AKİT MENÜ

Tarih

7 Temmuz 1925: İbrahim Edhem Efendi'nin vefatı (Vaiz)

Onlar; yaşadıkları döneme maddi manevi anlamda damga vurarak iz bırakıp gittiler. Bugün, Vaiz İbrahim Edhem Efendi'yi hayırla yâd ediyoruz.

Ankaralı Gençoğullarından Dedezâde Hüseyin Efendi’nin oğlu olan Vaiz İbrahim Efendi 1903 yılında Ankara’da doğmuştur.



22 Aralık 1923 tarihinde İstanbul Bidayet Mahkemesi’nde yapılan sorgulamayla ilgili tutanakta İbrahim Edhem Efendi’yle ilgili olarak; 20 yaşında olduğuna dair bilgiler verilmektedir. Bu sorgulama sırasında; babasının adının Hacı Hüseyin, annesinin adının Fatıma, Ankara’nın Mevcud Mahallesi’nden olup Nur-ı Osmaniye Medresesi’nde ikamet eden talebe-i ulûmdan ve bekâr birisi olduğu bilgilerini öğrenmekteyiz.



İstiklâl Mahkemesi’ndeki yargılama sırasında; Ankara Sultanisi’nde dokuzuncu sınıfa kadar öğrenim gördüğünü belirten İbrahim Edhem Efendi, ayrıca Hesap, Hendese, Tarih, Coğrafya, Kozmoğrafya dersleri aldığını, yabancı dil olarak Almanca, Farsça ve Arapça bildiğini ifade etmiştir. Sultani tahsilini yarım bırakan İbrahim Edhem Efendi, Ankara’da Sultan Alaaddin Camii Hatibi Vaiz Mustafa, Ankaralı Müderris Kemaleddin, Yalvaçlı Ömer Vehbi Efendilerin derslerine dinleyici olarak katılmıştır. Yani yaklaşık olarak 3-4 yıl dini ilimleri tahsil ile meşgul olduğu anlaşılmaktadır. Dağıstanlı Şeyh Şerafeddin Efendi’yi Bursa’da ziyaret ve onun ilminden istifade eden İbrahim Edhem Efendi, ilmi yeterliliği ile onun takdirini kazanmış ve onun teşvikiyle vaaz vermek üzere Halep, Şam, Diyarbakır, Urfa, Malatya, Maraş ve son olarak da İzmir’e gitmiştir. Her tarafta olduğu gibi İzmir’deki vaazlarına halkın rağbet göstermesi nedeniyle vaazlarını risale halinde bastırmaya karar vermiştir.



İstanbul’da Fatih, Ayasofya ve Yeni Cami’deki vaazları ve Matbaa-ı Osmaniye’de bastırdığı “Hayat-ı Beşer, İslâmiyet’te Ahlâk ve Kadınlarda Tesettür” Risalesi nedeniyle 15 Kasım 1923 tarihinde ifadeye çağrılan İbrahim Edhem Efendi, 3 Aralık 1923’te Bidayet Mahkemesi Mustantıklığı’nda (Sorgu Hâkimliği) sorgulanmıştır. 22 Aralık 1923’te işlediği iddia edilen suçların Hıyanet-i Vataniye Kanunu kapsamına girdiği kararı ile İstinaf Mahkemesi’nce dosyası İstanbul İstiklâl Mahkemesi’ne gönderilen İbrahim Edhem Efendi, bu mahkemece 30 Aralık 1923 tarihinde verilen kararla tutuklanmıştır. İstanbul İstiklâl Mahkemesi’ndeki ilk duruşma,
6 Ocak 1924 Pazar günü eski 4-5 Temmuz 1925 tarihlerinde Urfa’da mahkeme binası olarak kullanılan İdadi (Lise) binasında yargılanan İbrahim Edhem Bey’e isyana teşvik, tahrik ve fiilen iştirak suçlarından dolayı idam cezası verilmiş ve bu hüküm, Urfa Hükümet Konağı önünde 7 Temmuz 1925 tarihinde asılarak infaz edilmiştir.

Yorumlara Git

Lübnan’ın güneyinde çatışma! Katil İsrail kayıp vermeye devam ediyor

Kabus başladı! İsrail'e rahat uyku yok

ABD rüyası hastanede kâbusa dönüştü! 3 saatlik acil servis faturası dudak uçuklattı!

Refah yeniden açıldı! Gazze’den 47 Filistinli tedavi için Mısır’a geçti

İsrail'de büyük kriz! Genelkurmay Başkanı Zamir itiraf etti: Ordu çökecek