Mart ayı geldi çattı ancak soğuk algınlığı ve grip mevsimi hız kesmeden devam ediyor. Bu da etrafınızda sürekli öksürüp burnunu çeken birileri olması anlamına geliyor. Hatta belki de o kişi sizsiniz.

Belirtileriniz ister öksürük olsun ister ateş isterseniz de baş ağrısı ya da burun tıkanıklığı, gecenin geç saatlerinde kendinizi daha kötü hissettiğinizi fark etmişsinizdir. Bunun da beyninizin size oynadığı bir oyun olduğunu düşünüyor olabilirsiniz ama değil. Gerçekten de grip ve soğuk algınlığı belirtileri gece geç saatlerde ağırlaşıyor. Peki neden?
Burada söz konusu olan birçok faktör var. Bunların başında da sirkadiyen ritminiz yani vücudunuzun iç saati geliyor. Güneş battığında beyniniz vücudunuza "Sen artık uyumaya hazırlan" diye sinyaller gönderirken belli bağışıklık hücrelerine de daha aktif olmaları komutunu veriyor. Bu hücreler her gece vücudun farklı bölgelerinde çalışıp virüsler ve bakteriler gibi hastalık yapan patojenleri arıyor.

St. Jude Çocuk Araştırma Hastanesi'nde bulaşıcı hastalıklar uzmanı olarak görev yapan Dr. Diego Hijano, The New York Times'a yaptığı açıklamada, "Virüsleri tespit edip savaşmaya çalıştıklarında, irritasyona ve inflamasyona neden olabilirler. Bu da solunum semptomlarının geceleri daha kötü olmasına neden olur" dedi.
Kortizol gibi bazı hormonlar da sirkadiyen ritimden etkileniyor. Kortizol seviyeleri sabahları en yüksek seviyesine çıkıyor. Bu durum gün boyu inflamasyonun baskılanmasına ve karşılığında semptomların hafiflemesine yardımcı oluyor. Akşam saatlerinde kortizol seviyeleri düştükçe semptomlar da alevlenmeye başlıyor.

Öksürük ve soğuk algınlığı semptomlarının geceleri daha kötü olmasının sebeplerinden biri de geniz akıntısı. Kişi yatar vaziyette olduğunda mukus boğazın arka tarafında birikmeye başlıyor.

Southern California Üniversitesi Keck Tıp Okulu'nda aile tıbbı uzmanı olan Dr. Juan Chiriboga-Hurtado, "Gün boyunca mukus birikimi önemi bir sorun teşkil etmiyor. Çünkü dik konumda ve hareket halindeyseniz eğer, yer çekimi mukusun aşağı akmasını sağlıyor" dedi.

Uyaranların yokluğu da burada bir etken. Normalde rahat ve dinlendirici bir uyku için uyaranların mümkün olduğunca azaltılması tavsiye edilse de bu koşullar boğazınızdaki gıcığı hissetmenize de neden oluyor. Dr. Chiriboga-Hurtado "Dahası yatak odasındaki fiziksel koşullar (örneğin kuru hava) da solunum yolunuzda tahrişe neden olabilir" dedi.
Dr. Chiriboga-Hurtado alerji, astım, gastrointestinal reflü gibi öksürükle ilişkilendirilen diğer hastalıkların da aynı sebeplerden ötürü geceleri kötüleştiğini belirtti. Buna ek olarak belli tedaviler (örneğin çeşitli tansiyon ilaçları) de daha fazla öksürmenize neden olabiliyor.

Dr. Chiriboga-Hurtado, "Soğuk algınlığı olan çoğu kişide gece öksürükleri, diğer semptomlarla birlikte 5-7 gün içinde kaybolur. Bazı kişilerde öksürük iki hafta veya daha uzun süre devam edebilir. Ancak üç haftadan sonra öksürüğünüz düzelmezse bir doktorla görüşüp başka bir sebebi olup olmadığını kontrol ettirmek iyi olabilir" ifadelerini kullandı.

GECE ÖKSÜRÜKLERİ NASIL ÖNLENİR?

Neyse ki geceleri ortaya çıkan öksürük ve soğuk algınlığı semptomlarını hafifletmeye yarayan bazı doğal çözümler mevcut.

Dr. Hijano, mukusun yoğunluğunu azaltmak ve yatınca biriken geniz akıntısını azaltmak için gün boyu bol miktarda su içme tavsiyesinde bulundu. Dr. Hijano, "Sıcak bir banyo yapmak, tuzlu sudan oluşan burun spreyi kullanmak veya yatmadan önce burnunuzu neti pot'la yıkamak da mukusun yoğunluğunu azaltmaya yardımcı olabilir. Bu yöntemler özellikle kendi burunlarını sümküremeyen küçük çocuklara yardımcı olur" diye konuştu.

Burun kanallarının kurumasını önlemek için geceleri bir nem cihazı kullanmak da faydalı oluyor. Araştırmalar odaların nemini yüzde 40-60 arasında tutmanın solunum yolu virüslerinin bulaşını azalttığını ve hasta olduğunuz zamanlarda öksürük tıkanıklık gibi semptomlarınızı hafifletebildiğini gösteriyor.

Ayrıca yatarken kafanızı birkaç yastıkla yükseltip mukusun akışını kolaylaştırmaya yardımcı olabilirsiniz. Dr. Hijano, "Küçük bebekler söz konusu olduğunda döşeğin altına bir yükseltici koyun ya da beşiğin bir tarafını yukarı kaldırın. Çünkü yastıklar bebekler için güvenli değildir" ifadelerini kullandı.

Yetişkinler için ise dekstrometorfan içeren öksürük baskılayıcılar, öksürme isteğini azaltarak rahatlama sağlayabiliyor. Öksürük ekspektoranları mukusun yoğunluğunu azaltarak sökülmesini kolaylaştırıyor. Bunları tek başına ya da soğuk algınlığı-öksürük ilacı kombinasyonu olarak eczanelerde bulabilirsiniz. Bazı kombinasyonlar burun tıkanıklığını ve geniz akıntısını azaltmaya yardımcı antihistaminler de içeriyor.

Bir diğer seçenek de pastil ya da bal. Dr. Chiriboga-Hurtado, pastil ve balın boğazın kurumasını ve tahriş olmasını önlediğini belirterek, "Öksürük uykuyu bölebilir. Uyku da iyileşme için kritik önemdedir. O yüzden daha fazla dinlenmenizi sağlayacak her şey iyileşmenizi de hızlandıracaktır" dedi.