Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin başladığı günden bu yana, Kiev yönetimi silah ihracatını yasaklamıştı. Ancak savaşın gidişatı ve küresel talep, bu yasakların artık kaldırılması gerektiğine dair güçlü seslerin yükselmesine neden oluyor. Ukrayna, tüm üretim kapasitesini kendi savunma hattını güçlendirmek için kullanırken, dışa satışa açılmak, hem finansal kaynakları artırmak hem de üretim kapasitesini genişletmek için bir çözüm olarak öne çıkıyor.

Ekim 2024’te Ukrayna Savunma Bakanı Rustem Umerov, bazı ülkelerin Ukrayna’nın füze, insansız hava araçları (İHA) ve diğer savunma sistemlerini almakla ilgilendiğini belirterek, silah ihracatına yeşil ışık yakmayı düşündüklerini ifade etmişti. Ancak, bu adım yalnızca devlet liderlerinin vereceği karara bağlı olacak.

Bununla birlikte, özellikle İHA’lar üzerine yoğunlaşan tartışmalar dikkat çekiyor. Bugün, bu insansız sistemler, Ukrayna’nın savaşındaki en etkili silahlar arasında yer alıyor. Bu tür sistemlerin savaşı değiştiren etkisi, üretimin artırılması gerektiği anlamına geliyor. Ancak bu noktada Ukrayna’nın üreticileri, hükümetin desteği olmadan tam kapasite çalışamıyor. Üretim hacminin %100’ünü karşılayamayan hükümet, silah sistemleri için yeterli bütçeye sahip değil. Diğer taraftan, Ukrayna ordusunun etkili bir şekilde savaşa devam edebilmesi için sürekli olarak yeni İHA’lara ihtiyaç duyduğu biliniyor.

Ukrayna’nın savunma sanayiinde büyük bir potansiyel bulunuyor. Ülke, teorik olarak yılda 20 milyar dolar değerinde silah üretebilecek kapasiteye sahipken, hükümetin yalnızca 6 milyar dolarlık bir bütçesi var. Bu durum, üreticileri, yurt dışına satış yapma fırsatlarını araştırmaya itiyor. Özellikle İHA üreticileri için bu durum hayati önem taşıyor. İhracat yasağı kalkarsa, Ukrayna, yılda 20 milyar dolar gelir elde edebilir. İHA’lar, özellikle Doğu Avrupa ve Baltık ülkelerinde büyük talep görmekte, ancak yasak sürerse, üreticiler bu potansiyel pazarlara ulaşamadan kapasiteyi başka ülkelere kaydırmak zorunda kalabilirler.

Ukrayna Savunma Sanayii Ulusal Birliği Yöneticisi Serhiy Honcharov, silah ihracatının kontrollü bir şekilde yeniden başlatılması gerektiğini belirtiyor. Bu ihracat, yalnızca müttefik ülkelere yönelik olmalı ve ciddi bir denetim mekanizmasıyla yapılmalıdır. Silahların düşmanların eline geçme riski göz önünde bulundurulmalıdır.

Sonuç olarak, Ukrayna’nın silah ihracat yasağını kaldırması, ülkenin uluslararası savunma pazarındaki yerini sağlamlaştırmak için kritik bir adım olabilir. Ancak bu süreç, dikkatli bir planlama ve denetim gerektiriyor.