26 Ocak 1931’de İstanbul’da dünyaya geldi. Tam adı Mehmet Orhan Okay’dır. İstanbul’da İlkokulu, Edirnekapı Ortaokulu, Vefa Lisesi ve Çapa Yüksek Öğretmen Okulu’nu bitirdikten sonra 1955 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun oldu. 

Bir süre Artvin’de edebiyat öğretmeni olarak çalıştı. Askerlik görevinin ardından tayin edildiği Diyarbakır Lisesi’nde iki yıl öğretmenlik yaptıktan sonra Erzurum Atatürk Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne asistan olarak girdi. 1963 yılında “Beşir Fuad: İlk Türk Pozitivist ve Naturalisti” adlı tez çalışması ile doktor oldu. 

Bir süre Paris’te, Fransız basınında Osmanlının Batılılaşması konusu üzerine çalıştı. 1975’te doçent, 1988’de profesör oldu. 1994 yılına kadar görev yaptığı Atatürk Üniversitesi’nden ayrılarak Sakarya Üniversitesi’ne geçti. 1996’da aynı üniversiteden emekli oldu. M. Orhan Okay, Türk Dil Kurumu, Türkiye Yazarlar Birliği ve İLESAM üyesiydi. 13 Ocak 2017’de İstanbul’da vefat etti. Kabri Topkapı Çamlık Mezarlığı’ndadır.

Yazı hayatına Türk Sanatı dergisinde “İfadenin Masumiyeti” adlı makalesi ile başlayan M. Orhan Okay yazılarını İstanbul, Hareket, Türk Dili, Türk Edebiyatı, Dergah, Yedi İklim, Yönelişler, Milli Kültür, Türk Kültürü, Türk Yurdu gibi dergi ve gazetelerde yayımladı.

Orhan Okay, Batılılaşma ve yenileşme dönemi Türk edebiyatı üzerine yapmış olduğu titiz çalışmaları ile onu aşkın kitap, üç yüzü aşkın makale ve onlarca tez yönetimi ile alanında önemli bir yere sahiptir.

Orhan Okay, 1976 Batı Medeniyeti Karşısında Ahmed Midhat Efendi adlı eseriyle Türkiye Millî Kültür Vakfı İnceleme Ödülüne, 1991 Sanat ve Edebiyat Yazıları adlı eseriyle Türkiye Yazarlar Birliği Tenkit Ödülüne, 1996 Türkiye Yazarlar Birliği Yılın Kültür Adamı Ödülüne, 1998 Kombassan Vakfı Mevlâna Büyük Ödülleri Edebiyat Ödülüne layık görülmüştür. (https://www.turkedebiyatcilar.net)