Ana vatanı Doğu Asya olan kahverengi kokarca böceği, 2017 yılında Artvin ve İstanbul’da görülmeye başlanmış ve kısa sürede 17 ile yayılmıştı. Özellikle fındık başta olmak üzere birçok tarım ürününe zarar veren böcek, 2024 yılında rekoltede ciddi kayıplara yol açtı. Bu zararın 2025’te daha da artabileceği öngörülürken, yerli çözüm “tutSAK” üreticiler için umut oldu.

Sakarya Üniversitesi’nde sentezlenerek geliştirilen cezbedici ve toplanma feromonları, düzenlenen lansmanla kamuoyuna tanıtıldı. Üniversitenin kongre merkezinde yapılan tanıtıma yerel yöneticilerin yanı sıra çok sayıda akademisyen ve çiftçi katıldı. Yerli üretimle birlikte Türkiye’nin feromon tuzaklar için dışa bağımlılığının sona ermesi hedefleniyor.

Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Zengin, mücadelede izledikleri yöntemi şu sözlerle aktardı:
"Kahverengi kokarcayı mantar veya küfle öldürme şansımız yok. Biz yumurtalara odaklandık ve yumurta üzerindeki bakteri türünü belirledik ve ürettik. Şu an 4 ayrı bakteri, 2 ayrı mantarla biz bu mücadeleye hazırlığımızı yapıyoruz. Nisan ayının 20’sinde son denemelere gelebilirsek ürünü piyasaya süreceğiz. İnsan ve çevreye zararı olmayan, sadece kokarca böceğine zararı olan ürünü yakın zamanda takdim etmeyi düşünüyoruz."

Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar ise projenin yerel yönetimlerin sadece altyapı değil, üretim odaklı çalışmalar da yürütmesi gerektiğini gösterdiğini belirterek şunları söyledi:
"Bizim işimiz sadece yol, asfalt ve park yapmak olamadığını, geleceğimizi ve yarınlarımızı düşünmek zorunda olduğumuzu biliyoruz. Bu açıdan bugüne kadar olduğu gibi hem üreticinin hem de tüketicinin yanındayız."

Projenin ekonomik boyutuna dikkat çeken Sakarya Valisi Rahmi Doğan ise, yerli üretimin ülke ekonomisine katkısına vurgu yaptı:
"Ortada bir ürün var. Bu mücadele yöntemlerinden bir tanesidir. Fındık bizim için ekonomik değeri olan bir ürün, dolayısıyla bundan vazgeçmemiz, buradaki haşeratla mücadele etmememiz mümkün değil. Feromonların ithalatında tablet başına 10 dolar gibi bir maliyet söz konusu. Bunu yerli ve milli şekilde üretmiş olmak bizim için çok kıymetli."

Yerli feromon tuzağı “tutSAK”ın seri üretimine başlandığı, Nisan ayı sonunda 60 bin, Mayıs ortasında ise 200 bin adet üretilerek piyasaya sürüleceği belirtildi. Lansmana birçok kamu yöneticisi, akademisyen, çiftçi ve sivil toplum temsilcisi katıldı.