Mehmed Ziya Bey 1865 yılında İstanbul’da Süleymaniye semtinde dünyaya geldi. Evkaf memurlarından Osman Vasfi Efendi’nin oğludur. Galatasaray Lisesi’ni bitirdikten sonra Sanayii Nefise de denilen Güzel Sanatlar Akademisi’nden diploma aldı. Değişik okullarda hocalık yaptı. Vilâyetlerde idadî müdürlüklerinde bulundu. Maarif Nezareti’nde müdür iken emekli oldu.



İstanbul Muhibleri Cemiyeti ile Türk ve İslâm Eserleri Müzesi idare heyeti azasındandı. Birçok memleket ve millet işlerinde heyecanla çalışmış millî günler ve hatıralar için törenler ve etkinlikler tertip etmiş olduğundan “İhtifalci” diye meşhur olmuştur. Tarihe ve eski eserlere dair yazılarıyla ve millî törenlere merakıyla tanınmış bir fikir ve memleket adamımızdır.



Ziya Bey’in, İstanbul ve Boğaziçi; Kariye Camii; Yenikapı Mevlevihanesi; Konya Seyahati Hatıraları; Resimli İlmi Nebatat; Rehberi Usuli Tercüme gibi bir hayli eseri, gazete ve mecmualarda çıkmış bilhassa tarihe ait makaleleri vardır. İbni Batuta Seyahatnamesi’ni de bazı arkadaşları ile birlikte tercüme etti. Fakat basılamadı.Ziya Bey 27 Mart 1930 tarihinde vefat etti.

Kabri, Eyüpsultan’da, Taşlıburun mevkiinde, Lagarî Tekkesi mezarlığının devamında ve köşededir.