Ârif Hikmet Bey, Hersek valisi İstolçalı Ali Paşazâde Zülfikâr Nâfiz Paşa’nın oğludur. 1255/1839 senesi Ramazan-ı şerîfinin on altıncı Çarşamba gecesi Mostar’da doğmuştur. Henüz on bir yaşında iken dedesinin tayiniyle kendisine tımarlı süvari miralaylığı rütbesi verilmiştir. Önce babasının daha sonra ise dedesini vefatı üzerine ailesiyle beraber Hersek’ten Bosna’ya taşınmıştır.

1270/1853-1854’de İstanbul’a gelen Hersekli Ârif Hikmet Bey, ilim tahsiline burada devam etmiştir. Receb 1272/1856’da Mısırkapı Kethüdası Muhtar Bey’in yardımıyla miralaylıktan rütbe-i hâcegânîye geçmiş ve Sadaret Mektubî Kalemine memur edilmiştir. Kaleme yedi sekiz sene devam ettikten sonra kendi isteğiyle görevinden ayrılmıştır.



Bir aralık Hersek ve Bosna’ya gitmişse de beş altı ay seyahat ederek İstanbul’a dönmüştür. Şair, 1868’de Cevdet Paşa’nın sevkiyle Yargıtay ve Ceza Mahkemelerine 1869’da iki bin kuruş maaşla, Temyîz-i Hukuk Dairesi zabt kitâbetine tayin olunmuştur. Daha sonra 1871’de iki bin beş yüz kuruş maaşla Dersaadet Birinci Hukuk Dairesi mümeyyizliğine, Ramazan 1872’de Mahkeme-i İstînâf Hukuk kısmı mümeyyiz-i sâniliğine atanmıştır.

1880’de bütçeyi düzenlemek adına memur maaşlarında yapılan indirim sonucunda maaşının bin iki yüz kuruşa indirilmesi üzerine görevinden istifa etmiştir. 1883’te üç bin beş yüz kuruş maaşla Erzurum Merkez Bidâyet Mahkemesi Hukuk Dairesi riyâsetine daha sonra aynı görevle Bursa’ya tayin edilmiştir. Üç sene sonra annesinin İstanbul’da ölmesi üzerine istifa etmiş ve İstanbul’a dönmüştür.

Daha sonra sırasıyla Manastır’a, 1888’de Yanya’ya, 1891’de Kastamonu, 1893’te Adana, 1896’da Cezayir Sefid vilayetlerine aynı görevle memur edilmiştir. Nisan 1318/1900-1901’de rütbe-i evveli sınıf-ı evvel rütbesine yükseltilmiş ve ikinci rütbeden mecidi nişanı verilmiştir. Hersekli Ârif Hikmet, 1903 yılında vefat etmiştir.