet haklarını ihlal edebilecek her türlü dış tehdide karşı koruma yetkisi verdiğini söylüyor.

Tarihi anlaşmanın aynı zamanda Türkiye'ye Somali'nin deniz kaynaklarını kendi münhasır ekonomik bölgesinde geliştirme yetkisi verdiği de bildiriliyor. Türk Deniz Kuvvetleri 2009 yılından buyana BM misyonu kapsamında korsanlık ve silahlı soygunla mücadele amacıyla Somali açıklarında ve Aden Körfezi'nde faaliyet gösteriyor.

Türkiye 2020 yılında Karadeniz'de doğalgaz keşfetmesinden bu yana offshore enerji arama konusunda yıllara dayanan bir deneyime sahip. Ankara şu anda gazı işliyor ve iç tüketim için yerel şebekeye pompalıyor.

ABD hükümetinin raporları, Somali'nin en az 30 milyar varil petrol ve gaz rezervine sahip olabileceğini ancak bunun 3 ilâ 5 yıl sürebilecek bir yatırım gerektirdiğini söylüyor. 2022'de Somali hükümeti, ABD merkezli Coastline Exploration Şirketi ile 7 açık deniz bloğu için bir arama anlaşması imzaladı. Sondajın 2025 yılında başlaması planlanıyor.

Kuzeydeki ayrılıkçı bölge Somaliland ise 2022 yılında Londra merkezli Genel Energy ile bir petrol arama anlaşması imzaladı. Potansiyel olarak 5 milyar varil petrol içeren bir bölgedeki sondajın bu yılın sonlarında başlaması planlanıyor. Mogadişu anlaşmayı gayrimeşru görüyor ve geçersiz olduğunu düşünüyor.

Projenin finansmanı henüz belli değil

İsminin açıklanmasını istemeyen bir Türk enerji uzmanına göre Türkiye'nin Somali doğalgazını çıkarması için yoğun çaba göstermesi gerekecek.

"Türkiye'nin arama ve sondaj gemileri büyük ölçüde Karadeniz'de görev yapıyor ancak Ankara isterse sondaj gemisi Abdülhamid'i Somali'ye konuşlandırabilir" diyen enerji uzmanı, Somali sularında arama ve başarılı bir sondaj operasyonu için yarım milyar dolar harcama yapılması gerekebileceğine, kaynakların daha da geliştirilmesi için ise birkaç milyar dolara daha ihtiyaç duyulacağına işaret etti.

Türkiye'nin projeleri finanse etmek için özel ortaklık mı yoksa kamu ortaklığı mı arayacağı henüz belli değil. Uzman, "Batı giderek daha fazla yeşil enerjiyi hedefliyor ve finansman kıt olduğundan hidrokarbonlar üzerinde çalışmak giderek daha verimsiz hale geliyor. Somali birçok şirket için güvensiz görünebilir ancak Türk Deniz Kuvvetleri'nin varlığı ve terörizme karşı askeri yardımlar bir miktar ilgi sağlayabilir" diyor.

Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yurtdışındaki en büyük üssü Mogadişu'da bulunuyor. Türksom olarak bilinen Mogadişu üssünde ordunun 3'te 1'ine denk gelen 16 binden fazla Somali askerinin eğitildiği sanılıyor. Kentteki havaalanı ve liman da Türk firmalarınca işletiliyor.

KAYNAK: TRHABER